Trong dòng chảy hào hùng của lịch sử dân tộc Việt Nam, có những người phụ nữ mà cuộc đời họ đã trở thành một huyền thoại về sự hy sinh và lòng kiên trung. Đó chính là Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ (1904–2010), quê ở xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Mẹ không chỉ là một người mẹ bình thường, mà là "người mẹ của những người mẹ", một biểu tượng bất diệt cho tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".
Nỗi đau của mẹ Thứ là nỗi đau vượt quá sức chịu đựng của một con người bình thường, nhưng cũng chính từ nỗi đau ấy, vẻ đẹp của lòng yêu nước lại tỏa sáng rạng ngời hơn bao giờ hết. Mẹ có tất cả 12 người thân là liệt sĩ: 9 người con trai, 1 người con rể và 2 người cháu ngoại đã vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường. Mỗi lần nhận một tờ giấy báo tử là một lần trái tim mẹ như thắt lại, nhưng mẹ vẫn nén nỗi đau riêng để tiếp tục cống hiến cho đại nghĩa dân tộc. Đau đớn nhất có lẽ là ngày 30/4/1975, khi cả nước vỡ òa trong niềm vui thống nhất, thì cũng là lúc mẹ nhận tin người con trai út hy sinh ngay ngưỡng cửa của hòa bình. Chín lần tiễn con đi, không một lần đón con về, những giọt nước mắt của mẹ đã lặn vào trong, hóa thành sức mạnh tiếp bước cho các thế hệ sau.Không chỉ hy sinh những người ruột thịt, mẹ Thứ còn là một chiến sĩ thầm lặng trên mặt trận ngay tại quê hương. Trong suốt những năm tháng kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, ngôi vườn của mẹ tại Điện Bàn đã trở thành một "pháo đài" lòng dân. Mẹ đã bí mật đào 5 con hầm dưới gốc cây rơm, trong vườn nhà để nuôi giấu cán bộ, bộ đội và du kích ngay sát đồn bốt địch. Những bữa cơm khoai sắn mẹ nấu, những tấm áo mẹ vá không chỉ nuôi dưỡng thân thể mà còn sưởi ấm ý chí cho các chiến sĩ cách mạng. Hình ảnh mẹ ngồi bên mâm cơm với 9 đôi đũa, 9 chiếc bát để trống mỗi khi nhớ về các con đã trở thành một biểu tượng ám ảnh, nhắc nhở chúng ta về cái giá của hòa bình ngày hôm nay.Ngày nay, hình tượng mẹ Nguyễn Thị Thứ đã được lấy làm nguyên mẫu để xây dựng Quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại Núi Cấm, Quảng Nam. Công trình vĩ đại này không chỉ vinh danh cá nhân mẹ mà còn là lời tri ân sâu sắc đến hàng triệu bà mẹ Việt Nam đã hiến dâng những gì quý giá nhất cho Tổ quốc. Cuộc đời của mẹ Thứ là một bản hùng ca bất tử về lòng nhân hậu, sự kiên cường và đức hy sinh. Mẹ đã đi xa, nhưng tinh thần của mẹ vẫn luôn sống mãi, là ngọn đuốc soi sáng lòng yêu nước cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau, nhắc nhở chúng ta phải sống sao cho xứng đáng với những mất mát to lớn mà các thế hệ đi trước đã gánh chịu.
