Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ - biểu tượng của lòng yêu nước, đức hy sinh của người phụ nữ Việt Nam

Mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 trên vùng đất Điện Bàn, Quảng Nam (nay là TP Đà Nẵng) giàu truyền thống yêu nước và hiếu học. Chồng Mẹ là cụ Lê Tự Trị, một người dân kiên cường bám trụ quê hương trong những năm tháng chiến tranh. Hai ông bà lớn lên cùng một làng quê, nên duyên vợ chồng từ thuở còn trẻ. Năm 18 tuổi, Mẹ lập gia đình, 19 tuổi sinh người con đầu lòng là bà Lê Thị Trị. Cuộc sống của người phụ nữ xứ Quảng ngày ấy cũng như bao phụ nữ Việt Nam khác, quanh năm gắn với ruộng đồng, lam lũ, chịu thương chịu khó. Nhưng chiến tranh đã khiến cuộc đời Mẹ gắn với những năm tháng không bình yên.

Trong những năm kháng chiến gian khó, căn nhà nhỏ của Mẹ Thứ từng che chở nhiều cán bộ hoạt động bí mật. Những người con của Mẹ cũng lớn lên trong hoàn cảnh ấy, lớn lên cùng những câu chuyện về Bác Hồ, về quê hương, đất nước, về độc lập, tự do.

Mẹ Nguyễn Thị Thứ có 12 người con, tất cả đều một lòng đi theo cách mạng. Suốt những năm tháng kháng chiến khốc liệt, từ chống thực dân đến cuộc kháng chiến chống đế quốc, cứu nước, lần lượt 9 người con của Mẹ mãi mãi không trở về. Năm 1948 trở thành ký ức đau đớn nhất của gia đình. Ngày 18-6, người con trai Lê Tự Xiến hy sinh. Chưa nguôi nỗi đau, ngày 5-10, người con Lê Tự Hàn Anh tiếp tục ngã xuống. Mười ngày sau, đến lượt Lê Tự Hàn Em hy sinh. Những mất mát dồn dập như cứa vào lòng người mẹ nghèo ở xóm Rừng.

Nuốt nước mắt vào trong, Mẹ Thứ cùng những người con còn lại kiên cường bám đất, giữ làng, hoạt động cách mạng. Trong khu vườn quanh nhà, bà Trị cùng Mẹ Thứ âm thầm đào những căn hầm bí mật dưới bụi tre, để nuôi giấu cán bộ. Mỗi lần địch càn quét hay bất ngờ ập tới, Mẹ Thứ vẫn bình thản đến lạ, lùa đàn bò buộc quanh bụi tre lấy lý do tránh nắng, dáng vẻ điềm nhiên khiến chúng không hề nghi ngờ. Trong khu vườn nhỏ ấy có tới 5 căn hầm bí mật, nơi che chở biết bao cán bộ cách mạng, du kích của ta thoát khỏi nanh vuốt kẻ thù.

6 năm sau những ngày tang tóc của năm 1948, thêm một lần nữa Mẹ Nguyễn Thị Thứ quặn lòng khi người con trai Lê Tự Lem hy sinh ngày 1-4-1954. Rồi kháng chiến kéo dài, những tờ giấy báo tử tiếp tục lần lượt gửi về ngôi nhà nhỏ ở xóm Rừng: Lê Tự Nự hy sinh ngày 5-9-1966; Lê Tự Mười hy sinh ngày 14-4-1972; Lê Tự Trịnh hy sinh ngày 12-9-1972; Lê Tự Thịnh hy sinh ngày 28-8-1974... Ngày 30-4-1975, đúng ngày non sông thống nhất, mẹ lại nhận tin dữ về người con trai Lê Tự Chuyển, chiến sĩ biệt động thành, đã anh dũng ngã xuống ngay cửa ngõ Sài Gòn trước giờ chiến thắng. Nỗi đau của Mẹ đã cạn đến tận cùng nước mắt.

Mẹ Lê Thị Trị cũng trải qua biết bao mất mát trong chiến tranh. Chồng Mẹ là ông Ngô Tưởng bị địch bắt giam và hy sinh trong nhà lao Hội An (Quảng Nam) năm 1957. Hai người con gái của Mẹ cũng ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ. Đó là các chị Ngô Thị Điểu (hy sinh năm 1970), Ngô Thị Cúc (hy sinh năm 1973).

Nhưng điều khiến nhiều người xúc động là trong suốt những năm tháng đau thương mất mát bởi bom đạn kẻ thù, bà Trị luôn là chỗ dựa tinh thần cho Mẹ Thứ. Mỗi lần nghe tin các em trai hy sinh, bà thường giấu Mẹ, đợi lúc tinh thần Mẹ khá hơn mới báo vì sợ Mẹ không chịu nổi. Mẹ Lê Thị Trị thường bảo, nỗi đau riêng của mình nhỏ hơn nhiều so với mất mát quá lớn mà Mẹ Thứ phải gánh chịu. Từ lâu, Mẹ Thứ đã trở thành một biểu tượng đặc biệt trong lòng đồng bào và chiến sĩ cả nước. Mẹ là một trong những Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng có sự hy sinh lớn nhất và cũng sống thọ nhất.

Chiến tranh đã đi qua hơn nửa thế kỷ, nhưng những đau thương, mất mát mà Mẹ Thứ phải gánh chịu còn nguyên trong từng di ảnh, từng bát hương và trong ký ức của người dân nơi đây. Tên tuổi Mẹ Thứ trở thành biểu tượng bất tử của lòng yêu nước và đức hy sinh của người phụ nữ Việt Nam. Giữa nhịp sống yên bình hôm nay, câu chuyện về Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ vẫn khiến bất cứ ai một lần ghé thăm cũng không khỏi rưng rưng. Bởi phía sau dáng hình người mẹ nông dân xứ Quảng ấy là cả một phần máu thịt của dân tộc đã gửi lại cho non sông, đất nước.