Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Cơ
Nhìn vào danh sách những Bà Mẹ được Nhà nước ta phong tặng danh hiệu “Bà Mẹ Việt Nam anh hùng” của xã Sơn Định Chợ Lách hồi năm 1994, những người Mẹ với những cảnh đời và nỗi đau khác nhau: mẹ Chiếm thì có chồng và hai con là liệt sĩ; mẹ Thìn , mẹ Ý có một con duy nhất hy sinh cho Tổ quốc và còn cả những người mẹ khác nữa, cũng có những nỗi đau như vậy. Dù trong mọi hoàn cảnh khác nhau, nhưng ở các Mẹ có điểm chung duy nhất đó là tình yêu quê hương tha thiết và lòng căm thù giặc sâu sắc, sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp cách mạng, tin tưởng ở sự thắng lợi cuối cùng của cả dân tộc.
Vâng, riêng tôi chỉ bao nhiêu đó thôi cũng quá đầy đủ để khắc họa lên hình tượng “Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng”. Và trong số những Bà Mẹ đó, hoàn cảnh và sự hy sinh, đóng góp to lớn cho sự nghiệp cách mạng của mẹ Nguyễn Thị Cơ thật sự làm tôi xúc động.
...Được các đồng chí lãnh đạo xã hướng dẫn, tôi đến ấp Sơn Châu để tìm hiểu thêm về cuộc đời của mẹ Cơ. Qua tìm hiểu tôi biết được rằng, mẹ Nguyễn Thị Cơ sinh năm 1904 và mất năm 1985. Cuộc đời của Mẹ đã gắn liền với hai thời kỳ kháng chiến, đánh Pháp đuổi Mỹ của cả dân tộc. Giờ đây thử hỏi bao nhiêu lần mẹ Cơ đi làm liên lạc, đưa thư, chèo xuồng đưa bộ đội sang sông đánh giặc. Có lẽ không ai còn nhớ rõ. Những địa danh như Măng Thít, Cái Bè, Trà Vinh, Mỏ Cày, Ba Vát.. .Nơi nào cũng có dấu chân của Mẹ đi qua và biết bao lần dòng sông quê hương đã che chở cho Mẹ thoát khỏi nanh vuốt kẻ thù trong những lần như thế. Còn nhớ năm 1960, phong trào Đồng Khởi bùng nổ ở Định Thủy – Mỏ Cày, thì ở Sơn Định mẹ Cơ cũng đã sắp xếp cho người đi rải truyền đơn, nổi trống mõ hưởng ứng, kêu gọi binh lính quốc gia quay súng trở về với cách mạng, với nhân dân. Biết bao lần Mẹ đã vào sinh ra tử để che chở, nuôi giấu cán bộ cách mạng, thoát khỏi vòng vây của kẻ thù. Nào ai biết được nhà mẹ Cơ ngày xưa nghèo lắm, phải thuê đất của địa chủ để canh tác. Cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc, lại còn bị chủ điền chèn ép...ấy vậy mà cả gia đình Mẹ có 09 người thì tất cả đều tham gia cách mạng, phục vụ kháng chiến. Qua hai cuộc chiến tranh thần thánh của dân tộc ta, năm người con thân yêu của Mẹ đã vĩnh viễn ra đi vì độc lập tự do của Tổ quốc.
Người con thứ ba của Mẹ, anh Lê Văn Võ tham gia cách mạng năm 1945, hy sinh ở Cái Kè nay chưa tìm được mộ. Người con thứ năm Lê Văn Cống làm giao liên tại xã bị giặc bắt và bắn chết hồi năm 1960. Người thứ sáu liệt sĩ Lê Văn Nghề đi kháng chiến năm 1946, hy sinh năm 1966, giờ yên nghỉ tại nghĩa trang Đồng Tháp. Liệt sĩ Lê Văn Ca hy sinh năm 1966 ở Tân Phong, Cái Bè. Còn người con trai út của Mẹ, liệt sĩ Lê Văn Xướng đi bộ đội chủ lực miền, hy sinh năm 1967 ở chiến trường Tây Ninh, mộ phần giờ đây ở đâu, gia đình cũng không rõ. Cuộc đời của mẹ Cơ là như thế. Nhìn những bằng Tổ quốc ghi công, Huân chương kháng chiến, danh hiệu “Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng” mà Nhà nước ta đã tôn vinh, truy tặng được đặt trang trọng trên bàn thờ, tôi không thể tưởng tượng nổi sự hy sinh mất mát quá lớn mà Mẹ đã gánh chịu qua hai cuộc chiến tranh. Chỉ có những Bà Mẹ dũng cảm, mưu trí, bền gan chặt dạ, tin tưởng vào ngày mai thắng lợi của cách mạng mới có sức chịu đựng và làm nên những chuyện thần kỳ như vậy.
Mẹ Cơ giờ đây không còn nữa. Ngồi bên mộ Mẹ, hồi tưởng lại câu chuyện mà chú Lê Văn Sơn người con trai còn lại duy nhất của Mẹ kể lại, tự dưng tôi thấy mắt mình cay cay...
