Câu chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Đởm (1906 – ?) là một hành trình dài từ dải đất miền Trung nắng gió đến những cánh rừng cao su bạt ngàn của Đồng Nai, nơi Mẹ đã viết nên bản anh hùng ca về lòng trung kiên và đức hy sinh. Rời quê hương Thụy Anh, Thái Bình từ năm 1926 trong dòng người mộ phu vào Nam, Mẹ đặt chân đến vùng đất miền Đông không chỉ để tìm sinh kế mà còn để tìm thấy lý tưởng cách mạng. Tại các đồn điền cao su Suối Tre, Bàu Hàm, trong thân phận người công nhân cạo mủ thấp cổ bé họng, Mẹ đã sớm được giác ngộ và trở thành một mắt xích quan trọng trong việc tuyên truyền, vận động anh em binh lính và công nhân đấu tranh đòi quyền dân sinh, dân chủ.
Cuộc đời Mẹ là một chuỗi những thử thách khắc nghiệt khi những người thân yêu nhất lần lượt ngã xuống vì độc lập dân tộc. Năm 1935, khi người con trai duy nhất là Nguyễn Văn Dần vừa tròn một tuổi, chồng Mẹ – ông Nguyễn Văn Biên – đã bị thực dân Pháp bắt giữ và sát hại dã man vì hoạt động cách mạng. Một mình Mẹ vừa làm lụng vất vả trong đồn điền, vừa nuôi dạy con khôn lớn trong vòng vây kìm kẹp của kẻ thù. Tiếp nối chí hướng của cha, anh Nguyễn Văn Dần khi vừa trưởng thành đã tham gia vào lực lượng du kích địa phương và sau đó anh dũng hy sinh ở tuổi đôi mươi. Nỗi đau "mất chồng, mất con" là một vết thương lòng rỉ máu, nhưng chính nó đã trui rèn nên một người phụ nữ Việt Nam sắt đá, một lòng một dạ theo Đảng đến ngày toàn thắng.Những năm tháng cuối đời, Mẹ Nguyễn Thị Đởm sống lặng lẽ tại Trại nuôi dưỡng cha mẹ liệt sĩ bên bờ sông Đồng Nai hiền hòa. Hình ảnh người nữ công nhân cao su năm xưa giờ đây đã trở thành biểu tượng của sự tận hiến, là minh chứng sống động cho câu nói "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang". Sự hy sinh của gia đình Mẹ không chỉ là mất mát cá nhân mà đã hóa thân vào dòng chảy lịch sử, góp phần tô thắm thêm màu cờ Tổ quốc. Danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng được trao tặng là sự ghi nhận xứng đáng cho một đời dấn thân vì nghĩa lớn, nhắc nhở thế hệ hôm nay phải sống sao cho xứng đáng với máu xương của tiền nhân đã đổ xuống trên vùng đất bazan màu mỡ.
