Mẹ Việt Nam Anh Hùng Nguyễn Thị Thứ - Biểu tượng cao cả nhất của sự hy sinh thầm lặng vì độc lập dân tộc (1)

Trong dòng chảy lịch sử hào hùng nhưng cũng đầy bi tráng của dân tộc Việt Nam, cái tên Nguyễn Thị Thứ đã trở thành một huyền thoại, một biểu tượng bất tử cho sự hy sinh thầm lặng của người phụ nữ. Suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, gia đình Mẹ không chỉ là một tế bào của xã hội mà đã trở thành một cơ sở cách mạng kiên trung, một điểm tựa vững chắc giữa lòng vùng địch hậu tại Điện Thắng, Điện Bàn, Quảng Nam.

Cuộc đời Mẹ là một bản hùng ca được viết bằng nước mắt và lòng quả cảm. Mẹ đã lần lượt tiễn đưa những người con thân yêu nhất của mình ra đi theo tiếng gọi của Tổ quốc. Mỗi lần tiễn con đi là một lần Mẹ giấu nỗi đau vào lòng, thầm lặng cầu nguyện cho ngày toàn thắng. Thế nhưng, chiến tranh tàn khốc đã không cho Mẹ ngày đoàn viên trọn vẹn. Nỗi đau tột cùng ập đến vào năm 1968 – năm của những cuộc giao tranh ác liệt nhất – khi chỉ trong vòng một thời gian ngắn, Mẹ liên tiếp nhận đến 3 tin báo tử. Đỉnh điểm của sự bi tráng là tổng cộng Mẹ đã phải gánh chịu nỗi đau mất đi 11 người thân thiết nhất, bao gồm 9 người con trai, 1 người con rể và 1 cháu ngoại. Có những người con hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, có những người chưa kịp để lại cho Mẹ một lời nhắn nhủ cuối cùng. 11 lần nhận tin dữ là 11 lần trái tim Mẹ tan nát, nhưng chưa một lần nào Mẹ hối hận vì đã hiến dâng những giọt máu của mình cho độc lập dân tộc.

Không chỉ là hậu phương, Mẹ Thứ còn là một chiến sĩ thực thụ ngay trên mảnh đất quê hương. Trong vườn nhà Mẹ, dưới những gốc cây cây mít, những rặng tre, Mẹ và con gái đầu (bà Lê Thị Trị) đã bí mật đào tới 5 căn hầm bí mật. Những căn hầm này không chỉ là nơi trú ẩn mà là nơi nuôi dưỡng ý chí chiến đấu của biết bao cán bộ, bộ đội và du kích địa phương. Suốt những năm tháng bom cày đạn xới, khi quân thù bủa vây gắt gao với các đợt càn quét liên miên, Mẹ vẫn bình thản lạ thường. Đêm đêm, dưới ánh trăng mờ hay trong bóng tối mịt mù, Mẹ âm thầm đào đất, ngụy trang miệng hầm bằng những đống rơm khô hay lùm cây dại để che mắt quân thù. Mẹ vừa là người canh gác, vừa là người mẹ hiền tiếp tế từng vắt cơm, bát nước cho các chiến sĩ dưới hầm sâu, bảo vệ họ an toàn ngay dưới tầm mắt kiểm soát độc ác của kẻ địch.

Một trong những hình ảnh ám ảnh và gây xúc động mạnh mẽ nhất đối với bất cứ ai biết về Mẹ, đó chính là mâm cơm với những đôi đũa trống. Trong những năm tháng chờ đợi mòn mỏi, mỗi bữa cơm hay mỗi dịp giỗ chạp, Mẹ luôn lặng lẽ xếp thêm những đôi đũa lên mâm cho những đứa con không bao giờ trở về. Những đôi đũa ấy nằm đó như một sự hiện diện thiêng liêng của các anh, minh chứng cho một tình yêu thương vô bờ bến và nỗi đau âm ỉ nhưng không bao giờ tắt. Đối với Mẹ, các con chưa bao giờ mất đi, họ vẫn luôn ở đó trong tâm khảm và trong từng nhịp thở của ngôi nhà nhỏ.

Với những cống hiến vĩ đại và sự hy sinh cao cả không gì đong đếm được, năm 1994, Mẹ đã được Nhà nước trao tặng danh hiệu cao quý: Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Cuộc đời và tấm gương của Mẹ đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho các văn nghệ sĩ và là nguyên mẫu thực tế để tạc nên Tượng đài Bà mẹ Việt Nam anh hùng lớn nhất nước ta tại Quảng Nam. Hình ảnh Mẹ Thứ không chỉ là niềm tự hào của mảnh đất miền Trung "khúc ruột miền Trung" gian khổ mà còn là chứng nhân sống động nhất cho tinh thần bất khuất, "anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang" của phụ nữ Việt Nam. Mẹ chính là hiện thân của lòng yêu nước nồng nàn, là tượng đài vĩnh cửu nhắc nhở các thế hệ mai sau về giá trị của hòa bình hôm nay đã phải đánh đổi bằng quá khứ đầy máu và nước mắt của những người mẹ vĩ đại như Mẹ Thứ.