Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Dậu

Thắp nén nhang lên bát hương, tôi kính cẩn nghiêng mình trước bàn thờ má mà lòng bồi hồi xúc động trước vong linh người mẹ đã lần lượt hiến dâng cho Tổ quốc ba núm ruột của mình. Người mẹ đó, chính là má Nguyễn Thị Dậu, người ấp Long Khánh 1, xã Tam Phước, huyện Long Thành. Là những nông dân vùng quê nghèo Tam Phước, má và chồng, ông Đinh Văn Trim hiểu hơn ai hết nỗi cơ cực, đắng cay một thời sống dưới ách đô hộ của bọn thực dân đế quốc và phong kiến tay sai. Bao năm một nắng hai sương, vợ chồng má cũng không ngóc đầu lên được. Bởi cuộc đời cày thuê, cuốc mướn có gắng mấy cũng chỉ lo đủ miếng cơm manh áo. Vợ chồng má mười lần sinh hạ, còn dưỡng nuôi được bốn người con, 2 trai, 2 gái theo thứ tự: Đinh Văn Khen (thứ 6); Đinh Văn Huệ (thứ 8); Đinh Văn Long (thứ 9); Đinh Thị Phượng (thứ 10). Năm 1947, giữa lúc chồng lâm bệnh nặng thì giặc Tây tràn về càn quét, cướp của, đốt nhà. Trong cảnh xóm làng điêu linh ấy, ông Đinh Văn Trim, chồng má đã ra đi để lại cho má (lúc ấy má 49 tuổi), một gánh nặng gia đình.

Anh Đinh Văn Trí, người cháu đích tôn duy nhất của má kể lại: Vào những dịp giỗ, tết sau này, nội thường kể cho con cháu nghe những gian truân, cơ cực mà cuộc đời nội đã trải qua, cấy thuê, làm vườn, cuốc mướn, bắt cá, mò cua, gánh thuê, chạy hàng... bất kể ngày hay đêm, việc gì nội cũng làm, miễn sao có gạo, tiền nuôi con trưởng thành, khôn lớn. Tấm lòng thương con bao la của nội đã đùm bọc cho bác, cha, cậu, dì, ai cũng trụ lại với quê hương, miệt mài lao động và tích cực tham gia kháng chiến chống Pháp. Hòa bình lập lại năm 1954, các con má, hai anh Huệ, Long và cô út Phượng được cấp trên để lại nằm vùng. Một trận chiến mới giữa một bên, bà con nông dân Tam Phước, những người đã một lòng theo Đảng kháng chiến chín năm trước đây; với một bên bọn Mỹ và tay sai - những tên chống Cộng khét tiếng đã diễn ra cực kỳ quyết liệt. Địch có xe tăng, máy bay, pháo bầy và đủ các thứ quân. Tam Phước có rừng, hầm, hào và lòng dân. Địch tự do oanh kích ngày đêm, dồn dân lập ấp chiến lược, thực thi chính sách “tát nước, bắt cá”; dân Tam Phước trụ vững, gây cơ sở, tổ chức du kích phá ấp tiếp gạo nuôi quân... Trong cuộc chiến giằng co, sống mái đó, lần lượt các con má theo năm tháng đã hy sinh: Năm 1967, cô út Phượng, cán bộ phụ nữ huyện, trong một chuyến công tác bị địch bao vây, bắn gãy hai chân, nhưng khi địch xông tới, cô đã rút súng bắn lại. Lũ ác ôn xộc tới, dùng lưỡi phạng chặt đứt đầu. Năm 1968, tại suối Bà Bàng, Bí thư xã Tam Phước Đinh Văn Long bị địch phục kích bắn chết. Đồng đội và bà con cô bác đã đem xác về chôn ở cầu Rạch Chiếc. Đứa con thứ chín của má lại ra đi.

Năm 1969, Đinh Văn Huệ, Bí thư xã, cán bộ Nông hội Tam Phước lại lọt ổ phục kích. Người con thứ tám của má đã gục ngã tại ấp Bà Ký... Ba năm liền, ba núm ruột của mình lần lượt tiết ra. Má Nguyễn Thị Dậu, đau đớn, bần thần, xót xa. “Lá vàng còn ở trên cây Lá xanh rụng xuống trời hay chăng trời?” Có lẽ lời ca dân dã ấy là tiếng kêu xé lòng trước nghịch cảnh đau thương, tang tóc mà bọn Mỹ ngụy đã gieo xuống bao gia đình nông dân Việt Nam trong suốt thời kỳ chống Mỹ. Anh Trí nói: Cô, chú sau này kể lại, từ hôm nhận được tin ba tôi hy sinh, cho dù bom đạn địch bắn ngày sáng đêm, nội không bao giờ xuống hầm mà chỉ chắp tay đi lại, miệng lẩm nhẩm, nước mắt lưng tròng.

Năm 1977, má Nguyễn Thị Dậu đã quy tiên. Phần mộ của các con cũng được quy tập. Trong ngôi nhà khang trang của đứa cháu nội hôm nay, bằng Tổ quốc ghi công và Huân huy chương các loại như một chứng nhân lịch sử nói với thế hệ trẻ rằng cuộc sống thanh bình hôm nay đã phải trả bằng máu xương của biết bao đồng bào, đồng chí, trong đó, có xương máu của các con má. Má Nguyễn Thị Dậu được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.