Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Rành – Người mẹ của Đất thép Củ Chi, biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước

Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Rành – Người mẹ của Đất thép Củ Chi, biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước

Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, có những người mẹ không cầm súng ra trận nhưng cuộc đời của họ lại gắn với những năm tháng chiến đấu và hy sinh không kém bất cứ chiến sĩ nào. Có những người mẹ đã tiễn con lên đường rồi lặng lẽ chờ đợi; có những người mẹ phải nhận về những tờ giấy báo tử thay cho những người con mà mình đã mang nặng đẻ đau. Và cũng có những người mẹ, dù trái tim đã chịu đựng những mất mát tưởng như không thể nào vượt qua, vẫn đứng vững, tiếp tục bám đất, bám làng, nuôi giấu cán bộ, chở che chiến sĩ và góp sức cho ngày đất nước được hòa bình.

Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Rành, thường được bà con Củ Chi trìu mến gọi là Má Tám Rành, Má Tám Trầu, Bà mẹ Củ Chi, Bà mẹ Đất thép hay Bà má Dũng sĩ, là một người mẹ như thế.

Mẹ sinh năm 1900 tại ấp Trại Đèn, xã Phước Hiệp, huyện Củ Chi, vùng đất sau này nổi tiếng với tên gọi “Đất thép Thành đồng”. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, mẹ đã hiến dâng cho Tổ quốc 8 người con trai và 2 người cháu. Mười người thân yêu nhất của mẹ lần lượt ra đi và không trở về. (hcm.qdnd.vn)

Nhưng điều khiến người đời kính phục không chỉ là con số mười người con, cháu đã hy sinh.

Đó là cách một người mẹ đã sống sau từng mất mát ấy.

Người mẹ sinh ra từ Đất thép Củ Chi

Củ Chi trong những năm chiến tranh là một trong những địa bàn chiến đấu ác liệt. Đất đai bị bom đạn cày xới, làng mạc nhiều lần bị tàn phá, cuộc sống của người dân luôn đứng trước hiểm nguy.

Trong hoàn cảnh ấy, Má Tám Rành đã lựa chọn ở lại quê hương.

Mẹ không rời bỏ mảnh đất của mình, không vào nơi địch kiểm soát và kiên quyết bám trụ cùng đồng bào. Trong chiến tranh, mẹ cùng nhân dân đào hầm, xây dựng nơi trú ẩn và chiến đấu; đồng thời nuôi dưỡng, che chở cán bộ, chiến sĩ và du kích địa phương.

Đó là một sự lựa chọn đòi hỏi lòng can đảm phi thường.

Bởi với một người phụ nữ lớn tuổi, giữa vùng đất thường xuyên bị bom đạn uy hiếp, việc “bám đất, bám làng” không phải là một khẩu hiệu đơn giản. Đó là từng ngày đối mặt với nguy hiểm, từng đêm sống trong tiếng bom, tiếng pháo và luôn có thể bị bắt, bị tra hỏi.

Nhưng mẹ vẫn ở lại.

Một tấc đất không rời. Một lòng theo cách mạng.

Chính sự kiên cường ấy đã làm nên hình ảnh một người mẹ tiêu biểu của Củ Chi – nơi mà lòng yêu nước được thể hiện bằng sự bền bỉ đến tận cùng.

Nỗi đau của một người mẹ có mười người con, cháu hy sinh

Người ta có thể nói về chiến thắng bằng những con số, những chiến dịch và những mốc thời gian.

Nhưng phía sau mỗi chiến thắng là những gia đình.

Và phía sau những gia đình ấy là những người mẹ.

Đối với Má Tám Rành, chiến tranh đã lấy đi tám người con trai và hai người cháu.

Mỗi người ra đi là một lần trái tim người mẹ bị xé nát.

Có người hy sinh khi cuộc kháng chiến chống Pháp còn đang diễn ra. Có người ngã xuống trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Những người con ấy, người cháu ấy đều đã trở thành liệt sĩ, để lại phía sau người mẹ già với những khoảng trống không gì có thể lấp đầy. (hcm.qdnd.vn)

Đau đớn nhất đối với một người mẹ có lẽ không phải là nhìn thấy con mình bước ra chiến trường.

Mà là biết rằng người con ấy có thể không bao giờ trở về.

Thế nhưng Má Tám Rành đã biến nỗi đau riêng thành sức mạnh để tiếp tục sống và chiến đấu.

Mẹ không để nước mắt làm mình gục xuống.

Mẹ tiếp tục ở lại.

Tiếp tục nuôi giấu cán bộ.

Tiếp tục giúp đỡ bộ đội.

Tiếp tục động viên con cháu.

Tiếp tục làm những gì có thể cho cách mạng.

Bởi với mẹ, khi đất nước chưa được hòa bình thì cuộc chiến đấu vẫn chưa kết thúc.

Một người mẹ không chỉ “hiến con” mà còn trực tiếp tham gia kháng chiến

Nói về những Bà mẹ Việt Nam anh hùng, chúng ta thường nhắc đến sự hy sinh của những người con.

Nhưng với Nguyễn Thị Rành, cần nhấn mạnh một điều: mẹ không chỉ là người có con hy sinh mà chính mẹ cũng là một người trực tiếp tham gia hoạt động cách mạng.

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, mẹ giữ vai trò Hội trưởng Hội Mẹ chiến sĩ và Chính trị viên xã đội Phước Hiệp. Mẹ trực tiếp tham gia công việc của cách mạng, bám trụ địa bàn, chăm lo và nuôi dưỡng cán bộ, chiến sĩ, đồng thời tham gia công tác vận động, tổ chức lực lượng ở địa phương. (Phụ Nữ Thành Phố Hồ Chí Minh)

Đó là điểm làm nên sự đặc biệt trong hình tượng Má Tám Rành.

Mẹ vừa là một người mẹ.

Vừa là một người chiến sĩ.

Vừa là một người dân Củ Chi.

Vừa là một người trực tiếp gánh vác công việc cách mạng.

Ở mẹ, tình mẫu tử và tình yêu quê hương, đất nước hòa làm một.

Khi kẻ thù dùng tra tấn để khuất phục người mẹ

Sự kiên trung của Má Tám Rành càng trở nên đáng khâm phục khi kẻ thù nhiều lần bắt giữ, dụ dỗ và tra tấn mẹ.

Chúng muốn mẹ gọi những người con, người cháu trở về đầu hàng.

Chúng muốn dùng tình mẫu tử để phá vỡ ý chí của một người mẹ.

Nhưng chúng đã thất bại.

Mẹ không khuất phục.

Các tư liệu của TP.HCM ghi lại rằng dù nhiều lần bị bắt, dụ dỗ và tra tấn, mẹ vẫn một lòng kiên trung với cách mạng, không chịu ly khai và tiếp tục bám trụ, hoạt động cho đến ngày đất nước toàn thắng. (Phụ Nữ Thành Phố Hồ Chí Minh)

Đây có lẽ là một trong những điều xúc động nhất khi nói về Má Tám Rành.

Kẻ thù nghĩ rằng tình yêu con sẽ khiến mẹ sợ hãi.

Nhưng chính tình yêu con lại khiến mẹ càng hiểu sâu sắc hơn giá trị của độc lập.

Bởi mẹ không muốn những người con mình hy sinh vô ích.

Mẹ muốn sự hy sinh của họ góp phần đem lại một ngày mà đất nước không còn chiến tranh, con cháu được sống trong hòa bình.

“Má Tám Rành” – người mẹ của những người con Củ Chi

Người dân Củ Chi gọi mẹ bằng nhiều cái tên thân thương: Má Tám Rành, Má Tám Trầu, Bà mẹ Củ Chi, Bà mẹ Đất thép, Bà má Dũng sĩ.

Những cái tên ấy không chỉ là cách gọi.

Đó là sự kính trọng của một cộng đồng đối với một người mẹ đã sống cùng họ trong những năm tháng khốc liệt nhất.

Củ Chi có hàng nghìn gia đình chịu mất mát trong chiến tranh. Riêng xã Phước Hiệp – quê hương của mẹ – cũng có rất nhiều liệt sĩ và gia đình có công với cách mạng. (Báo Nhân Dân điện tử)

Vì vậy, Má Tám Rành không chỉ đại diện cho một gia đình.

Mẹ đại diện cho hàng triệu người mẹ Việt Nam đã âm thầm chịu đựng mất mát trong chiến tranh.

Những người mẹ ấy không có mặt trên chiến trường với tư cách người chỉ huy.

Nhưng họ chính là hậu phương của chiến trường.

Họ nuôi những người lính.

Giữ gìn những căn hầm bí mật.

Che chở cán bộ.

Chuyển lương thực.

Chăm sóc thương binh.

Động viên con cháu.

Và khi cần thiết, chính họ cũng đứng lên chiến đấu.

Sự hy sinh của mẹ là một phần của giá trị độc lập

Khi đất nước hòa bình, người ta có thể đi trên những con đường rộng rãi, xây dựng những ngôi nhà mới, đưa con cháu đến trường và tận hưởng những ngày tháng bình yên.

Nhưng bình yên ấy không tự nhiên mà có.

Phía sau nó là những người đã nằm xuống.

Và phía sau những người đã nằm xuống là những người mẹ.

Má Tám Rành là một trong những hình ảnh tiêu biểu nhất cho sự thật ấy.

Mẹ đã mất tám người con trai và hai người cháu.

Không có một sự bù đắp vật chất nào có thể trả lại cho mẹ những người thân ấy.

Không có phần thưởng nào có thể xóa đi nỗi đau của một người mẹ mất con.

Điều lớn nhất mà đất nước có thể làm là ghi nhớ.

Ghi nhớ để biết rằng độc lập, thống nhất và hòa bình đã được đánh đổi bằng những hy sinh vô cùng lớn lao.

Ghi nhớ để thế hệ sau hiểu rằng phía sau hai chữ “hòa bình” là biết bao gia đình đã phải chịu cảnh chia lìa.

Ghi nhớ để sống có trách nhiệm hơn với quê hương.

Từ người mẹ Củ Chi đến biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam

Năm 1978, mẹ Nguyễn Thị Rành được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Mẹ được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng vào năm 1994. (QA Edu)

Nhưng danh hiệu chỉ là sự ghi nhận của Nhà nước.

Còn sự kính trọng của nhân dân dành cho mẹ đã được hình thành từ rất lâu trước đó.

Nó được hình thành từ những ngày mẹ chịu đựng bom đạn.

Từ những lần mẹ bị địch bắt.

Từ những đêm mẹ nuôi giấu cán bộ.

Từ những lần mẹ tiễn con ra trận.

Và từ những ngày mẹ phải lần lượt nhận tin con, cháu hy sinh.

Bởi vậy, hình ảnh Má Tám Rành vượt lên trên một câu chuyện về một gia đình.

Mẹ trở thành biểu tượng cho lòng yêu nước, sự kiên trung, đức hy sinh và sức chịu đựng phi thường của người phụ nữ Việt Nam.

Có những người mẹ đã trở thành một phần của lịch sử

Lịch sử thường được ghi bằng tên của những vị tướng, những nhà lãnh đạo, những chiến dịch và những trận đánh.

Nhưng lịch sử của một dân tộc còn được viết bằng những câu chuyện rất bình dị.

Một người mẹ tiễn con ra trận.

Một người vợ chờ chồng.

Một người bà nuôi cháu trong những ngày bom đạn.

Một người phụ nữ đào hầm dưới lòng đất.

Một mái nhà trở thành nơi che chở cho cán bộ.

Những câu chuyện ấy tạo thành phần sâu thẳm nhất của lịch sử chiến tranh nhân dân Việt Nam.

Má Tám Rành là một trong những con người như vậy.

Mẹ không cần những lời ca tụng lớn lao.

Bởi chính cuộc đời mẹ đã là một lời chứng.

Tám người con trai và hai người cháu đã hy sinh.

Một người mẹ đã chịu đựng mười lần mất mát.

Nhưng mẹ vẫn đứng vững.

Vẫn sống.

Vẫn chiến đấu.

Vẫn tin vào ngày đất nước thống nhất.

Mẹ đã đi xa, nhưng tên mẹ vẫn còn ở lại

Mẹ Nguyễn Thị Rành qua đời năm 1979, chỉ vài năm sau ngày đất nước thống nhất. (QA Edu)

Mẹ không sống lâu để chứng kiến nhiều đổi thay của quê hương sau chiến tranh.

Nhưng tên tuổi mẹ vẫn ở lại với Củ Chi.

Con đường mang tên mẹ nối từ khu vực trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh về vùng đất thép Củ Chi. Nhà tưởng niệm mẹ tại quê hương cũng trở thành nơi để các thế hệ tìm về tưởng nhớ. (hcm.qdnd.vn)

Mỗi con đường mang tên mẹ, mỗi nén hương được thắp trước bàn thờ mẹ đều nhắc nhở chúng ta về một thời kỳ mà dân tộc đã phải trả giá rất đắt để có hòa bình.

Tên Nguyễn Thị Rành vì thế không chỉ thuộc về quá khứ.

Tên mẹ thuộc về ký ức của Củ Chi.

Thuộc về lịch sử của Thành phố Hồ Chí Minh.

Và rộng hơn, thuộc về lịch sử của những người mẹ Việt Nam đã hy sinh những gì quý giá nhất của đời mình cho Tổ quốc.

Lời kết

Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Rành – Má Tám Rành, Má Tám Trầu – là một biểu tượng sáng ngời của người mẹ Việt Nam trong chiến tranh.

Mẹ đã sống gần trọn một thế kỷ và đi qua những năm tháng đau thương nhất của dân tộc. Mẹ đã chứng kiến chiến tranh lấy đi những người thân yêu nhất của mình. Mẹ đã chịu đựng nỗi đau mà không một người mẹ nào mong muốn phải trải qua.

Nhưng mẹ không khuất phục.

Từ Củ Chi – vùng đất thép thành đồng – mẹ đã cùng nhân dân bám đất, bám làng, nuôi dưỡng và che chở cách mạng. Mẹ đã động viên con cháu ra trận, trực tiếp tham gia công tác cách mạng và giữ vững niềm tin cho đến ngày đất nước toàn thắng. (Phụ Nữ Thành Phố Hồ Chí Minh)

Tám người con trai. Hai người cháu. Mười người thân yêu lần lượt nằm xuống.

Đó là một nỗi đau quá lớn đối với bất kỳ người mẹ nào.

Nhưng cũng chính từ nỗi đau ấy, hình ảnh Má Tám Rành trở thành biểu tượng của một thứ sức mạnh rất Việt Nam: yêu con vô hạn nhưng đặt tình yêu Tổ quốc, quê hương và niềm tin vào ngày mai lên trên sự sợ hãi của bản thân.

Ngày hôm nay, chúng ta được sống trong hòa bình, được học tập, lao động và xây dựng cuộc sống mới. Khi đứng trước tên tuổi Nguyễn Thị Rành, điều cần nhớ không chỉ là mẹ đã hy sinh bao nhiêu người con, người cháu.

Điều cần nhớ hơn là:

Có những người mẹ đã trao cho đất nước cả những gì quý giá nhất của cuộc đời mình.

Và Má Tám Rành là một trong những người mẹ như thế.

Mẹ đã trở về với đất mẹ Củ Chi, nhưng câu chuyện về mẹ sẽ còn được kể lại cho nhiều thế hệ.

Bởi khi Tổ quốc còn ghi nhớ những người mẹ đã hy sinh vì mình, thì sự hy sinh ấy sẽ không bao giờ trở nên vô nghĩa.