MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG NGUYỄN THỊ THỨ (3)

Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 (theo giấy căn cước cũ ghi năm 1902), là người mẹ đã trở thành biểu tượng bất diệt của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Mẹ qua đời ngày 10 tháng 12 năm 2010, hưởng thọ 106 tuổi, để lại cho dân tộc một tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước, đức hy sinh và nghị lực phi thường. Cuộc đời mẹ gắn liền với những năm tháng chiến tranh ác liệt, nơi người mẹ Quảng Nam đã âm thầm dâng hiến gần như trọn vẹn những người thân yêu nhất cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Điện Bàn giàu truyền thống cách mạng, mẹ Nguyễn Thị Thứ cùng chồng sớm tham gia nuôi giấu cán bộ, bảo vệ lực lượng cách mạng ngay từ những ngày đầu kháng chiến. Ngôi nhà đơn sơ của mẹ ở xóm Rừng vừa là nơi lao động sản xuất, vừa là cơ sở cách mạng bí mật. Gia đình mẹ đào năm hầm bí mật trong khu vườn rộng, bao quanh bởi cây cối và đàn bò để che mắt địch. Ban đêm, mẹ thắp ngọn đèn trên bàn thờ làm ám hiệu báo an toàn cho cán bộ, du kích trở về hoạt động. Hàng trăm cán bộ, chiến sĩ đã được gia đình mẹ cưu mang, che chở, góp phần giữ vững phong trào cách mạng trên địa bàn Quảng Nam.

Dù cuộc sống còn nhiều thiếu thốn, mẹ vẫn nuôi dạy các con trưởng thành trong tinh thần yêu nước và lòng trung thành với cách mạng. Mỗi khi đất nước cần, mẹ lại động viên các con lên đường chiến đấu. Trong số mười hai người con của mẹ gồm mười một con trai và một con gái, có chín người con trai đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc. Người con gái duy nhất là bà Lê Thị Trị cũng được phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng khi có chồng và hai con gái là liệt sĩ. Tổng cộng, gia đình mẹ có mười hai liệt sĩ, là một trong những gia đình chịu nhiều mất mát nhất trong lịch sử cách mạng Việt Nam.

Bi kịch chiến tranh liên tiếp giáng xuống người mẹ Quảng Nam. Ngày 18 tháng 6 năm 1948, người con trai đầu tiên là liệt sĩ Lê Tự Xuyến hy sinh khi làm nhiệm vụ giao liên. Chỉ trong vòng vài tháng sau đó, các con Lê Tự Hàn Anh và Lê Tự Hàn Em lần lượt ngã xuống trong chiến đấu. Năm 1954, người con trai Lê Tự Lem hy sinh khi vừa tròn hai mươi tuổi. Chỉ trong sáu năm, mẹ đã nhận liên tiếp năm giấy báo tử.

Những năm tháng sau đó, nỗi đau vẫn chưa dừng lại. Tháng 9 năm 1966, người con trai Lê Tự Nự hy sinh. Đến năm 1972, hai người con Lê Tự Mười và Lê Tự Trịnh tiếp tục ngã xuống trên chiến trường. Năm 1974, Đại đội trưởng Lê Tự Thịnh anh dũng hy sinh trong khi chỉ huy đơn vị chiến đấu. Người con trai cả Lê Tự Chuyển – chiến sĩ biệt động Sài Gòn – đã hy sinh vào sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975 tại cầu Rạch Chiếc, chỉ ít giờ trước khi đất nước hoàn toàn thống nhất.

Không chỉ mất chín người con trai, mẹ còn phải chịu thêm nỗi đau khi người con rể là liệt sĩ Ngô Tường hy sinh sau những năm bị địch bắt giam và tra tấn. Hai cháu ngoại của mẹ là Ngô Thị Điểu và Ngô Thị Cúc cũng lần lượt hy sinh trong các cuộc chiến đấu. Tổng cộng, mẹ đã tiễn mười hai người thân yêu nhất của mình vì độc lập, tự do của dân tộc.

Dẫu mất mát chồng chất, mẹ Nguyễn Thị Thứ chưa bao giờ gục ngã trước đau thương. Mỗi khi một người con hy sinh, mẹ lại tiếp tục động viên những người con còn lại lên đường bảo vệ Tổ quốc. Với mẹ, tình yêu nước luôn lớn hơn nỗi đau riêng. Khi được một cựu chiến binh Hàn Quốc hỏi vì sao vẫn tiếp tục cho các con ra trận sau những mất mát quá lớn, mẹ bình thản trả lời rằng: "Ở nước tôi, Bác Hồ đã dạy: Không có gì quý hơn độc lập, tự do. Nếu còn chiến tranh thì các con, các cháu tôi vẫn tiếp tục ra trận để giành lấy độc lập cho đất nước." Câu trả lời giản dị nhưng đầy khí phách ấy đã khiến nhiều người xúc động và trở thành biểu tượng của lòng yêu nước Việt Nam.

Sau ngày đất nước thống nhất, mẹ trở về cuộc sống đời thường trong ngôi nhà nhỏ ở quê hương Điện Bàn. Những năm cuối đời, do tuổi cao, mẹ bị mù cả hai mắt và sống cùng con cháu tại thành phố Đà Nẵng. Dẫu không còn nhìn thấy ánh sáng, mẹ vẫn luôn nhớ từng người con đã hy sinh. Mỗi dịp giỗ, Tết hay Ngày Thương binh – Liệt sĩ, mẹ đều bày chín chiếc bát, chín đôi đũa và thắp chín nén hương như mời các con trở về sum họp. Hình ảnh người mẹ già lặng lẽ ngồi bên mâm cơm với chín bộ bát đũa đã trở thành một trong những biểu tượng xúc động nhất về sự hy sinh của các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Với những cống hiến và hy sinh vô cùng to lớn, năm 1994, mẹ Nguyễn Thị Thứ được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Đặc biệt, khi Nhà nước xây dựng Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam, hình tượng của mẹ đã được chọn làm nguyên mẫu. Công trình có quy mô lớn nhất cả nước, là biểu tượng tôn vinh gần năm mươi nghìn Bà mẹ Việt Nam Anh hùng đã cống hiến, hy sinh vì độc lập dân tộc.

Cuộc đời Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ là bản anh hùng ca bất diệt về lòng yêu nước, đức hy sinh và sức mạnh phi thường của người phụ nữ Việt Nam. Từ những hầm bí mật giữa vườn nhà, những lần tiễn con lên đường chiến đấu cho đến những bữa cơm với chín chiếc bát chờ các con trở về, cuộc đời mẹ đã khắc sâu vào lịch sử dân tộc như một biểu tượng thiêng liêng của tình mẫu tử và lòng trung thành son sắt với Tổ quốc. Hình ảnh Mẹ Nguyễn Thị Thứ sẽ mãi là niềm tự hào của quê hương Quảng Nam anh hùng và là ngọn lửa truyền cảm hứng cho các thế hệ hôm nay, mai sau tiếp tục gìn giữ, xây dựng và bảo vệ đất nước Việt Nam.