Mẹ Việt Nam Anh Hùng Nguyễn Thị Mười

Tại xã Vĩnh Hưng, Má Nguyễn Thị Mười được phân công phụ trách công tác phụ nữ, trực tiếp điều hành Chi hội Phụ nữ Vĩnh Hưng; Má có sáu người con, trong đó hai người con trai là Dương Văn Tửng và Dương Văn Chơi đã hiến dâng trọn tuổi thanh xuân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và lần lượt anh dũng hy sinh vào các năm 1971 và 1972, để lại trong lòng Má nỗi đau sâu thẳm nhưng cũng hun đúc thêm ý chí kiên cường; mỗi khi các đơn vị của huyện, tỉnh, Quân khu về địa bàn Hồng Dân, Má luôn có mặt, mang bánh trái thăm hỏi bộ đội, đặc biệt với đơn vị 96 Quân khu, từ cán bộ đến chiến sĩ hầu như ai cũng biết đến Má, người thường nói bằng tất cả gan ruột: “Tụi nó cực khổ lắm, nhất định không để cho đứa nào bị đói”; trong phong trào đấu tranh trực diện của quân và dân xã Vĩnh Hưng, Má Mười luôn là người tiên phong, mưu trí và dũng cảm, tiêu biểu là ngày 9/4/1970, khi địch càn quét ở Ngã Năm, xả súng vào dân tại ấp Mỹ Tây, Má đã lao ra chặn họng súng, lớn tiếng phản đối hành vi giết hại người vô tội, dẫn đầu hơn 300 người buộc địch phải chùn bước; năm 1970, trước âm mưu bình định gắt gao của địch với năm đồn bốt vây quanh Vĩnh Hưng, Má tự đào hầm bí mật trong nhà để nuôi giấu du kích, sẵn sàng hy sinh để bảo vệ cách mạng, và đến 10 giờ sáng ngày 22/4/1972, khi địch phát hiện nhà Má đang che chở bốn du kích, trong đó có xã đội trưởng bị thương, chúng ném lựu đạn xuống hầm, Má đã bình tĩnh lao vào vật lộn với tên lính đi đầu, cùng gia đình chặn địch suốt hơn mười phút, trước khi bị bắn hy sinh, còn cháu nội và người con dâu thứ tư của Má bị thương nặng; sự hy sinh oanh liệt của Má Nguyễn Thị Mười đã trở thành biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, đức hy sinh và tình thương bao la dành cho cách mạng, cho đồng đội và nhân dân, được Nhà nước truy tặng Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 6/11/1978, truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam anh hùng năm 1994, và để tri ân công lao ấy, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Cà Mau đã lấy tên Má đặt cho một con đường, như một lời nhắc nhở bất diệt rằng cuộc đời và sự hy sinh của Má là bản hùng ca chói sáng về người phụ nữ Việt Nam kiên trung, sắt son vì nước, vì dân.

Nguồn: Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ