Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Nụ

Có những người mẹ đi qua chiến tranh bằng đôi bàn tay chai sần, bằng những năm tháng đợi chờ và bằng cả những giọt nước mắt lặng thầm. Họ không cầm súng ra trận, nhưng sự hy sinh của họ lại góp phần làm nên những mùa xuân hòa bình cho đất nước. Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Ngụ là một người mẹ như thế.

Mẹ sinh năm 1916 tại thôn Trẫm Bàng, xã Đức Lập, huyện Đức Thọ cũ, nay thuộc xã Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng. Từ khi còn trẻ, Mẹ đã sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, tích cực tham gia các phong trào tại địa phương. Những năm tháng tuổi trẻ của Mẹ gắn với một quê hương giàu truyền thống yêu nước, nơi mỗi người dân đều hiểu rằng độc lập, tự do không phải điều tự nhiên mà có, mà được đánh đổi bằng biết bao mồ hôi, máu và nước mắt.

Năm 1942, Mẹ nên duyên cùng ông Nguyễn Đương. Hai vợ chồng lần lượt đón bảy người con, sáu trai và một gái. Gia đình nhỏ của Mẹ cũng như biết bao gia đình Việt Nam thời chiến, vừa lao động, vừa nuôi con, vừa hướng về quê hương, đất nước. Những đứa con lớn lên trong tình yêu thương của mẹ và trong truyền thống cách mạng của gia đình.

Rồi chiến tranh đi qua quê hương, mang theo những cuộc chia ly không biết ngày trở lại.

Người con trai đầu của Mẹ là Nguyễn Anh Đường, sinh năm 1944. Khi Tổ quốc cần, anh lên đường nhập ngũ, tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Sau một thời gian chiến đấu, anh trở về địa phương công tác. Nhưng khi tiếng gọi của non sông một lần nữa vang lên, anh tiếp tục tái nhập ngũ theo lệnh tổng động viên năm 1970.

Năm 1972, giữa những ngày chiến trường Quảng Trị khốc liệt, người con trai của Mẹ đã anh dũng hy sinh.

Anh nằm lại nơi chiến trường. Phần mộ đến nay vẫn chưa được tìm thấy.

Có lẽ không ai hiểu được nỗi đau ấy sâu sắc hơn một người mẹ. Đó là nỗi đau không có một ngày khép lại, bởi Mẹ không biết con mình đang nằm ở đâu giữa đất đai rộng lớn của quê hương. Không một nấm mồ để thắp nén hương, không một địa chỉ để tìm về. Chỉ có ký ức về người con trai năm nào vẫn ở lại trong trái tim người mẹ.

Nhưng chiến tranh chưa dừng lại ở đó.

Người con trai thứ năm của Mẹ, Nguyễn Hải Tâm, sinh năm 1958, tiếp tục lên đường làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Năm 1979, trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam, người con ấy đã hy sinh.

Hai người con trai. Hai cuộc chiến. Hai lần Mẹ tiễn con đi và rồi mãi mãi không được đón con trở về.

Liệt sĩ Nguyễn Hải Tâm hiện được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ ở Cần Thơ. Mẹ biết nơi con mình yên nghỉ. Nhưng năm tháng đã lấy đi sức khỏe của Mẹ. Tuổi cao, sức yếu khiến Mẹ chưa một lần có thể vào Cần Thơ thăm con.

Có lẽ trong những năm tháng cuối đời, điều Mẹ mong mỏi nhất không phải là điều gì lớn lao. Chỉ là được một lần đứng trước phần mộ con, thắp một nén nhang và nói với con rằng: “Mẹ đã đến.”

Nhưng ước nguyện giản dị ấy cuối cùng vẫn chưa thể thực hiện.

Thời gian trôi đi. Những người lính năm xưa đã trở thành những người con nằm lại với đất mẹ. Còn Mẹ, người phụ nữ đã đi qua hơn một thế kỷ, vẫn âm thầm mang trong mình ký ức về những năm tháng chiến tranh.

Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Ngụ đã sống một cuộc đời giản dị, đôn hậu và mẫu mực. Mẹ không chỉ là người mẹ của những người con đã hy sinh vì Tổ quốc, mà còn là điểm tựa tinh thần của cả gia đình.

Trong những năm tháng cuối đời, Mẹ thường xuyên nhắc nhở con cháu phải sống nghĩa tình, đoàn kết, biết yêu thương và đùm bọc lẫn nhau; chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; cùng nhau góp sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Những lời căn dặn ấy giản dị nhưng chứa đựng cả một đời người.

Mẹ đã mất đi hai người con trong những cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, nhưng Mẹ không để nỗi đau biến thành sự bi lụy. Mẹ chọn cách sống tiếp, nuôi dạy những người con còn lại, vun đắp gia đình và trao truyền cho thế hệ sau những giá trị tốt đẹp của lòng yêu nước, tình người và trách nhiệm với quê hương.

Ngày 25 tháng 5, lúc 5 giờ 30 phút, Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Ngụ trút hơi thở cuối cùng sau một đời người dài 110 năm. Một thế kỷ và một thập kỷ của Mẹ cũng chính là một phần lịch sử đầy biến động của dân tộc Việt Nam.

Ngày 26 tháng 5, lễ viếng và truy điệu Mẹ được tổ chức trang trọng. Trong không khí thiêng liêng và xúc động, lãnh đạo, các ban, ngành, đoàn thể xã Đức Thọ cùng đông đảo bà con nhân dân đã đến tiễn biệt Mẹ.

Những nén hương được thắp lên.

Những vòng hoa được đặt xuống.

Những ánh mắt lặng đi trong phút tiễn đưa.

Linh cữu Mẹ được đưa về an táng tại nghĩa trang quê nhà – nơi Mẹ đã sinh ra, lớn lên, sống trọn một đời và cuối cùng trở về với đất mẹ quê hương.

Có lẽ, sau hơn một thế kỷ chờ đợi, Mẹ đã có thể yên lòng.

Người con trai Nguyễn Anh Đường vẫn chưa tìm thấy phần mộ. Người con trai Nguyễn Hải Tâm vẫn nằm lại nơi nghĩa trang miền Tây. Nhưng câu chuyện về những người con của Mẹ sẽ không mất đi. Nó sẽ được kể lại cho con cháu, cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.

Bởi hòa bình mà chúng ta đang có được hôm nay không chỉ được viết bằng những trang sử hào hùng. Hòa bình còn được viết bằng những mái tóc bạc chờ con, những bữa cơm thiếu một người, những lá thư không bao giờ gửi được, những người mẹ cả đời mang theo nỗi nhớ và những phần mộ còn nằm đâu đó giữa đất nước.

Mẹ Nguyễn Thị Ngụ đã trở về với đất mẹ ở tuổi 110.

Nhưng câu chuyện cuộc đời Mẹ vẫn còn ở lại.

Ở lại trong quê hương Đức Thọ.

Ở lại trong ký ức của những người con, người cháu.

Ở lại trong những nén hương tri ân của thế hệ hôm nay.

Và ở lại như một lời nhắc nhở sâu sắc rằng: đằng sau mỗi mùa xuân hòa bình là bóng dáng của những người mẹ đã âm thầm hiến dâng những điều quý giá nhất của cuộc đời mình cho Tổ quốc.

Mẹ đã đi qua “thời hoa lửa” bằng một tình yêu lớn lao dành cho quê hương và các con. Và hôm nay, khi đất nước thanh bình, những thế hệ đang sống trong hòa bình càng phải biết trân trọng, gìn giữ và tiếp nối những giá trị mà Mẹ và những người đã hy sinh để lại.

Xin kính cẩn nghiêng mình trước Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Ngụ – người mẹ đã dành trọn một đời cho quê hương, đất nước.