Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ

1. Những con số đau thương và kiêu hãnh

Mẹ Thứ có 12 người con (11 con đẻ và 1 con nuôi). Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Mẹ đã lần lượt tiễn đưa những người thân yêu nhất của mình ra trận. Nỗi đau chồng chất nỗi đau khi Mẹ đã nhận về 11 tờ giấy báo tử:

9 người con trai: Lần lượt ngã xuống trên các chiến trường.

1 người con rể: Cũng hy sinh trong chiến đấu.

1 người cháu ngoại: Tiếp bước cha ông và cũng mãi mãi không trở về.

Người con cả của Mẹ hy sinh năm 1948 trong kháng chiến chống Pháp, và người con cuối cùng hy sinh vào đúng ngày 30/4/1975 – chỉ vài giờ trước khi đất nước hoàn toàn thống nhất

2. "Cơm bát nước đầy" và những căn hầm bí mật

Không chỉ hiến dâng những người con, Mẹ Thứ còn là một cơ sở cách mạng kiên trung ngay trong lòng địch:

Nuôi giấu cán bộ: Trong vườn nhà Mẹ có tới 5 căn hầm bí mật. Mẹ cùng con gái đầu (cũng là Mẹ VNAH Lê Thị Trị) đào hầm để nuôi giấu nhiều cán bộ, bộ đội giữa vòng vây quân thù.

Ngọn đèn ám hiệu: Trên miệng hầm, Mẹ Thứ thường giả vờ làm các công việc đồng áng, chăn nuôi để canh gác. Mỗi khi không có địch, Mẹ hé mở nắp hầm cho con cháu thở hoặc tiếp tế cơm nước. Khi có động, Mẹ lại giả vờ làm ký hiệu để anh em bên dưới giữ im lặng.

Nén đau thương để chiến đấu: Có những lúc quân địch ập vào nhà khám xét ngay đúng ngày giỗ của một trong những người con đã hy sinh. Mẹ vẫn bình tĩnh đối mặt, không để lộ sơ hở, bảo vệ an toàn cho những cán bộ đang ẩn náu ngay dưới chân mình.

3. Nỗi đợi chờ hóa đá

Người ta kể rằng, mỗi lần nghe tin một người con hy sinh, Mẹ lại nuốt nước mắt vào trong, tiếp tục tiễn đưa những người con khác lên đường. Mẹ không khóc thành tiếng, vì Mẹ biết mình phải là điểm tựa cho những đứa con còn lại.

Hình ảnh gây xúc động mạnh mẽ nhất là những năm tháng sau hòa bình. Mẹ Thứ vẫn giữ thói quen đặt 11 bát cơm, 11 đôi đũa trên mâm cơm mỗi ngày. Mẹ vẫn ngồi bên bậc cửa, đôi mắt mờ đục nhìn ra con ngõ nhỏ, như thể vẫn đang chờ đợi một tiếng gọi "Mẹ ơi!" từ những đứa con đã hóa thân vào lòng đất mẹ.

4. Tượng đài từ nguyên mẫu cuộc đời

Chính từ sự hy sinh vô bờ bến này, Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã được chọn làm nguyên mẫu để xây dựng Quần thể kiến trúc Tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng tại tỉnh Quảng Nam.

Hình dáng: Tượng đài mang hình ảnh Mẹ Thứ đang dang rộng cánh tay đón các con vào lòng. Những dòng nước chảy tràn qua các kẽ đá như suối nguồn yêu thương và nước mắt của Mẹ.

Ý nghĩa: Tượng đài không chỉ dành riêng cho Mẹ Thứ, mà là sự tri ân gửi đến gần 140.000 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trên khắp cả nước.

"Mẹ là dòng suối, là bến bờ, là ngọn lửa... Mẹ Thứ không chỉ sinh ra những anh hùng, mà chính cuộc đời Mẹ đã là một bản anh hùng ca bất tử."

Mẹ Thứ qua đời vào năm 2010, thọ 106 tuổi. Mẹ đi để gặp lại các con của mình ở một thế giới không còn chiến tranh, nhưng câu chuyện về 11 lần tiễn con đi vẫn mãi là lời nhắc nhở lay động lòng người về cái giá của hòa bình hôm nay.