Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Cháu

Mẹ Nguyễn Thị Cháu sinh năm 1917 tại xã Gio Mỹ, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị.

Mẹ Nguyễn Thị Cháu có 3 con trai là Lê Điền (sinh năm 1948), Lê Hồng Tư (sinh

năm 1951) và Lê Tùng (sinh năm 1966) thì cả 2 người con trai lớn đều tham gia kháng chiến chống Mỹ. Về phần mẹ Nguyễn Thị Cháu, sau khi sinh con trai út Lê Tùng, mẹ qua đời ngày 20/12/1968 tại quê nhà.

Sau năm 1954, Gio Linh quê mẹ Nguyễn Thị Cháu là bờ Nam của vĩ tuyến 17, chia đôi đất nước thành 2 miền Bắc - Nam. Chính quyền Sài Gòn và Mỹ đã xây dựng khu vực Dốc Miếu tại huyện Gio Linh thành một cứ điểm quân sự lớn với kinh phí lên đến 800 triệu USD, nơi đây trở thành một căn cứ quân sự quan trọng về pháo binh để đánh vào các mục tiêu của miền Bắc nước ta, đồng thời xây dựng hàng rào điện tử McNamara dọc theo khu phi quân sự DMZ với kinh phí lên đến 2 tỷ USD. Hệ thống hàng rào điện tử này bắt đầu từ Cồn Tiên (xã Gio Sơn) đến Dốc Miếu (xã Gio Phong), được thiết kế và xây dựng bởi 12 lớp bùng nhùng dây kẽm gai rất vững chãi, được xem là trở ngại lớn nhất cho những đoàn quân giải phóng từ hậu phương miền Bắc gấp rút chi viện cho chiến trường miền Nam.

Chính vì vậy, đội du kích các xã ven khu vực hàng rào điện tử như: Gio Mỹ, Gio Phong, Gio Sơn, Gio Thành nhận nhiệm vụ đột nhập hàng rào điện tử để nghiên cứu tìm cách đánh

địch. Con trai mẹ Cháu là Lê Điền lúc đó là đội viên đội du kích xã Gio Mỹ cũng thường cùng Xã đội phó là Dương Bá Huy làm nhiệm vụ. Nhận định tình hình không thể đột kích vào ban ngày nên lợi dụng những đêm tối trời, mưa to như trút nước, các đội viên du kích bò vào cắt dây kẽm gai để mang về nghiên cứu, đồng thời gửi lên cấp trên để các chuyên gia nghiên cứu cách phá hủy. Nhờ vậy, từ năm 1968 trở đi hệ thống hàng rào điện tử McNamara - được chuyên gia quân sự từng nhận định: “Để phá vỡ phòng tuyến này còn khó khăn hơn cả việc phá hủy một bức tường thành bằng thép” - đã bị quân ta vô hiệu hóa hoàn toàn. Quê nhà Gio Linh được giải phóng vào năm 1972. Để làm nên chiến công ấy, không ít người đã ngã xuống, trong đó có đội viên du kích Lê Điền, hy sinh ngày 30/6/1968 (Bằng Tổ quốc ghi công số theo Quyết định số 571/TTga do Thủ tướng Chính phủ Phạm Văn Đồng ký ngày 20/8/1980).

Sau ngày đất nước thống nhất, một người con trai khác của mẹ là Lê Hồng Tư, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam đã hy sinh vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày 3/3/1976 (Bằng Tổ quốc ghi công số N-044 theo Quyết định số 246/CT/KT do Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Văn Đồng ký ngày 29/6/1983).

Mẹ Nguyễn Thị Cháu được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 2393/QĐ- CTN ngày 26/9/2014.

Hiện nay, con trai út của mẹ là Lê Tùng thờ cúng mẹ tại ấp Tân Bình 2, xã Lang Minh, huyện Xuân Lộc.