Mẹ Việt Nam Anh hùng Ngô Thị Lang: Nước Mắt Đọng Lại Đêm Tròn Trăm Tuổi Và Nỗi Nhớ Vô Hình Không Di Ảnh

"Mẹ kéo vạt áo lau đôi mắt nhòe mờ

Một đời mẹ gánh hai lần tang tóc

Giữ con lại thì mất nước, đành cho con đi ra trận

Nén giọt lệ vào trong, hóa tượng đài đất mẹ thiêng liêng."

Trong bản danh dự của những người mẹ Việt Nam anh hùng – những tượng đài sừng sững được khắc bằng xương máu, mồ hôi và nước mắt của dân tộc, câu chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Ngô Thị Lang (trú tại phường Tân An, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam) hiện lên như một nốt trầm đau thương đến xé lòng, nhưng cũng ngời sáng phẩm chất cao quý của người phụ nữ Việt Nam. Ở tuổi tròn một thế kỷ (100 tuổi), khi những vết hằn của thời gian và năm tháng đè nặng lên vóc dáng nhỏ bé, khô héo, đôi mắt mẹ vẫn đọng đầy nước mỗi khi nhắc về người chồng và đứa con trai dứt ruột sinh ra đã vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường xa ngút ngàn.

"Để Con Đi Thì Mất Con, Giữ Con Lại Thì Mất Nước..."

Trước bàn thờ nghi ngút khói hương trong ngày "giỗ vọng", đôi tay run rẩy của Mẹ Ngô Thị Lang liên tục kéo vạt áo lau đôi mắt nhòe nước. Câu nói giản dị mà đau đớn đến thắt lòng của mẹ chính là thước đo cho sự hy sinh vĩ đại của những người mẹ trong hai cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc:

"Ngày ấy, chiến tranh ác liệt, để con đi thì tôi dễ mất con, giữ con lại thì mất nước, để cho hắn đi..."

Gia đình mẹ Lang là biểu tượng của sự dâng hiến trọn vẹn cho cách mạng. Chồng mẹ – liệt sĩ Huỳnh Kinh Nhi (sinh năm 1918) cũng là người con Hội An. Những năm kháng chiến chống Pháp ác liệt, để tiện cho hoạt động cách mạng của chồng, cả gia đình dũng cảm di tản vào vùng cát trắng xã Bình Dương (huyện Thăng Bình, Quảng Nam) sinh sống. Khoảng năm 1950, ông Huỳnh Kinh Nhi anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ.

Ngày nhận tin chồng, mẹ Lang khóc cạn nước mắt, nhưng vẫn gắng gượng vừa hoạt động cách mạng vừa nuôi con nên người. Ngày ấy, xã Bình Dương là địa bàn giao tranh ác liệt, cuộc sống hết sức khó khăn nhưng tinh thần cách mạng vẫn luôn rực lửa. Lợi dụng công việc buôn bán đi lại giữa Hội An và Thăng Bình, mẹ thường xuyên đảm nhận nhiệm vụ mua thuốc, thức ăn và vải áo cho bộ đội.

Ngôi nhà của mẹ tại thôn 2, xã Bình Dương còn là cơ sở cách mạng nuôi giấu cán bộ. Dưới gian bếp đơn sơ là căn hầm bí mật để bộ đội trú ẩn, họp bàn. Những lúc như vậy, mẹ làm nhiệm vụ cảnh giới, báo động. Có lần bị lính ngụy phát hiện hầm, chúng đánh đập mẹ "thừa sống thiếu chết" vì phát hiện việc vận chuyển thuốc, thức ăn cho bộ đội. Dù bị đánh dã man, hung hãn, mẹ thà chết chứ không một lời khai báo. Dù gian nan, hiểm nguy, chưa khi nào mẹ oán than, bởi với mẹ, đó là những năm tháng hào hùng, ý nghĩa nhất cuộc đời.

Chàng Trai 17 Tuổi Trốn Mẹ Lên Đường Và Chiếc Cặp Xách Ngày Xưa

Đến thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, bi kịch lại tiếp tục giáng xuống mái nhà đơn chiếc của người vợ liệt sĩ. Khoảng năm 1963, theo tiếng gọi của Tổ quốc, chàng thanh niên trẻ Huỳnh Quang Thợ trốn mẹ lên đường nhập ngũ khi mới 17 tuổi.

Mẹ Lang nghẹn ngào kể lại, năm ấy cô con gái đầu được cử ra Hà Nội học tập theo diện con cán bộ hy sinh, cậu con trai út đi làm công, chỉ còn Huỳnh Quang Thợ là con trai thứ ở với mẹ tại quê nhà. Lúc bấy giờ, Thợ đang học đệ tam (cấp III hiện nay), buổi đến trường buổi phụ mẹ đồng áng.

"Ngày con nhập ngũ mẹ không hay, đến khi đơn vị báo tin về mẹ Lang mới biết thằng Thợ nó trốn mẹ đi mất rồi. Nhà nghèo, lúc đi nó có mang cái gì đâu, mẹ nhớ chỉ có chiếc cặp xách thường dùng đi học. Biết chiến tranh ác liệt, mẹ cũng sợ lắm, nhưng mẹ không ngăn con. Cản con thì mất nước."

Từ ngày chàng trai trẻ ra chiến trường, mọi thông tin bặt vô âm tín. Dù không hay tin gì, ngày ngày mẹ Lang vẫn hy vọng chiến tranh sớm kết thúc để con trở về. Thế nhưng, năm 1965, chiến sĩ Huỳnh Quang Thợ anh dũng hy sinh tại mảnh đất cát trắng nắng bỏng Núi Thành, Quảng Nam, khi mới 21 tuổi. Phải đến năm 1978, gia đình mới nhận được giấy báo tử.

Ông Huỳnh Quang Thuyền (74 tuổi, con trai út của mẹ) chia sẻ, lúc anh Thợ lên đường nhập ngũ thì ông đang làm công, đến năm 1965, ông Thuyền cùng 21 người bạn cũng viết đơn tình nguyện lên đường nhập ngũ – cũng là năm người anh trai thứ hy sinh.

Bàn Thờ Không Di Ảnh Và Những Mùa "Giỗ Vọng" Đậm Đẫm Nước Mắt

Chiến tranh đi qua để lại những vết thương không bao giờ lành. Gia đình mẹ Lang gánh chịu sự mất mát nghiệt ngã: con trai ra đi không bao giờ trở về, và chiến tranh tàn khốc đến mức không chừa lại cho người mẹ già dù chỉ là một tấm hình kỷ niệm.

Đến tận bây giờ, nhìn lên bàn thờ của con trai, người ta chỉ thấy trơ trọi tấm bằng Tổ quốc ghi công chứ không có lấy một di ảnh, không một tờ lịch đánh dấu ngày mất. Người mẹ già tóc bạc trắng, nước mắt lăn dài trên khuôn mặt nhăn nheo, khóc nghẹn ngào trong xót xa:

"Không còn chi hết con à. Ảnh nó cũng mất hết trơn..."

Chính vì không biết con trai hy sinh ngày tháng nào, không một tấm ảnh thờ, không kỷ vật nào sót lại, nên người ta gọi ngày cúng giỗ của anh là "giỗ vọng". Mẹ Lang phải lấy ngày Nhà nước cấp bằng Tổ quốc ghi công và ngày Thương binh - Liệt sĩ hàng năm làm ngày cúng giỗ con trai.

Ở tuổi 100, mẹ vẫn vô cùng minh mẫn. Mẹ bảo: "Cố minh mẫn để chờ ngày đón con trở về". Mẹ không nỡ quên con trai, ngày ngày níu giữ từng mảnh ký ức về chàng trai "da trắng, mắt tròn, năm nay 78 tuổi nếu hắn còn sống". Mẹ vẫn ngày ngày hướng mắt về Núi Thành, nơi con trai ra đi mãi mãi.

Khúc Tráng Ca Vĩnh Cửu Của Người Mẹ Trăm Tuổi

Chủ tịch phường Cẩm Phô, TP Hội An – ông Trần Thanh Hải bày tỏ sự cảm phục và lòng biết ơn vô hạn: "Chúng tôi bày tỏ sự cảm phục, lòng biết ơn vô hạn về những mất mát, hy sinh to lớn của các Mẹ Việt Nam Anh hùng đã hiến dâng những người thân yêu nhất của mình cho Tổ quốc, cho dân tộc. Gia đình mẹ Ngô Thị Lang là gia đình giàu truyền thống cách mạng. Chính quyền các cấp luôn quan tâm, động viên, thường xuyên thăm hỏi, an ủi mẹ lúc tuổi già, mong sớm tìm được liệt sĩ Huỳnh Quang Thợ để mẹ an yên lúc cuối đời."

Danh hiệu cao quý Mẹ Việt Nam Anh hùng được trao tặng như sự tri ân thiêng liêng của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với cống hiến vĩ đại của mẹ. Mẹ Ngô Thị Lang đã đi qua trọn vẹn một thế kỷ giông bão, để lại bài học bất hủ về lòng yêu nước vô bờ bến, sự hy sinh cao cả và tình mẫu tử thiêng liêng sống mãi cùng non sông.