Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Nhứt

Trong sự nghiệp giải phóng miền Nam thống nhất Tổ quốc, ấp Hòa Thạnh xã Hòa Nghĩa là vùng địch kiểm soát với hệ thống rào gai, hào sâu, đồn bót tháp canh từ những tháng đầu năm 1963 khi ngụy quyền triển khai quốc sách "Ấp chiến lược", kềm kẹp nhân dân "tát nước - bắt cá" hòng tách cách mạng với dân!

Sau phong trào Đồng Khởi ở Mỏ Cày, nhất là sau khi Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam ra đời (20/12/1960) Mặt trận Dân tộc giải phóng đã kêu gọi nhân dân miền Nam đoàn kết đứng lên đánh Mỹ!

Xã Hòa Nghĩa nói chung, ấp Hòa Thạnh nói riêng, nhiều gia đình yêu nước đã tiền đưa những người thân yêu của mình vì sự nghiệp cao cả đó!

Theo tiêu chí mới, ngày 16 tháng 12 năm 2014 đã có 8 bà mẹ Việt Nam anh hùng (bao gồm 19 liệt sĩ). Đặc biệt mẹ Nguyễn Thị Nhứt ngụ Tổ 13 ấp Hòa Thạnh chưa một lần được gặp lại hai người con trai của mình khi hai anh từ giã Mẹ và quê hương lên đường cứu nước. Bởi lẻ, từ tuổi trung niên, nhiều bệnh tật, sức khỏe yếu nên Mẹ chưa lần nào đến vùng giải phóng thăm các anh!

Ba Phạm Văn Dung sinh năm 1917.

Mẹ Nguyễn Thị Nhứt sinh năm Quí Hơi (1919). Ba, Mẹ ngụ cùng ấp. Mẹ kết hồn với bà Dung (tự Hai Nồi) năm 1932 (Mẹ là Quí nữ của Cụ Nguyễn Văn Tỵ) một họ tộc có truyền thống yêu nước góp phần to lớn cho sự nghiệp giải phóng miền Nam thống nhất Tổ quốc ở ấp Hòa Thạnh!

Ba, Mẹ có 03 người con: Phạm Văn Đực sinh năm 1944, Phạm Văn Mẫm sinh năm 1946, Phạm Thị Lệ sinh năm 1952.

Sau phong trào Đồng Khởi 1960, cùng với các anh Nguyễn Văn Lâm (Lê Ba), Nguyễn Văn Tây (liệt sĩ hy sinh trong trận địa phương quân bắt 23 từ binh) .... Đầu năm 1962, anh Đực tham gia du kích mật xã Hòa Nghĩa, bình thưởng lo việc ruộng đồng trong vùng tạm chiếm, đêm đến khi có yêu cầu của lãnh đạo chi bộ xã Hòa Nghĩa anh cùng đội du kích đốt những "chốt gát" của thanh niên chiến đấu, phá rào gai trong Ấp chiến lược, nổ súng vây đồn, rãi truyền đơn .v.v.

Đầu xuân Giáp Thìn (1964), anh thoát ly và tinh nguyện về "quân khu" góp phần xây dựng bộ đội chủ lực Miền! Sau hòa bình, theo lời kể của các anh về quân khu năm đó, anh Đực được đứng trong hàng ngũ Sư đoàn 9 anh hùng (Sư đoàn được thành lập đầu tiên của quân giải phóng miền Nam).

Bị thất bại trên chiến trường miền Nam, quân đội Cộng hòa và ngụy quyền Sài Gòn có nguy cơ sụp đỗ... Mỹ chuyển chiến lược từ chiến tranh đặc biệt đưa nhiều Lữ đoàn, Sư đoàn thiện chiến, quân chư hầu, Đại hàn, Tần Tây Lan cùng tiềm lực quân sự tối ưu thực hiện chiến lược chiến tranh cục bộ liên tục hành quân "TÌM - DIỆT" quân giải phóng và cơ quan đầu não lãnh đạo của ta.

Trong trận càn hơn 4 vạn liên quân Việt Mỹ "Jonson Cyty" ở Tây Ninh, sau nhiều trận xông pháo cơ động cùng đơn vị đánh địch anh Đực hy sinh (hiện nay chưa tìm được hài cốt)!

Theo chân người anh, giữa năm 1966 anh Phạm Văn Mẫm vào bộ đội ...anh đã cùng đồng đội xông pha công đồn, đã viện ở Nam - Bắc Mỏ Cày ... tham gia Tổng tiến công xuân Mậu Thân (1968) anh cùng đồng đội đứng chân ở khu phố I thị trấn Mỏ Cày đánh bật nhiều đợt phản kích của địch. Để cứu nguy bọn Chi khu quân sự Mỏ Cày, quân Mỹ tàn bạo ném bom, bắn pháo hủy diệt khu phố ... anh Phạm Văn Mẫm hy sinh!

Sau chiến dịch xuân Mậu Thân, trên địa bàn Chợ Lách, địch điên cuồng phản kích tái chiếm những vùng đã mất trong kế hoạch bình dịnh. Địch chiếm đóng thiết lập đồn bót từ Sơn Định đến phà Đình Khao! Các Đại đội Hòa Hảo, 833 Bảo An, Trung đội biệt kích chi khu có phi cơ trực thăng, pháo binh yểm trợ liên tục phản kích!

Vô cùng thâm độc, trực thăng vũ trang đã bắn giết hàng trăm trâu, bò ...lính Hòa Hảo, Bảo An vơ vét tài sản của nhân dân...

Há uân tháng 9 năm 1968, Đại đội Hòa Hảo sau khí cùng Đại đội 83Đài quá t33 Lóng Quới (L.ong Thới) chúng tiến quản sang ấp Hòa Thạnh, Khi Đại đội 833 rút về Chi khu Chợ Lách, bọn lính Hòa Hảo đồng quân vd vét tài sản của nhân dân ở ấp Hòa Thạnh .. ,. trong những ngày nằy địch bất những người còn sức khỏe làm lao công chiến trưởng mang vất vũ khi đan dước nặt cho địch trong đó có ba Phạm Văn Dung (tự Hai Nỗi) - địch bắt Ông vất khẩu cối 60 ly.

Để trả thù cho đồng bào Long Thới - Hòa Nghĩa, Đại đội II địa phương quân Chợ Lách do Nguyễn Văn Hảo (7 Dũng) - Huyện đội phó, Lê Hồng - Đại đội trưởng đã tổ chức chỉ huy bằng chiến thuật "phục kích vận động" diệt Đại đội Hòa Hảo!

14 giờ 30 phút ngày 26 tháng 9 năm 1968, khi trinh sát chiến đầu phát hiện địch, ta tổ chức chận đầu, sung lực, vu hồi, khóa đuôi.... đội hình địch rồi loạn và tan rã sau gần 1 giờ 30 phút chiến sự nổ ra. Ban Chỉ huy Đại đội cùng Trung úy Hải bị diệt, Đại đội Hòa Hảo bị thiệt hại nặng (hiện nay ở Tổ 13 ấp Hòa Thạnh).

Khi bộ đội xung phong, ba Phạm Văn Dung (tự Hai Nồi) quăng khẩu cối 60 ly ở ven ruộng mía 7 công (Ông ra ám hiệu cho bộ đội thu khẩu cối đó)!

Cuộc sống của Ba, Mẹ trong lúc tuổi già với người con út Phạm Thị Lệ. Ba Dung (tự Hai Nồi) bạo bệnh mất năm 1976, thọ 71 tuổi. Mẹ Nhứt mất ngày 15 tháng 12 năm 1999. Sau ba năm, chị Lệ mất ngày 8 tháng 9 năm 2002 với căn bệnh ung thư máu!

Mẹ Nguyễn Thị Nhứt được Chủ tịch nước Trương Tấn Sang ký Quyết định truy tặng Bà Mẹ Việt Nam anh hùng ngày 16 tháng 12 năm 2014.

Vinh danh sự hiến dâng đời Mẹ, cũng là vinh quang tộc Nguyễn ở ấp Hòa Thạnh, xã Hòa Nghĩa - Đơn vị anh hùng của quê hương Chợ Lách anh hùng!