Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Chơn (1912 - 1989)

Má Nguyễn Thị Chơn sinh năm 1912 tại xã Phước An anh hùng, có 3 con là liệt sĩ.

Mười bốn năm sau hòa bình, cái tin con trai lớn mất với má vẫn cứ như

chuyện phi lý, má không muốn tin dù điều ấy là sự thật. Những dòng nhắn tin, những lần tìm hỏi khắp miền Đông ... vào những năm đầu giải phóng đều không lời đáp. Lời đáp chính thức má nhận được rồi cũng tới: Tấm bằng Tổ quốc ghi công của liệt sĩ Trần Văn Ngàn. Má vẫn thầm mong đó là một sự nhầm lẫn, một sự trùng tên.

Niềm mong mỏi ấy xuất phát từ việc má nhìn thấy anh Ngàn lần cuối lúc anh đi tập kết ra Bắc.

Hai mươi mốt năm chống Mỹ, má lo thắc thỏm khi nghe tin miền Bắc bị Mỹ ném bom. Đôi lúc, má cũng tự hào nói với bà con chòm xóm: “Thằng Hai tui vậy mà sướng hơn mấy đứa em nó. Giờ nó đang công tác ở miền Bắc hòa bình, đang sống gần Bác Hồ...”

Rồi hai người em trai của anh Ngàn cũng lần lượt nằm xuống. Anh Trần Văn Cấm hy sinh vào tháng 4/1966 trong một trận đánh địch tại quê nhà. Anh Trần Văn Ánh - người con út của má - hy sinh chưa đầy 4 năm trước ngày thống nhất trong một trận chống càn của quân Mỹ vào căn cứ phân khu Bà Rịa.

Niềm hy vọng của má là người con cả - anh Ngàn sẽ từ miền Bắc trở về đoàn tụ trong ngày đại thắng. Nhưng, anh đã hy sinh từ năm 1962 trên đường về Nam công tác.

Chị Trần Thị Bé - người con duy nhất của má còn sống hiện nay - kể lại: Trước lúc mất vào năm 1989, má tôi còn nằm mơ thấy anh Hai. Má nói: Tao thấy anh Hai mày dẫn tao ra Bắc. Nó đã có vợ, có con. Nó đưa con trong nôi chứ không phải đưa võng như trong quê mình.

Những người dân quanh vùng kểi. Lúc còn sống, vợ chồng má Nguyễn Thị Chơn được bà con nể quý. Má Chơn siêng làm, hiền hậu, hay giúp người. Gia đình má cũng là cơ sở cách mạng. Trên đôi quang gánh tảo tần, má đi ra “vùng tự do” để mang về cho bộ đội địa phương, du kích xã Phước An những mặt hàng nhu yếu phẩm...

Người con rể của má hiện nay - ông Huỳnh Điệp - kể lại: “Từ khi tôi chưa lấy nhà tôi bây giờ, gia đình ba má tôi là chỗ thân tình với bộ đội đặc công Rừng Sác. Má coi chúng tôi như con. Ba tôi lúc còn sống cũng là một người một lòng một dạ đi theo cách mạng. Xin lấy một ví dụ: Khi 2 người con cả và con út trong gia đình đã thoát ly, anh Ba tôi lúc ấy đang học ở Sài Gòn và đã tìm được chỗ làm ổn định. Ông cụ đã cương quyết gọi về để vào du kích, sợ anh tôi ở đất Sài Gòn thì sa ngã hoặc bị bắt lính. Má tôi thương anh Ba lắm nhưng cũng đồng tình với quyết định của ba tôi. Bởi má tôi vốn sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Và, chỉ hơn một tháng sau khi thoát ly, tháng 4/1966, anh Ba tôi đã hy sinh trong một trận đánh...”

Suốt 77 năm cực nhọc, má vẫn sống với những giấc mơ. Trong chiến tranh, mơ hòa bình. Lúc con đi chiến đấu, mơ ngày đoàn tụ. Khi hòa bình, mơ đời sống đỡ vất vả hơn... Nhưng cái khổ, cái nghèo và những mất mát vẫn theo má cho đến ngày nhắm mắt xuôi tay.

Má được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994. Má và gia đình được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba năm 2000