Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ - biểu tượng của lòng yêu nước, đức hy sinh của người phụ nữ Việt Nam

Trong suốt hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, hàng triệu người con Việt Nam đã lên đường bảo vệ Tổ quốc. Phía sau những bước chân ra trận ấy là biết bao người mẹ lặng lẽ tiễn con đi bằng nước mắt, niềm tin và sự hy sinh thầm lặng. Có những người mẹ chờ được ngày con trở về, nhưng cũng có những người mẹ mãi mãi chỉ còn biết thắp nén hương trước di ảnh của con.

Trong số hàng vạn Bà mẹ Việt Nam Anh hùng của dân tộc, Mẹ Nguyễn Thị Thứ là một biểu tượng đặc biệt. Cuộc đời của Mẹ không chỉ là câu chuyện về những mất mát lớn lao mà còn là biểu tượng của lòng yêu nước, đức hy sinh và ý chí kiên cường của người phụ nữ Việt Nam.

Mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 tại thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay thuộc phường An Thắng, thành phố Đà Nẵng). Mẹ lớn lên trên vùng đất giàu truyền thống yêu nước, nơi bao thế hệ người dân đã kiên cường đứng lên bảo vệ quê hương. Cuộc sống của Mẹ cũng như bao người phụ nữ nông thôn khác, quanh năm gắn bó với ruộng đồng, chịu thương chịu khó và chăm lo cho gia đình.

Năm 18 tuổi, Mẹ kết duyên cùng ông Lê Tự Trị. Hai ông bà có 12 người con, gồm một con gái và mười một con trai. Chiến tranh đã làm thay đổi cuộc đời của gia đình nhỏ ấy. Khi đất nước cần, những người con trai lần lượt lên đường tham gia cách mạng. Người con gái cả, bà Lê Thị Trị, ở lại cùng Mẹ vừa sản xuất, vừa nuôi giấu cán bộ, bộ đội và du kích ngay trong khu vườn của gia đình.

Bi kịch lớn nhất bắt đầu vào năm 1948. Chỉ trong vòng chưa đầy bốn tháng, Mẹ liên tiếp nhận ba giấy báo tử của các con là Lê Tự Xiến, Lê Tự Hàn Anh và Lê Tự Hàn Em. Nỗi đau chưa kịp nguôi thì những năm sau đó, người con Lê Tự Lem tiếp tục hy sinh trong kháng chiến chống Pháp.

Đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, gia đình Mẹ lại tiếp tục gánh chịu những mất mát không gì bù đắp được. Các con của Mẹ là Lê Tự Nự, Lê Tự Mười, Lê Tự Trịnh và Lê Tự Thịnh lần lượt anh dũng hy sinh trên các chiến trường. Đau xót nhất là sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975, khi cả dân tộc đang chuẩn bị đón thời khắc thống nhất đất nước, người con trai cả của Mẹ là Lê Tự Chuyển, chiến sĩ biệt động Sài Gòn, đã ngã xuống tại cầu Rạch Chiếc chỉ ít giờ trước khi chiến thắng hoàn toàn.

Ba mươi năm chiến tranh cũng là ba mươi năm Mẹ Nguyễn Thị Thứ phải tiễn chín người con trai lên đường và không một ai trở về.

Không chỉ mất chín người con, gia đình Mẹ còn có người con rể là ông Ngô Tường hy sinh sau khi bị địch bắt giam và tra tấn. Hai người cháu ngoại của Mẹ là Ngô Thị Điểu và Ngô Thị Cúc cũng lần lượt ngã xuống khi tham gia cách mạng. Tổng cộng, gia đình Mẹ có 9 người con trai, 1 con rể và 2 cháu ngoại hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.

Nhưng điều khiến nhiều người kính phục không chỉ là những mất mát ấy, mà còn là nghị lực phi thường của Mẹ.

Trong khu vườn nhỏ của gia đình ở Thanh Quýt, Mẹ cùng người con gái cả đã đào năm hầm bí mật để nuôi giấu cán bộ, bộ đội và du kích. Trên miệng hầm, Mẹ trồng cỏ, nuôi bò để che mắt địch. Mỗi khi có những cuộc càn quét, Mẹ vẫn bình tĩnh chăm bò, cắt cỏ như không có chuyện gì xảy ra. Chính sự bình tĩnh và mưu trí ấy đã giúp bảo vệ an toàn cho nhiều cán bộ hoạt động bí mật trong vùng.

Người thân của Mẹ kể lại rằng, mỗi lần nhận tin một người con hy sinh, Mẹ chỉ lặng lẽ quay đi lau nước mắt rồi tiếp tục động viên những người còn lại làm tròn nhiệm vụ. Có lần Mẹ nói một câu khiến nhiều người xúc động: "Đau như dao cắt từng khúc ruột, nhưng vì độc lập dân tộc, vì thống nhất đất nước, Mẹ chịu được."

Đó không phải là lời của một người không biết đau, mà là lời của một người mẹ đã đặt tình yêu Tổ quốc lên trên nỗi đau riêng của mình.

Năm 1994, Nhà nước phong tặng Mẹ danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Sau này, khi xây dựng Tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng tại Quảng Nam, hình ảnh của Mẹ Nguyễn Thị Thứ được chọn làm nguyên mẫu. Tượng đài không chỉ tôn vinh riêng Mẹ mà còn là biểu tượng tri ân gần năm mươi nghìn Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trên khắp mọi miền đất nước.

Ngày 14 tháng 12 năm 2010, Mẹ Nguyễn Thị Thứ qua đời, hưởng thọ 106 tuổi. Trong ngày tiễn đưa Mẹ, đông đảo người dân từ nhiều nơi đã về ngôi nhà nhỏ ở Thanh Quýt để thắp nén hương tiễn biệt. Với họ, đó không chỉ là lời chào vĩnh biệt dành cho một Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, mà còn là lời tri ân đối với biết bao người mẹ đã lặng lẽ hiến dâng những điều quý giá nhất cho Tổ quốc.

Hôm nay, ngôi nhà của Mẹ vẫn còn đó. Những di ảnh của chín người con liệt sĩ vẫn được đặt trang trọng trên bàn thờ. Những căn hầm bí mật năm xưa đã trở thành chứng tích lịch sử. Mỗi người khi đến nơi này đều thêm một lần hiểu rằng, hòa bình hôm nay không phải điều tự nhiên có được, mà được đánh đổi bằng biết bao máu xương, nước mắt và sự hy sinh của những người mẹ như Mẹ Nguyễn Thị Thứ.

Cuộc đời của Mẹ đã vượt lên trên số phận của một con người bình thường để trở thành biểu tượng bất tử của lòng yêu nước, đức hy sinh và nghị lực Việt Nam. Hình ảnh người mẹ xứ Quảng với dáng người gầy gò, khuôn mặt hiền từ nhưng ý chí kiên cường sẽ mãi là nguồn động viên để các thế hệ hôm nay sống có trách nhiệm hơn với quê hương, đất nước và trân trọng hơn giá trị của hòa bình, độc lập mà cha ông đã đánh đổi bằng cả cuộc đời.