MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG NGUYỄN THỊ THỨ

Có những câu chuyện về chiến tranh được kể bằng tiếng súng.

Có những câu chuyện được kể bằng những trận đánh.

Nhưng cũng có một cuộc chiến được kể bằng nước mắt của những người mẹ.

Câu chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ là một câu chuyện như thế.

Mẹ sinh ra và lớn lên tại vùng đất Điện Bàn, Quảng Nam – nơi từng trải qua những năm tháng chiến tranh vô cùng khốc liệt.

Mẹ lập gia đình và sinh những người con.

Một gia đình đông con.

Những đứa trẻ lớn lên bên nhau giữa làng quê.

Có lẽ như bao người mẹ khác, mẹ Thứ từng mong những đứa con của mình lớn lên, dựng vợ gả chồng, làm ăn và sống một cuộc đời bình yên.

Nhưng chiến tranh đã đến.

Những người con lần lượt lên đường.

Người đi trước.

Người đi sau.

Có người vào bộ đội.

Có người tham gia lực lượng cách mạng ở địa phương.

Có người hoạt động trong vùng địch kiểm soát.

Mỗi lần một người con rời nhà, người mẹ lại đứng nhìn theo.

Có lẽ mẹ vẫn hy vọng:

“Rồi con sẽ trở về.”

Nhưng chiến tranh không phải lúc nào cũng trả lại những người đã ra đi.

Tin báo tử đầu tiên đến.

Rồi tin thứ hai.

Rồi thứ ba.

Mỗi lần nhận tin một người con hy sinh, người mẹ lại mất đi một phần cuộc đời mình.

Nhưng những người con còn lại vẫn tiếp tục chiến đấu.

Và mẹ vẫn tiếp tục tiễn con.

Theo thời gian, những mất mát cứ nối tiếp nhau.

Chín người con trai của mẹ lần lượt hy sinh.

Một người con rể cũng hy sinh.

Rồi ngay cả hai người cháu ngoại của mẹ cũng hy sinh khi tham gia hoạt động cách mạng.

Tổng cộng, gia đình mẹ có 12 người thân hy sinh vì Tổ quốc.

Mười hai người.

Mười hai cuộc đời.

Mười hai lần người mẹ phải đối diện với sự mất mát.

Có những người con mẹ đã nuôi lớn bằng chính đôi bàn tay của mình.

Từng bữa cơm.

Từng manh áo.

Từng đêm thức trắng khi con ốm.

Từng ngày mong con trưởng thành.

Nhưng cuối cùng, những người con ấy lại không trở về.

Họ nằm lại ở những chiến trường khác nhau.

Có người không có mộ.

Có người chỉ được báo tin hy sinh.

Có người mãi mãi không để lại một lời từ biệt.

Người ta có thể tưởng tượng được nỗi đau ấy lớn đến mức nào.

Nhưng điều đặc biệt ở mẹ Thứ là mẹ không biến nỗi đau thành sự oán trách.

Mẹ hiểu rằng các con mình đã lựa chọn con đường chiến đấu cho quê hương.

Mẹ đau.

Nhưng mẹ tự hào.

Đó là một thứ tình cảm rất khó diễn tả.

Bởi một người mẹ không bao giờ muốn mất con.

Không người mẹ nào muốn nhìn thấy tên con mình trên giấy báo tử.

Nhưng những người mẹ Việt Nam thời chiến đã phải đối diện với điều đó hết lần này đến lần khác.

Mẹ Thứ cũng vậy.

Mẹ đã tiễn những người con của mình đi và chờ đợi.

Chờ một lá thư.

Một tin tức.

Một ngày trở về.

Nhưng rồi thứ trở về nhiều nhất lại là những giấy báo tử.

Cuộc đời mẹ vì thế trở thành biểu tượng cho sự hy sinh của biết bao bà mẹ Việt Nam trong chiến tranh.

Những người mẹ không trực tiếp đứng trên chiến trường.

Nhưng chính họ đã nuôi dưỡng những người ra trận.

Họ tiễn con đi.

Chờ con về.

Và khi con không trở về, họ lại âm thầm chịu đựng.

Có những đêm mẹ Thứ chỉ còn biết nhìn những kỷ vật của con.

Một chiếc áo.

Một bức ảnh.

Một món đồ nhỏ.

Những vật bình thường ấy trở thành thứ quý giá nhất đối với một người mẹ đã mất con.

Sau chiến tranh, nhiều người tìm về thăm mẹ.

Mẹ trở thành biểu tượng của những người mẹ Việt Nam có nhiều người thân hy sinh nhất vì Tổ quốc.

Năm 1994, mẹ Nguyễn Thị Thứ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Nhưng nếu hỏi điều gì làm nên sự vĩ đại của mẹ, có lẽ không phải là danh hiệu.

Đó là việc mẹ đã sống qua những mất mát mà một người bình thường khó có thể tưởng tượng.

Mẹ sống để nhớ con.

Sống để kể lại câu chuyện của con.

Sống để những người đã hy sinh không bị lãng quên.

Sau này, hình tượng mẹ Nguyễn Thị Thứ được sử dụng để xây dựng Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại Núi Cấm, Tam Kỳ, Quảng Nam.

Công trình trở thành một biểu tượng tưởng niệm những người mẹ Việt Nam đã chịu đựng những mất mát to lớn trong chiến tranh.

Đứng trước tượng đài mẹ, người ta không chỉ nhìn thấy một người mẹ.

Mà nhìn thấy hàng triệu người mẹ Việt Nam.

Những người đã từng đứng bên cổng làng.

Đứng bên bến nước.

Đứng bên con đường.

Tiễn những người con ra trận.

Và chờ đợi họ trở về.

Điều còn lại sau câu chuyện

Nếu những người lính là những người trực tiếp bước vào chiến trường, thì những người mẹ chính là hậu phương sâu thẳm nhất phía sau họ.

Mẹ Thứ đã mất quá nhiều.

Nhưng mẹ vẫn sống.

Vẫn giữ những kỷ niệm về các con.

Vẫn nhắc tên những người đã khuất.

Và vẫn dành phần đời còn lại để kể cho thế hệ sau biết rằng:

Đằng sau mỗi người lính hy sinh là một gia đình đã mất đi một người thân.

Đằng sau mỗi cái tên trên bia tưởng niệm là một người mẹ từng chờ đợi.

Đằng sau mỗi chiến thắng là những căn nhà có những chiếc ghế mãi mãi trống.

Vì thế, khi nhắc đến chiến tranh, chúng ta không chỉ nhớ đến những trận đánh.

Hãy nhớ đến những người mẹ.

Những người vợ.

Những người cha.

Những đứa trẻ đã lớn lên mà không có cha.

Và những gia đình đã âm thầm chịu đựng suốt nhiều năm.

Hôm nay, chúng ta được sống trong hòa bình.

Được trở về nhà sau một ngày làm việc.

Được ngồi bên cha mẹ.

Được nghe tiếng người thân gọi mình.

Đó là những điều tưởng như rất bình thường.

Nhưng với nhiều người trong chiến tranh, đó từng là một ước mơ không thể thực hiện.

Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã mất 12 người thân vì chiến tranh. Nhưng câu chuyện của mẹ không chỉ nói về mất mát. Nó nhắc chúng ta phải biết trân trọng hòa bình – bởi hòa bình được đổi bằng những điều mà không gì có thể bù đắp.

Tham khảo tư liệu: các tư liệu về Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ; Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại Quảng Nam; Báo Quân đội nhân dân và các nguồn tư liệu lịch sử.