Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Năm
Đến ấp Sơn Lân, xã Sơn Định, huyện Chợ Lách thăm nhà của Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Năm. Tiếp tôi là cô Nguyễn Thị Biểu - là con gái thứ hai, cũng là người con còn lại duy nhất của Mẹ. Kể về truyền thống cách mạng của gia đình, cô Biểu không giấu được niềm vui xen lẫn tự hào vì trong đợt truy tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam anh hùng lần này, không chỉ có Mẹ của cô - Bà Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Năm mà còn có bà nội của cô là Mẹ Châu Thị Điểm cũng được truy tặng.
Mẹ Nguyễn Thị Năm sinh năm 1921 trong một gia đình trung nông tại ấp Phú Thới (nay là ấp Tân Phú), xã Sơn Định, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre. Năm 19 tuổi, qua mai mối của người quen, Mẹ lấy chồng về ấp Sơn Lân, xã Sơn Định. Gia đình chồng của Mẹ tuy nghèo nhưng lại giàu truyền thống cách mạng. Trong đó, hai người em chồng của Mẹ đã hy sinh trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Riêng ông Nguyễn Văn Cảnh - chồng của Mẹ từng bị địch bắt tra tấn, tù đày gian khổ. Hòa bình lập lại, ông tiếp tục tham gia công tác ở địa phương.
Về làm dâu nhà chồng, cuộc sống rất khó khăn vất vả, đến nỗi Mẹ không có được bộ quần áo lành lặn để mặc. Bốn người con của Ba - Mẹ lần lượt chào đời trong hoàn cảnh nghèo khó. Con gái đầu lòng của Mẹ là cô Nguyễn Thị Biểu từ lúc còn nhỏ đã biết giúp mẹ trông em, giặt giũ quần áo; con trai thứ ba khi vừa lên 5 tuổi đã chết vì mắc phải căn bệnh hiểm nghèo nhưng gia đình không có tiền chạy chữa; hai người con trai thứ tư và thứ năm của Mẹ là anh Nguyễn Văn Yết và Nguyễn Văn Năm từ lúc lên 9 tuổi đã đi chăn trâu cho những gia đình giàu có trong vùng để kiếm tiền phụ giúp gia đình cải thiện cuộc sống.
Do cuộc sống quá khó khăn, vất vả, năm 1966, sau một thời gian dài lâm bệnh mà không có điều kiện chạy chữa, Mẹ đã vĩnh viễn ra đi khi tuổi đời còn quá trẻ. Các con của Mẹ từ đây như đàn gà con lạc mẹ.
Một ngày giữa mùa thu năm 1968, trong một lần hai anh em anh Yết -Năm đi chăn trâu như mọi ngày, kể từ hôm ấy và mãi đến sau này khi nhận được tin báo tử của hai anh thì gia đình của Mẹ mới biết được thông tin là anh Nguyễn Văn Yết tham gia cách mạng ở Tiểu đoàn 6, Bộ đội địa phương tỉnh Bến Tre (hy sinh năm 1969); còn anh Nguyễn Văn Năm tham gia ở đơn vị D6, bộ đội tỉnh Bến Tre (hy sinh năm 1972). Có một sự trùng hợp lạ kỳ, là khi hy sinh, cả 02 anh đều tròn 20 tuổi, chưa lập gia đình và đều do máy bay của địch bắn chết. Đau đớn hơn, khi bị địch giết, anh Năm đã bị chúng mọi hết tim, gan. Sau đó chúng bỏ anh nằm trơ trọi giữa bùn lầy, lau sậy ven dòng sông Thơm (huyện Mỏ Cày).
Mẹ đã qua đời từ rất sớm. Cuộc đời của Mẹ đã trải qua nhiều gian truân, và chưa có một ngày được sống sung sướng, chưa hưởng niềm vui của ngày đất nước được hòa bình. Giờ đây, trải qua hơn 40 năm đất nước được hoàn toàn giải phóng, quê hương đất nước ngày càng phát triển, đời sống con, cháu của Mẹ đã có cuộc sống no ấm, đầy đủ, không còn vất vả như cuộc đời của Mẹ ngày xưa... chắc hẳn Mẹ cũng được an ủi phần nào nơi chín suối. Hai người con của Mẹ đã hy sinh vì sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước khi tuổi đời còn quá trẻ, dù lúc ấy Mẹ không còn nữa, nhưng với những cống hiến, hy sinh của những người con của Mẹ vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, Mẹ xứng đáng được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu cao quý - danh hiệu “Bà Mẹ Việt Nam anh hùng” vào ngày 16 tháng 12 năm 2014.
