Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Cái “ba lần khóc thầm lặng lẽ”

Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Cái sinh năm 1919 tại xã Tịnh Minh, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi (nay là xã Trường Giang, tỉnh Quảng Ngãi). Cuộc đời mẹ gắn liền với những năm tháng đấu tranh cách mạng gian khổ và những mất mát lớn lao khi lần lượt tiễn ba người con lên đường chiến đấu rồi mãi mãi không trở về.

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo trên vùng đất giàu truyền thống yêu nước, từ nhỏ mẹ đã chứng kiến cảnh nhân dân bị áp bức dưới ách thống trị của thực dân và đế quốc. Từ đó, lòng yêu nước và tinh thần cách mạng được hình thành trong mẹ. Tham gia hoạt động cách mạng từ sớm, mẹ là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng thời đảm nhiệm công tác phụ nữ tại địa phương. Trên cương vị Hội trưởng Hội Phụ nữ xã Tịnh Minh từ năm 1970, mẹ tích cực vận động quần chúng, đấu tranh bảo vệ cơ sở cách mạng và kiên trì bám dân, bám làng trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.

Chồng mẹ là ông Lê Bình, người tham gia cách mạng từ trước năm 1945. Sau khi bị thương trong chiến đấu năm 1952, ông trở về địa phương tiếp tục công tác và giữ chức Hội trưởng Hội Nông dân xã Tịnh Minh. Với những đóng góp của mình, ông được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.

Vợ chồng mẹ Nguyễn Thị Cái có bảy người con. Trong khói lửa chiến tranh, các con của mẹ lần lượt tiếp bước truyền thống gia đình, lên đường tham gia cách mạng. Người con cả là anh Lê Văn Điệp nhập ngũ năm 1963. Ngày 20 tháng 3 năm 1969, anh anh dũng hy sinh tại chiến trường Tây Nguyên khi đang giữ cương vị tiểu đội trưởng. Với những thành tích chiến đấu xuất sắc, anh được tặng thưởng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba cùng Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng Nhì và hạng Ba.

Người con thứ hai là chị Lê Thị Hòa nhập ngũ năm 1967. Ngày 8 tháng 2 năm 1969, chị hy sinh tại xã Tịnh Hà, huyện Sơn Tịnh khi mới 19 tuổi và đang giữ chức vụ tiểu đội phó. Chị cũng được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba cùng Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng Nhì và hạng Ba.

Chỉ trong hơn một tháng đầu năm 1969, mẹ Nguyễn Thị Cái liên tiếp nhận tin hai người con hy sinh. Nỗi đau chưa kịp nguôi ngoai thì người con thứ ba là anh Lê Ngọc Tư tiếp tục lên đường chiến đấu. Anh công tác tại Huyện đội Sơn Tịnh và hy sinh năm 1973 trong khi làm nhiệm vụ.

Ba lần nhận tin dữ về những người con đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc là nỗi đau không gì bù đắp nổi đối với người mẹ. Tuy nhiên, với ý chí kiên cường của người phụ nữ Việt Nam, mẹ đã nén chặt đau thương để tiếp tục hoạt động cách mạng và cống hiến cho quê hương. Sau ngày đất nước thống nhất, mẹ càng tự hào vì sự hy sinh của các con đã góp phần làm nên nền độc lập và hòa bình cho dân tộc. Năm 1977, mẹ xin nghỉ công tác để thế hệ trẻ tiếp tục gánh vác nhiệm vụ xây dựng quê hương.

Ghi nhận những đóng góp to lớn trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, mẹ Nguyễn Thị Cái được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Năm 1979, gia đình mẹ lên xây dựng vùng kinh tế mới tại huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum. Những năm cuối đời, mẹ sống trong tình yêu thương của gia đình và bà con địa phương. Ông Lê Bình qua đời năm 1993, một năm sau mẹ cũng từ trần.

Cuộc đời của mẹ Nguyễn Thị Cái là biểu tượng cho lòng yêu nước, đức hy sinh và tinh thần bất khuất của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh. Để ghi nhận những công lao và sự hy sinh to lớn ấy, ngày 17 tháng 12 năm 1994, Chủ tịch nước đã truy tặng mẹ danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam anh hùng.