Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Lụa (1911-2000)

Mẹ Nguyễn Thị Lụa sinh năm 1911, trong một gia đình nghèo làm ruộng. Thời con gái, mẹ không thuộc loại chim sa cá lặn, nhưng cũng mặn mòi có duyên. Có lẽ cao số, mãi đến năm 30 tuổi mẹ mới lấy chồng - một hương hào nghèo, lép vế so các bậc đàn anh khác trong ban hội tề xã 12 vị. Ít lâu sau (năm 1942), con trai Nguyễn Văn Thẳng ra đời.

Cách mạng tháng Tám 1945 thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, rồi thực dân Pháp trở lại xâm lược nước ta một lần nữa. Chúng đóng bót Tam An, từ đó thỉnh thoảng càn bố trong xã và các xã chung quanh. Không muốn tiếp tục làm tay sai hội tề, chồng mẹ đi tản cư, tránh các cuộc lùng sục của địch. Tháng 8/1947, địch bắt được ông, xẻo lỗ tai rồi bỏ tù về tội “theo Việt Minh” chứ không theo Pháp. Giam cầm ít lâu, chúng đem ông vào rừng thủ tiêu ngày 2/10/1947 (18 tháng 8 năm Đinh Hợi).

Đau xé ruột vì tang chồng, mẹ cùng con về bên ngoại, làm mướn kiếm ăn qua ngày.

Nguyễn Văn Thẳng lớn dần, đỡ đần mẹ một phần công việc nhà. Sau Hiệp định Genève tháng 7/1954, miền Nam trở thành thuộc địa kiểu mới của Mỹ. Chúng đưa Ngô Đình Diệm lên cầm quyền, ra sức đàn áp cách mạng miền Nam. Được cán bộ cách mạng tuyên truyền, giáo dục, Nguyễn Văn Thẳng vừa tròn 18 tuổi đã hăng hái tham gia du kích xã vào tháng 9/1960. Say sưa hỗ trợ quần chúng nổi dậy diệt ác, phá kềm, giành quyền làm chủ, đêm đêm Thẳng và đội du kích Tam An phát loa, rải truyền đơn, treo băng cờ và các khẩu hiệu đấu tranh của Đảng. Mẹ Hai Lụa tuy nghèo song tích cực đóng góp gạo, tiền để nuôi anh em hoạt động.

Địch phản ứng điên cuồng bằng cách bắn pháo vào xã. Năm 1962, chúng tiến hành rải chất độc hóa học xuống cánh đồng lúa Tam An. Lúa và cây cối đang xanh tươi chỉ sau vài ba ngày phủ chất độc đều héo rũ rồi chết rục. Huyện ủy Long Thành đã phát động nhân dân đấu tranh chính trị. Mẹ Hai Lụa trong đội quân tóc dài đã vài lần cùng một số bà con về quận đòi chúng không được bắn phá, không được rải chất độc hủy diệt hoa màu. Trong khi đó, đội du kích Tam An phối hợp với bộ đội địa phương huyện Long Thành tiến công diệt bót Tam An, đồng thời phá ấp chiến lược vào tháng 7/1962. Được tham gia chiến đấu, Thẳng rất vui sướng. Mẹ Hai Lụa đem cho con và cả đội du kích gạo, bánh cùng một số thứ cần dùng. Mẹ còn tham gia nuôi cán bộ cánh T.4 Thủ Đức về sau.

Thấy con đã lớn, mẹ muốn anh lấy vợ, có con nối dõi. Mẹ chọn được một cô trong xã, làm đám hỏi kín đáo, chỉ có đôi bên biết. 8 giờ sáng 22/2/1963 (29 tháng giêng năm Quí Mão), trên đường công tác, Thẳng đụng địch. Anh bị chúng bắn chết ở bụi tre cạnh nhà bà Dẩu Trầu ở ấp 3. Đau thương quá lớn ập đến bất ngờ làm mẹ choáng váng. Tình thương con làm mẹ tỉnh lại rất nhanh. Mẹ lên xã, đòi xác con về an táng chu đáo. Bọn địch hành gia đình mẹ, bắt người em trai mẹ là ông Ba Thới đi đắp đường mới chôn cất anh Thẳng.

Từ ngày toàn thắng, mẹ Nguyễn Thị Lụa được hưởng mọi chế độ chính sách chung. Mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/ KTCTN ngày 17/12/1994. Mẹ qua đời năm 2000