Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Ớn (1911-1993)

Năm 1995, chúng tôi đến ngôi nhà mà mẹ Ớn từng sống tại xã Đại Phước theo sự hướng dẫn của cán bộ địa phương. Ngôi nhà lá đơn sơ nằm cách con đường đất đỏ một thửa ruộng nhưng đi thì ngoằn ngoèo, gấp khúc

Mẹ Ớn không còn nữa. Mẹ đã ra đi năm 1993 sau một cơn bệnh kéo dài. Người cháu nội duy nhất của mẹ là Nguyễn Văn Đầy sống trên căn nhà mà mẹ đã từng sống bao năm qua.

Cuộc đời mẹ là chuỗi dài cơ cực và lắm nỗi đau riêng. Mẹ Ớn lớn lên trên quê hương Đại Phước và lập gia đình với một người cùng quê. Người con trai duy nhất của mẹ ra đời tên Nguyễn Văn Tròn. Anh sinh ra cũng là lúc cha anh bị Tây bắn chết. Mẹ Ớn làm lụng, vò võ nuôi con khôn lớn.

Anh Tròn tham gia cách mạng trong những năm tháng nhân dân kháng chiến chống Mỹ. Anh nhập ngũ vào đại đội 240 đóng quân ở Long Thành - Nhơn Trạch. Đây là một trong những đơn vị chủ lực trên địa bàn này.

Chồng mất, con trai độc nhất tham gia bộ đội, mẹ ở nhà trông ngóng tin con. Mẹ mong con sẽ là người tốt, lo việc nước giỏi giang nhưng cũng biết lo việc nhà, để sau này nhà có tông đường dòng dõi. Anh Tròn đi bộ đội, nay đây mai đó đóng quân tùy theo tình hình. Hễ cứ mỗi lần đơn vị chuyển đến gần quê hoặc đi công tác là mẹ hồ hởi thăm con và chờ mong con về.

Một hôm, mẹ có tin mừng. Nghe tin con trai có vợ trong cứ, có con, mẹ Ớn vui khôn tả. Mẹ lo cho cháu ở trong cứ thiếu thuốc men, chăm sóc lại làm khó khăn cho cha mẹ nó công tác, mẹ nhắn con trai đưa cháu về mẹ nuôi.

Khi anh Tròn mang con về, mẹ đón cháu nhưng cũng đầy lo lắng. Để qua mắt kẻ thù, gia đình yên ấm, con an tâm công tác, mẹ nuôi cháu nhưng nhờ người chung quanh nhận cháu. Mẹ lại làm lụng nuôi cháu, hy vọng đất nước thống nhất để cả gia đình sum họp.

Thế nhưng, tháng 11 năm 1965, con trai mẹ hy sinh. Lòng mẹ đau như cắt khi nhận được tin. Tại Giồng Ông Đông, ngay trên quê nhà, con trai mẹ bị địch phục kích giết chết. Địch đem xác ra Cát Lái, Phước Lương... để dụ người thân ra nhận. Thương con, nén lòng mình để bảo vệ cho phong trào cách mạng, mẹ âm thầm chịu đựng. Cuối cùng, địch đem xác anh Tròn chôn ở khúc sông Lòng Tàu. Mẹ ghi nhớ như vậy để sau này có dịp đến tìm mộ, đem con về ở nhà.

Những năm tháng cuối đời, mẹ hay bệnh luôn. Bao nhiêu tình thương mẹ dồn hết vào cho cháu nội - hòn máu duy nhất của con trai mình. Những lần mạnh khỏe nghe nói mẹ đã tìm ra khúc sông Lòng Tàu, nơi an táng anh Tròn, nhưng nước xoáy vào bờ đã làm mất dấu, trôi lở mộ của con trai. Hy vọng của mẹ ngày nào gia đình sum họp bất thành, dù đó chỉ là hài cốt con trai. Ở Đại Phước, mẹ lại âm thầm nuôi cháu khôn lớn nên người cho đến khi mẹ qua đời.

Mẹ được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994