Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Đẩu (1921 - 2012)

Má Nguyễn Thị Đẩu sinh năm 1921 tại xã Long Thọ, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai. Gia đình má bao đời sống bằng nghề nông. Lớn lên, má lấy chồng cũng là một nông dân. Chồng má, ông Nguyễn Văn Bia đã từng tham gia hoạt động Việt Minh thời kháng Pháp. Sau đó, vì sức khỏe yếu, ông ở lại quê nhà cùng vợ chăm lo ruộng rẫy. Năm 1940, má Đẩu sinh người con trai đầu lòng đặt tên Nguyễn Văn Du. Một lần ông Bia cuốc vườn, chẳng may chạm phải trái nổ, ông bị thương nặng. Bọn địch nghi ngờ ông chôn giấu vũ khí trong vườn, bèn đưa ông về đồn Phước Long băng bó. Suốt nửa tháng trời, ông Bia bị chúng hạch hỏi, làm khó dễ, không moi được gì chúng mới chịu thả ông ra.

Sau biến cố ấy, sức khỏe ông Bia suy sụp, gánh nặng gia đình hầu như dồn cả lên vai má Đẩu. Ít lâu sau, ông Bia qua đời, để lại vợ góa con côi. Nguyễn Văn Du bước vào tuổi thanh niên khi Mỹ Diệm đang tăng cường đánh phá phong trào cách mạng của nhân dân miền Nam. Tháng 4/1957 chúng mở chiến dịch Nguyễn Trãi đánh phá vùng Đông Nam Bộ. Đặc biệt, “Dụ 57” của Ngô Đình Diệm đã cướp đoạt số ruộng đất đã được chính phủ kháng chiến chia cho nông dân, đẩy nhiều gia đình nông dân vào cảnh trắng tay, mất hết ruộng đất. Sống trong cảnh bị Mỹ Diệm khủng bố, o ép, lại bị địa chủ bóc lột tàn tệ, người dân Nhơn Trạch nung nấu lòng căm thù giặc. Nguyễn Văn Du cũng như hầu hết thanh niên cùng thời vừa lớn lên đã ghi danh vào đội du kích, sẵn sàng đánh địch. Đội du kích nhận lãnh nhiệm vụ xây dựng cơ sở cách mạng, vận chuyển lương thực, chống địch càn quét... Cuộc kháng chiến gian khổ đã mau chóng tôi luyện Du trưởng thành. Anh được cấp trên giao nhiệm vụ xã đội trưởng xã Phước Thọ. Một trong những may mắn lớn của Du là anh được người mẹ thân yêu hết lòng ủng hộ và tạo mọi điều kiện cho anh công tác. Má Đẩu là người liên lạc, tiếp tế cho con. Má cũng là người đứng ra lo liệu cho anh một tổ ấm gia đình riêng để anh yên tâm hoàn thành nhiệm vụ. Hồi ấy má xuôi ngược rừng đước Phước Long - Phước Thọ mỗi ngày như đi chợ.

Tháng 4/1962, Ngô Đình Diệm ban hành sắc lệnh xây dựng ấp chiến lược toàn miền Nam. Đồng thời, chúng tăng cường đưa quân đi càn quét, đánh phá các vùng căn cứ kháng chiến. Ngày 20/4/1962, Nguyễn Văn Du chỉ huy đội du kích chống bọn bảo an càn quét vào Phước Thọ. Trong trận chống càn đó, người xã đội trưởng mới hai mươi hai tuổi đời đã anh dũng hy sinh. Đứa con độc nhất mất đi, má Đẩu đau đớn uất hận như bất kỳ người mẹ nào từng mang nặng đẻ đau, nuôi con lớn nên người. Nhưng má không gục ngã vì bên cạnh má còn có con dâu và đứa cháu nội thơ dại. Hơn nữa, chiến sự còn tiếp diễn, cách mạng còn cần đến sự hỗ trợ cả vật chất lẫn tinh thần của những người dân như má. Và má Đẩu đã vượt qua nỗi đau, cùng cả nước đi qua chiến tranh cho tới ngày toàn thắng.

Sau ngày giải phóng, má vui tuổi già bên đàn chắt nội và người cháu dâu. Má đã được nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba, và năm 1994 phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.

Mẹ Nguyễn Thị Đẩu mất ngày 29/2/2012 (nhằm ngày 8 tháng 2 năm Nhâm Thìn)