Câu chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Đẹt (còn gọi là Mẹ Ba Đẹt) là một minh chứng đau xót nhưng đầy kiêu hãnh về sự hy sinh của các gia đình cách mạng tại vùng đất Tân Vạn, Biên Hòa. Sinh ra tại xóm Gò Tre, lòng yêu nước của Mẹ đã được hun đúc từ thuở sớm, để rồi khi đất nước lâm nguy, Mẹ đã không ngần ngại tiễn đưa những người thân yêu nhất của mình ra trận. Cuộc đời Mẹ là một chuỗi những ngày tháng dài chờ đợi và cả những nỗi đau xé lòng khi lần lượt chồng và ba người con trai của Mẹ đã mãi mãi nằm lại chiến trường, hóa thân vào cỏ cây sông núi để đổi lấy màu xanh của hòa bình.
Trong số những người con anh dũng của Mẹ, hình ảnh anh Hai Hoành (Nguyễn Văn Hoành) là một dấu ấn sâu đậm. Gia nhập Vệ quốc đoàn từ những ngày đầu Cách mạng tháng Tám năm 1945, anh đã chiến đấu kiên cường qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ. Nỗi đau lớn nhất đến với Mẹ vào đợt Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, khi anh Hai Hoành hy sinh ngay tại cửa ngõ Sài Gòn. Tiếp nối bước chân anh, người em trai là Nguyễn Văn Ba và một người anh em khác cũng đã ngã xuống trong sự nghiệp giải phóng dân tộc. Cầm trên tay những tấm giấy báo tử, trái tim người mẹ như thắt lại, nhưng Mẹ vẫn kiên cường là điểm tựa tinh thần cho hai người con gái còn lại, tiếp tục lao động và âm thầm hỗ trợ cách mạng tại địa phương.Sống qua những năm tháng bão táp của lịch sử, Mẹ Nguyễn Thị Đẹt không chỉ là hậu phương vững chắc mà còn là biểu tượng của lòng trung kiên. Sự hy sinh của gia đình Mẹ – với 4 liệt sĩ là chồng và con – là một sự mất mát vô cùng to lớn mà không mỹ từ nào có thể diễn tả hết. Mẹ đã đi qua cuộc chiến với đôi vai gầy gánh vác cả giang sơn lẫn việc nhà, để rồi khi đất nước thống nhất, Mẹ đã kịp nhìn thấy màu cờ đỏ sao vàng tung bay trên bầu trời tự do. Những danh hiệu cao quý như Huân chương Độc lập và danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng là sự ghi nhận xứng đáng cho một đời tận hiến của Mẹ, một người phụ nữ Nam Bộ "giỏi việc nước, đảm việc nhà".Ngày nay, tại vùng đất Tân Vạn hiền hòa, câu chuyện về Mẹ Ba Đẹt vẫn được các thế hệ sau nhắc nhở như một bài học về lòng biết ơn. Hình ảnh của Mẹ chính là tượng đài bất tử trong lòng nhân dân Biên Hòa, nhắc nhở chúng ta rằng mỗi tấc đất ta đang đứng, mỗi hơi thở tự do ta đang có đều thấm đẫm mồ hôi và máu xương của những người mẹ vĩ đại. Việc tri ân Mẹ không chỉ dừng lại ở những trang sử sách mà còn phải bằng hành động thực tế của thế hệ trẻ trong công cuộc xây dựng quê hương Đồng Nai ngày càng giàu đẹp, xứng đáng với sự hy sinh của gia đình Mẹ.
