Mẹ Việt Nam Anh Hùng-Nguyễn Thị Thứ
Mẹ Nguyễn Thị Thứ có dáng người nhỏ bé, gầy gò, làn da sạm nắng của người phụ nữ miền Trung lam lũ. Khuôn mặt mẹ hiền từ nhưng khắc khổ, những nếp nhăn hằn sâu như ghi lại bao mất mát của cuộc đời. Đôi mắt mẹ trầm lặng, xa xăm, vừa chất chứa nỗi đau mất 9 người con, 1 con rể và 2 cháu ngoại, vừa toát lên sự kiên cường, nhẫn nại. Hình ảnh mẹ giản dị trong áo nâu, khăn vấn đầu đã trở thành biểu tượng thiêng liêng của người mẹ Việt Nam – âm thầm hy sinh vì Tổ quốc.
Trong lịch sử đấu tranh giữ nước của dân tộc Việt Nam, có những con người không trực tiếp cầm súng ra trận nhưng sự hy sinh của họ lại lớn lao và đau đớn hơn bất kỳ chiến công nào. Mẹ Nguyễn Thị Thứ là một trong những biểu tượng thiêng liêng ấy – người mẹ đã dâng hiến gần như trọn vẹn máu thịt của mình cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
Mẹ sinh năm 1904 tại xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam – mảnh đất giàu truyền thống yêu nước nhưng cũng chịu nhiều đau thương trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Cuộc đời mẹ gắn liền với ruộng đồng, với mái nhà tranh đơn sơ, với những tháng ngày tảo tần nuôi con khôn lớn giữa cảnh đất nước chìm trong khói lửa.
Mẹ có 9 người con trai. Khi Tổ quốc lâm nguy, từng người con của mẹ lần lượt lên đường nhập ngũ. Không ai bảo ai, họ mang theo lời dặn dò giản dị của mẹ: “Đi đánh giặc giữ nước.” Rồi chiến tranh khốc liệt đã cướp đi của mẹ 9 người con ruột, 1 người con rể và 2 cháu ngoại. Mỗi tờ giấy báo tử là một lần tim mẹ thắt lại. Nhưng trước mặt dân làng, mẹ vẫn lặng lẽ, vẫn gạt nước mắt để động viên những gia đình khác có con ra trận.
Nỗi đau của mẹ không thể đong đếm bằng con số. Đó là nỗi đau của người mẹ mất con, của người vợ mất chồng, của người bà mất cháu. Thế nhưng, điều khiến người đời kính phục không chỉ là sự mất mát to lớn ấy, mà còn là nghị lực phi thường của mẹ. Mẹ không oán trách số phận. Mẹ tin rằng sự hy sinh của các con là để đất nước có ngày hòa bình, để thế hệ sau được sống trong tự do.
Hình ảnh mẹ Nguyễn Thị Thứ đã được chọn làm nguyên mẫu xây dựng Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam. Tượng đài sừng sững giữa trời đất, gương mặt mẹ hiền từ nhưng cương nghị, ánh mắt xa xăm như dõi theo những đứa con đã nằm lại nơi chiến trường. Công trình ấy không chỉ tôn vinh riêng mẹ Thứ, mà còn là biểu tượng cho hàng nghìn bà mẹ Việt Nam đã hiến dâng con mình cho Tổ quốc.
Mẹ qua đời năm 2010, hưởng thọ 106 tuổi. Hơn một thế kỷ sống trên đời, mẹ đã chứng kiến biết bao đổi thay của đất nước – từ những năm tháng nô lệ, chiến tranh đến ngày hòa bình, thống nhất. Cuộc đời mẹ như một bản anh hùng ca thầm lặng: không tiếng súng, không khói lửa, nhưng thấm đẫm sự hy sinh cao cả.
Nhắc đến mẹ Nguyễn Thị Thứ, ta không chỉ nhắc đến một cá nhân cụ thể, mà là nhắc đến hình ảnh người mẹ Việt Nam nói chung – tần tảo, bao dung và sẵn sàng đặt lợi ích của dân tộc lên trên hạnh phúc riêng. Mẹ là hiện thân của truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, của đạo lý tri ân những người đã hy sinh vì đất nước.
Trong dòng chảy lịch sử, tên tuổi mẹ sẽ còn được nhắc mãi như một biểu tượng thiêng liêng. Và mỗi khi đứng trước Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng, lòng người lại lắng xuống, để hiểu rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng những mất mát không gì bù đắp được – trong đó có nước mắt và trái tim của người mẹ mang tên Nguyễn Thị Thứ.
