Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Nâu - người mẹ trên vùng đất thép Củ Chi
Có những người mẹ chỉ một lần tiễn con ra trận đã là nỗi đau khôn nguôi. Nhưng với Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Nâu, người mẹ trên vùng đất thép Củ Chi, cuộc đời là bốn lần lặng lẽ đứng trước nấm mộ của những người con thân yêu. Bốn người con trai lần lượt ngã xuống vì độc lập dân tộc, để lại trong lòng mẹ những khoảng trống không gì bù đắp được. Thế nhưng, từ những mất mát ấy, mẹ vẫn một lòng son sắt với cách mạng, trở thành điểm tựa vững chắc cho cán bộ, chiến sĩ trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.
Sinh năm 1901 tại ấp An Hòa, xã Trung An, huyện Củ Chi, Mẹ Nguyễn Thị Nâu lớn lên trong hoàn cảnh đất nước chìm trong ách đô hộ. Trên mảnh đất được mệnh danh là "đất thép thành đồng", lòng yêu nước và ý chí quật cường đã trở thành lẽ sống của biết bao thế hệ. Với mẹ, yêu nước không chỉ là niềm tin mà còn là hành động. Gia đình mẹ nhiều lần đào hầm bí mật nuôi giấu cán bộ, tiếp tế lương thực, thuốc men cho lực lượng cách mạng, bất chấp sự truy lùng gắt gao của kẻ thù.
Suốt những năm tháng chiến tranh, mẹ luôn tâm niệm: "Thà mất con còn hơn mất nước." Câu nói giản dị nhưng chứa đựng sự lựa chọn nghiệt ngã của biết bao bà mẹ Việt Nam trong thời chiến. Với mẹ, độc lập của Tổ quốc luôn được đặt lên trên hạnh phúc riêng của gia đình.
Mẹ có sáu người con, gồm bốn trai và hai gái. Được nuôi dưỡng trong truyền thống yêu nước, tất cả các con đều sớm tham gia cách mạng, trực tiếp chiến đấu hoặc phục vụ kháng chiến.
Người con trai đầu, Võ Văn Sinh, tham gia cách mạng từ năm 1945 khi mới 16 tuổi và sau này giữ cương vị Xã đội trưởng xã Trung An. Năm 1966, ông anh dũng hy sinh trong lúc làm nhiệm vụ.
Nỗi đau ấy chưa kịp nguôi ngoai thì bốn năm sau, mẹ lại nhận tin dữ. Người con trai thứ hai, Võ Văn Xí, từng công tác tại xưởng chế tạo vũ khí của cách mạng, đã hy sinh năm 1970 tại xã An Phú khi đang thực hiện nhiệm vụ.
Đau thương tiếp tục chồng chất khi người con trai thứ ba, Võ Văn Đồn, tham gia cách mạng từ năm 1958 và trở thành Tiểu đội trưởng K17 Quyết thắng, hy sinh trong trận đánh đồn An Nhơn Tây vào tháng 3 năm 1962 khi mới 25 tuổi – độ tuổi đẹp nhất của đời người.
Người con trai út, Võ Văn Thiện (còn gọi là Võ Văn Thiệu), cũng nối bước các anh tham gia lực lượng trinh sát Sài Gòn – Gia Định. Trong một trận chiến tại Bến Mương, Phú Hòa Đông, ông đã anh dũng ngã xuống, tiếp tục viết nên trang sử vẻ vang của gia đình cách mạng.
Bốn lần tiễn con về với đất mẹ là bốn lần trái tim người mẹ bị xé nát. Nhưng Mẹ Nguyễn Thị Nâu không cho phép mình gục ngã. Nỗi đau riêng được mẹ hóa thành sức mạnh để tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Cùng hai người con gái là Võ Thị Sáng và Võ Thị Thọ, mẹ vẫn ngày đêm nuôi giấu cán bộ, bảo vệ cơ sở cách mạng, chăm lo hậu phương và tiếp sức cho tiền tuyến.
Khu vườn nhỏ của gia đình trở thành nơi che chở an toàn cho hàng nghìn lượt cán bộ, bộ đội và du kích. Những căn hầm bí mật được khéo léo ngụy trang dưới bụi tre, gốc mít hay những thảm cỏ xanh. Ban ngày mẹ và các con vẫn bình thản lao động như bao người nông dân khác, nhưng mỗi khi đêm xuống lại âm thầm canh gác, bảo vệ những cuộc họp quan trọng của lực lượng cách mạng ngay dưới lòng đất.
Hai người con gái của mẹ cũng tiếp nối truyền thống gia đình. Bà Võ Thị Sáng tham gia phong trào đấu tranh chính trị, từng giữ cương vị Trưởng ban Đấu tranh huyện Củ Chi và Bí thư Chi bộ ấp An Hòa. Bà Võ Thị Thọ làm công tác giao liên, nuôi giấu cán bộ hoạt động trong nội thành Sài Gòn trước ngày đất nước thống nhất.
Chiến tranh đã lùi xa nhưng những hy sinh của Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Nâu vẫn còn nguyên giá trị. Cuộc đời mẹ là biểu tượng của lòng yêu nước, đức hy sinh và sự kiên trung của người phụ nữ Việt Nam. Không chỉ hiến dâng bốn người con cho Tổ quốc, mẹ còn dành trọn cuộc đời để bảo vệ, chở che và tiếp sức cho cách mạng bằng tất cả tình yêu thương và ý chí sắt son.
Năm 1994, Chủ tịch nước truy tặng Mẹ Nguyễn Thị Nâu danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam anh hùng nhằm ghi nhận những cống hiến đặc biệt to lớn của mẹ đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Ngày nay, tại ấp An Hòa, xã Trung An, huyện Củ Chi, người con gái của mẹ là bà Võ Thị Sáng vẫn gìn giữ hương khói, tiếp nối truyền thống cách mạng của gia đình.
