Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ

Ở vùng quê Thanh Quýt, Điện Bàn, có một người mẹ suốt đời gắn bó với mảnh vườn nhỏ, luống khoai, thửa ruộng. Cuộc sống của Mẹ Nguyễn Thị Thứ cũng bình dị như bao người phụ nữ Việt Nam đầu thế kỷ XX: tảo tần, chịu thương chịu khó, một nắng hai sương nuôi chồng, nuôi con.

Thế nhưng, chiến tranh đã biến cuộc đời người mẹ ấy thành một bản anh hùng ca thấm đẫm nước mắt.

Gia đình Mẹ có nhiều người con trai. Khi đất nước bước vào những cuộc kháng chiến trường kỳ, từng người con lần lượt khoác ba lô lên đường. Mỗi lần tiễn con, Mẹ không níu kéo. Mẹ chỉ lặng lẽ chuẩn bị ít gạo rang, chiếc khăn tay, dặn các con giữ gìn sức khỏe và sống xứng đáng với quê hương.

Những người con của Mẹ đều hiểu rằng sau lưng mình là ánh mắt của người mẹ già luôn dõi theo, và phía trước là Tổ quốc đang cần được bảo vệ.

Thời gian trôi đi, những lá thư từ chiến trường thưa dần.

Rồi một ngày, cán bộ địa phương mang đến nhà Mẹ tờ giấy báo tử đầu tiên.

Người con trai đầu hy sinh.

Nỗi đau chưa kịp nguôi thì những tờ giấy báo tử tiếp theo lại lần lượt được gửi đến.

Người thứ hai…

Rồi người thứ ba…

Cho đến người thứ chín.

Không chỉ mất chín người con trai, Mẹ còn mất một người con rể và hai cháu ngoại trong hai cuộc kháng chiến. Tổng cộng 12 người thân yêu nhất của Mẹ đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.

Người dân địa phương kể rằng, sau mỗi lần nhận giấy báo tử, Mẹ chỉ lặng lẽ thắp thêm một nén hương trên bàn thờ. Có lúc nước mắt cạn khô đến mức Mẹ không còn khóc được nữa.

Nhưng điều khiến mọi người khâm phục là Mẹ chưa bao giờ oán trách.

Ngược lại, trong những năm chiến tranh ác liệt, căn nhà của Mẹ còn là nơi che chở nhiều cán bộ cách mạng. Trong khu vườn sau nhà có những hầm bí mật để cán bộ trú ẩn mỗi khi địch càn quét. Ban đêm, Mẹ thường để một ngọn đèn làm ám hiệu báo hiệu khu vực an toàn cho cán bộ trở về hoạt động. Chính sự bình tĩnh, mưu trí và lòng dũng cảm ấy đã góp phần bảo vệ nhiều cơ sở cách mạng.

Sau ngày đất nước thống nhất, nhiều người đến thăm Mẹ đều xúc động trước căn nhà đơn sơ. Phần lớn không gian trong ngôi nhà dành cho bàn thờ các con, con rể và cháu ngoại đã hy sinh.

Khi được hỏi điều gì giúp Mẹ vượt qua nỗi đau quá lớn ấy, những người thân kể lại rằng Mẹ luôn tâm niệm: người đã khuất không mong người ở lại chìm trong đau buồn; điều quan trọng là đất nước đã có hòa bình để con cháu được sống trong độc lập.

Năm 1994, Mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng. Sau đó, khi quyết định xây dựng Tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng tại Tam Kỳ, Quảng Nam, Nhà nước đã chọn chính gương mặt của Mẹ Nguyễn Thị Thứ làm nguyên mẫu. Công trình không chỉ tôn vinh riêng Mẹ mà còn là biểu tượng tri ân hàng vạn Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trên khắp đất nước.

Ngày 10 tháng 12 năm 2010, Mẹ Nguyễn Thị Thứ qua đời ở tuổi 106. Trong lễ tiễn đưa, rất đông người dân từ nhiều nơi đã đến thắp nén hương, bày tỏ lòng biết ơn đối với người mẹ đã hiến dâng gần như tất cả những gì quý giá nhất của mình cho Tổ quốc.