MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG NGUYỄN THỊ NGÀY
Mỗi năm, cứ đến ngày 27/7, mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Ngày (sinh năm 1929, xã Hưng Lễ, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre) lại làm mâm cơm tươm tất làm giỗ chung cho chồng và 3 người con trai. Năm nay, sức khỏe không còn cho phép cụ tự làm cơm, nhưng cụ vẫn đôn đốc con cháu, gia đình chuẩn bị đâu vào đấy.
Chồng và 3 người con trai của cụ Ngày đều là liệt sĩ, hy sinh trong nhiều giai đoạn khác nhau của các cuộc chiến tranh bảo vệ tổ quốc.
Chấp nhận khổ khi theo cách mạng
Cụ kể, trước khi lấy chồng đã biết ba chồng là cán bộ cách mạng. Ở quê hồi ấy cứ nhà nào có cha theo cách mạng thì con cũng vậy, mà đi làm cách mạng là "khổ đủ điều".
"Hồi đó cán bộ cách mạng khổ lắm, sống trong bưng biền miết, không giúp được vợ con, gia đình ở nhà cũng bị ngụy quyền làm khó. Lúc đó tôi cũng đoán chồng là cán bộ cách mạng, nhưng bản thân yêu nước, tôi thấy chịu khổ cũng được", cụ Ngày nhớ lại lý do quyết định theo chồng.
Chồng cụ Ngày là cụ Lê Văn Huỳnh (SN 1927), là cán bộ kinh tài (kinh tế - tài chính) của chính quyền cách mạng. Cụ Ngày kể, trong suốt thời gian công tác, cụ Huỳnh "đội" vỏ bọc là giáo viên, có khi đi biền biệt xuống miền Cà Mau mấy năm ròng.
Trong những ngày chồng xa nhà, một mình cụ Ngày cố gắng làm lụng nuôi 8 người con khôn lớn.
Con trai đầu của cụ Ngày là liệt sĩ Lê Thành Lũy (SN 1947). Năm 1965, khi mới 17 tuổi, ông Lũy đã theo đồng đội của cha đi "bộ đội miền" (Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam).
Cụ Ngày nhớ hồi đó có khi cả năm mới có người ghé nhà báo tin con, cũng chỉ vài câu ngắn ngủi là đang chiến đấu ở đâu, sức khỏe ra sao. Rồi trong một tối tháng 4/1969, có 2 cán bộ ghé nhà báo ông Lũy đã hy sinh cuối năm 1968, nhưng vì điều kiện chiến đấu ngặt nghèo nên tin tức từ Tây Ninh đến bấy giờ mới về tới Bến Tre.
"Con đi chiến đấu, mình giấu, khai với ngụy quyền là con mất tích, không biết đi đâu, theo ai. Ngày nhận báo tử của con trai, mấy mẹ con chỉ dám ôm nhau khóc thầm, cũng không dám lập bàn thờ vì sợ địch biết", cụ Ngày nhớ lại.
Hay tin con mất, cụ Huỳnh chuyển về công tác gần nhà để an ủi vợ. Nhưng rồi chỉ hơn một tháng sau, cụ Huỳnh lại bị trực thăng của địch bắn trong một trận càn, hy sinh ở bờ sông cách nhà vài trăm mét.
Lần này, biết chồng đã hy sinh, cụ Ngày lại phải nén đau, chờ giặc rút đi mẹ con mới dám chạy ra đưa thi thể về. Cụ Huỳnh mất vì làm cách mạng, mẹ con cụ Ngày càng bị ngụy quyền khó dễ.
