Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Dệt (1912 – 1990).

Trên mảnh đất An Trường, huyện Càng Long – nơi từng thấm đẫm mồ hôi, nước mắt và máu xương của bao thế hệ người con cách mạng – có một người mẹ đã lặng lẽ đi qua cuộc đời trong hy sinh và nhẫn nại, để lại cho quê hương một câu chuyện không bao giờ cũ. Đó là Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Dệt (1912 – 1990).

Mẹ Nguyễn Thị Dệt sinh ra trong một gia đình nông dân thuần hậu, lớn lên giữa ruộng vườn, sông nước An Trường. Lập gia đình với ông Lê Văn Háp, người cùng quê, Mẹ sinh được 05 người con (03 trai, 02 gái). Cuộc sống đông con, nhiều thiếu thốn, nhưng Mẹ vẫn gồng gánh tất cả bằng tình thương bao la và đức hy sinh thầm lặng của người phụ nữ Nam Bộ.

Chiến tranh chống đế quốc Mỹ tràn về làng quê, An Trường không còn những ngày bình yên. Bom đạn, càn quét, chia ly trở thành điều quen thuộc. Trong hoàn cảnh ấy, Mẹ Dệt không chỉ là người mẹ tảo tần mà còn là hậu phương vững chắc của cách mạng. Mẹ chấp nhận gian khổ, âm thầm động viên các con tham gia kháng chiến, bởi hơn ai hết, Mẹ hiểu rằng chỉ có con đường đấu tranh mới đem lại độc lập cho quê hương.

Người con trai đầu của Mẹ, liệt sĩ Lê Văn Sơn (sinh năm 1942), tham gia cách mạng ngày 15/10/1965, là đội viên du kích ấp 8, xã An Trường. Anh dũng cảm, gan dạ, bám địa bàn, bảo vệ cơ sở cách mạng giữa vòng vây kẻ thù. Ngày 11/3/1967, trong lúc được đơn vị phân công từ xã Huyền Hội trở về xã An Trường để phá kềm, anh không may giẫm phải chất nổ, bị trọng thương. Đồng đội đưa anh về ấp 9, xã An Trường để điều trị, nhưng do vết thương quá nặng, anh đã anh dũng hy sinh. Tin dữ đến với Mẹ như một nhát dao cứa vào tim, nhưng Mẹ nén đau, lặng lẽ thắp nén nhang tiễn con trong nước mắt không thành lời.

Nỗi đau chưa kịp nguôi ngoai, Mẹ lại tiếp tục tiễn người con trai thứ hai – liệt sĩ Lê Phú Nhuận (sinh năm 1947). Anh tham gia cách mạng từ năm 1960, giữ chức vụ Tiểu đội trưởng du kích ấp 6, xã An Trường. Là người chỉ huy trẻ, anh luôn đi đầu trong những nhiệm vụ khó khăn, nguy hiểm. Ngày 25/12/1971, khi được cấp ủy phân công đưa cán bộ qua lộ An Trường, anh bị địch phục kích và anh dũng hy sinh. Hai người con, hai lần Mẹ tiễn biệt trong chiến tranh, để lại khoảng trống không gì bù đắp được trong lòng người mẹ già.

Từ đó, cuộc đời Mẹ Nguyễn Thị Dệt là chuỗi ngày sống cùng ký ức và nỗi nhớ. Mẹ không than trách, không oán hờn, chỉ lặng lẽ chịu đựng nỗi đau mất con bằng sự kiên cường của một người mẹ Việt Nam. Năm 1990, Mẹ qua đời, mang theo tình thương con cháy bỏng và niềm tin son sắt vào ngày đất nước yên bình.

Để ghi nhớ công ơn to lớn ấy, ngày 26/3/2014, Chủ tịch nước đã truy tặng danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” cho Mẹ Nguyễn Thị Dệt theo Quyết định số 723/QĐ-CTN. Danh hiệu ấy không chỉ là sự tri ân của Đảng và Nhà nước, mà còn là nén hương lòng của muôn đời con cháu dành cho một người mẹ đã hiến dâng những điều thiêng liêng nhất cho Tổ quốc.

Hôm nay, trên quê hương An Trường thanh bình, mỗi nén hương thắp lên cho các anh hùng liệt sĩ cũng là lời nhắc nhở sâu sắc rằng:
hòa bình được đánh đổi bằng máu xương của các anh và bằng nước mắt lặng thầm của những người mẹ như Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Dệt.
Tên Mẹ, tên các anh sẽ mãi sống trong lòng quê hương – như hai nén hương không bao giờ tắt trên mảnh đất An Trường anh dũng.