.Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Đặng (1904 - 1997)
Nguyễn Thị Đặng (1904 - 1997)
Má Nguyễn Thị Đặng sinh năm 1904ở ấp Ông Kèo xã Vĩnh Thanh (NhơnTrạch). Trong dáng dấp nhỏ bé của máluôn ẩn chứa sức sống mãnh liệt củamột người mẹ anh hùng, một cơ sở cáchmạng kiên trung suốt hai cuộc kháng chiến chống Phápvà chống Mỹ.Thời chiến tranh, xã Vĩnh Thanh nghèo lắm, cực lắmnhưng người dân Vĩnh thanh luôn một lòng với cách mạng.Má Đặng cũng vậy, quanh năm, chắt chiu nuôi giấu cán bộđể góp phần đánh Pháp, đánh Mỹ. Má là hội viên Hội Mẹchiến sĩ, luôn đi đầu trong phong trào vận động lo hũ gạonuôi quân, vận động xây dựng tình đoàn kết giúp đỡ nhautrong lúc khó khăn hoạn nạn. Năm 1950, giặc Pháp đóngbót trong xã, gia đình má cùng một số dân làng khôngchịu làm nô dịch cho giặc ra rừng Sác bờ sông Ông Kèocất chòi ở tạm. Lúc ấy, cuộc sống rất khó khăn. Vừa phảitránh né các cuộc ruồng bố của giặc, vừa phải kiếm sốngbằng việc làm củi, xúc tép, buôn bán nhỏ. Nhưng má vẫntìm mọi cách liên lạc với “bộ đội Cụ Hồ” đóng góp nuôiquân, tham gia tích cực Hội Mẹ chiến sĩ. Tên tuổi má Đặngtrở thành niềm tin yêu, thành ngọn lửa ấm trong lòng cácchiến sĩ vệ quốc.Năm 1951, giặc Pháp tăng cường bố ráp thúc ép số dân“ly khai” trở về làng. Khoảng 30 hộ phải “nhổ chòi” trở lạivòng kềm kẹp của giặc. Chúng hăm dọa, khủng bố nhữnggia đình này rất dữ. Những người tình nghi trong số này thường bị gọi, bị bắt lên bót để hạch hỏi, nhiều khi bịđánh đập khảo tra rất dã man. Gia đình má bị “chiếu cố”nhiều nhất. Nhưng nhờ khôn khéo, giỏi ứng xử má khôngbị phát hiện. Trong thời gian này, chồng má - ông NguyễnVăn Trụ và con trai độc nhất - Nguyễn Tấn Nghĩa thoát lytham gia kháng chiến. Ông Trụ công tác ở Ủy ban Khángchiến hành chính xã Phước Lý, vẫn bí mật cùng má buônbán nhỏ để đóng góp nuôi du kích xã. Đến năm 1962, dolao khổ, nhọc nhằn, ông Trụ bệnh nặng, qua đời, để lại mágánh nặng gia đình và nhiệm vụ dở dang. Anh Nghĩa ngaytừ ngày đầu thoát ly, tham gia tổ quân báo của xã đội, vớinhiệm vụ bám địch, nắm tình hình, cung cấp tin tức cho bộđội tổ chức đánh giặc. Anh là người lanh lợi, gan dạ, trungthực nên đồng đội rất tin cậy. Năm 1949, trong một lầncông tác, anh bị quân Pháp ở kho đạn Thành Tuy Hạ pháthiện, bắt giam ở bót Catinat(1) 6 tháng. Chúng tra tấn anhbằng đủ loại cực hình nhưng không khai thác được điềugì, đành phải thả. Anh trở về với tấm thân đầy thương tích,tay chân bị liệt. Má Đặng chạy đôn chạy đáo lo tiền, lothang thuốc cho anh. Trong vòng tay khéo léo và tấm lònghy sinh của má, anh Nghĩa dần dần bình phục, lại tiếp tụchoạt động. Má Đặng rất thương con nhưng không hề ngăncản mà luôn động viên, giúp đỡ con hoàn thành nhiệm vụ.Ít lâu sau, trên đường làm nhiệm vụ, anh bị địch phụckích, bắn trọng thương. Giặc mang anh về kho đạn dùngcực hình khai thác, không đạt mục đích, chúng giết anhrồi thủ tiêu mất xác. Nghe tin con hy sinh, má Đặng tưởng chừng không thể gượng sống được. Núm ruột duy nhất củamá, niềm hy vọng của má đã ra đi. Nỗi đau không thể diễntả được, không có gì bù đắp nổi. Nhưng rồi, má cũng vượtqua, vì má nghĩ má phải sống để làm tròn nhiệm vụ củangười mẹ chiến sĩ, còn nhiều đứa con chiến sĩ khác cần đếnsự chăm sóc của má.Sự hy sinh cao cả và tấm lòng đôn hậu, bình dị của máNguyễn Thị Đặng quả xứng đáng với danh hiệu Bà mẹViệt Nam anh hùng mà Nhà nước phong tặng theo Quyếtđịnh số 394/KTCTN ngày 17/12/1994. Trước đó má và giađình được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lậphạng Ba năm 1985.Má qua đời ngày 24/7/1997.
