MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG NGÔ THỊ LÝ – NGƯỜI MẸ HIẾN DÂNG CẢ HAI NGƯỜI CON CHO TỔ QUỐC

Có những người mẹ sinh ra những người anh hùng. Nhưng cũng có những người mẹ mà chính cuộc đời họ đã trở thành một bản anh hùng ca của dân tộc. Mẹ Việt Nam Anh hùng Ngô Thị Lý là một người như thế.

Mẹ Ngô Thị Lý sinh năm 1877 tại thôn An Lạc, xã Trưng Trắc, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước. Cha của mẹ là cụ Ngô Quang Huy, một trong những thủ lĩnh tham gia lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy cùng danh tướng Nguyễn Thiện Thuật chống thực dân Pháp cuối thế kỷ XIX.

Sau khi kết duyên với ông Tô Y và được dân làng quen gọi là cụ Cả Y, mẹ sinh được 5 người con gồm Tô Tu, Tô Chấn, Tô Hiệu, Tô Thị Xuyến và Tô Thị Phúc. Năm 1915, chồng mất sớm, mẹ một mình tần tảo nuôi các con khôn lớn giữa thời cuộc đầy biến động.

Trong số những người con của mẹ, hai người con trai là Tô Chấn và Tô Hiệu đã trở thành những chiến sĩ cách mạng nổi tiếng, hiến trọn tuổi xuân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Đồng chí Tô Chấn là một trong những lãnh tụ tiêu biểu của Việt Nam Quốc dân Đảng. Sau khi bị thực dân Pháp bắt và đày ra Côn Đảo, ông tiếp tục giác ngộ lý tưởng cộng sản và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Năm 1936, trong một lần cùng các đồng chí tổ chức vượt ngục Côn Đảo để trở về đất liền hoạt động cách mạng, ông đã anh dũng hy sinh giữa biển khơi.

Đồng chí Tô Hiệu là một trong những nhà cách mạng tiền bối xuất sắc của Đảng Cộng sản Việt Nam. Dù bị giam cầm trong các nhà tù khắc nghiệt như Hỏa Lò, Đề Lao Hải Phòng hay Sơn La, ông vẫn kiên cường lãnh đạo phong trào cách mạng trong lao tù. Mắc bệnh lao phổi nặng nhưng vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản, đồng chí Tô Hiệu đã hy sinh tại Nhà tù Sơn La năm 1944 khi mới 32 tuổi.

Không chỉ có các con tham gia cách mạng, chính ngôi nhà của mẹ Ngô Thị Lý cũng trở thành một cơ sở cách mạng quan trọng trước Cách mạng Tháng Tám. Nhiều đồng chí lãnh đạo tiền bối như Hoàng Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt, Trường Chinh, Trần Huy Liệu, Trần Tử Bình, Nguyễn Bình... từng được mẹ che chở, nuôi giấu và chăm sóc như những người con ruột thịt.

Suốt những năm hai người con trai bị địch bắt giam, mẹ cùng con gái lặn lội từ nhà tù này sang nhà tù khác để thăm nuôi. Với mẹ, chỉ cần con còn sống thì dù gian khổ đến đâu cũng không từ bỏ hy vọng được gặp con.

Chỉ đến sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, mẹ mới biết tin cả hai người con yêu quý đã lần lượt hy sinh vì Tổ quốc. Nỗi đau quá lớn khiến mẹ khóc cạn nước mắt, đôi mắt dần mờ lòa theo năm tháng.

Năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mời mẹ ra Hà Nội thăm hỏi và động viên. Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, dù tuổi đã cao và sức khỏe suy yếu, mẹ vẫn kiên quyết rời vùng tạm chiếm để theo con cháu lên Việt Bắc tham gia kháng chiến.

Ngày 8/8/1952, mẹ Ngô Thị Lý từ trần, khép lại cuộc đời của một người mẹ đã dành trọn tình yêu thương cho gia đình và đất nước. Nhưng những hy sinh, mất mát và cống hiến của mẹ vẫn còn sống mãi trong lịch sử dân tộc.

Năm 2015, Chủ tịch nước đã truy tặng danh hiệu cao quý "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng" để ghi nhận công lao to lớn và sự hy sinh vô bờ bến của mẹ đối với sự nghiệp cách mạng của dân tộc Việt Nam.

Mẹ Ngô Thị Lý không trực tiếp cầm súng ngoài chiến trường. Nhưng chính mẹ đã góp phần nuôi dưỡng, che chở và hiến dâng cho Tổ quốc những người con ưu tú nhất. Cuộc đời mẹ là biểu tượng đẹp đẽ của lòng yêu nước, đức hy sinh và tinh thần bất khuất của người phụ nữ Việt Nam.