MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG NGUYỄN THỊ THỨ – NGƯỜI MẸ CỦA NHỮNG NĂM THÁNG KHÔNG QUÊN

Có những người mẹ đi qua chiến tranh bằng những năm tháng đợi chờ. Nhưng cũng có những người mẹ mà cuộc đời đã trở thành một phần của lịch sử dân tộc. Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ, người mẹ xứ Quảng, là một trong những biểu tượng như thế. Mẹ đã lần lượt tiễn chín người con ra trận rồi vĩnh viễn mất họ trong những năm tháng chiến tranh. Nỗi đau ấy lớn đến mức khó có lời nào diễn tả, nhưng trong trái tim người mẹ vẫn là một tình yêu nước son sắt và sự hy sinh phi thường.

Mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 tại Điện Bàn, Quảng Nam, một vùng đất giàu truyền thống yêu nước. Từ một người phụ nữ nông dân quanh năm gắn bó với ruộng đồng, Mẹ đã trở thành một trong những hình tượng tiêu biểu cho những bà mẹ Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.

Ngôi nhà nhỏ của Mẹ ở xóm Rừng, thôn Thanh Quýt 2 từng là nơi che chở cán bộ cách mạng hoạt động bí mật. Trong khu vườn quanh nhà, Mẹ cùng con gái đào tới năm căn hầm để nuôi giấu cán bộ, du kích. Mỗi khi quân địch càn quét, Mẹ vẫn bình thản tìm cách đánh lạc hướng chúng, bảo vệ những người đang ẩn náu dưới lòng đất. Đằng sau dáng người mẹ nông dân giản dị là một ý chí kiên cường và lòng yêu nước sâu sắc.

Nhưng sự hy sinh lớn nhất của Mẹ bắt đầu từ chính những người con của mình.

Mẹ có 12 người con và tất cả đều một lòng đi theo cách mạng. Trong những năm tháng chiến tranh, chín người con lần lượt hy sinh. Năm 1948, chỉ trong vài tháng, Mẹ liên tiếp nhận tin dữ về ba người con: Lê Tự Xiến hy sinh ngày 18-6, Lê Tự Hàn Anh hy sinh ngày 5-10 và Lê Tự Hàn Em hy sinh chỉ mười ngày sau đó.

Nỗi đau chưa kịp nguôi ngoai, năm 1954, người con Lê Tự Lem lại hy sinh. Sau đó, những tờ giấy báo tử tiếp tục tìm về ngôi nhà nhỏ ở xóm Rừng: Lê Tự Nự hy sinh năm 1966; Lê Tự Mười và Lê Tự Trịnh hy sinh năm 1972; Lê Tự Thịnh hy sinh năm 1974. Đau đớn nhất là ngày 30-4-1975, đúng ngày đất nước thống nhất, Mẹ lại nhận tin người con Lê Tự Chuyển, một chiến sĩ biệt động thành, đã anh dũng hy sinh ngay trước giờ chiến thắng.

Đất nước đã hòa bình, nhưng với người mẹ ấy, ngày chiến thắng cũng là ngày mang theo một nỗi đau không thể gọi thành tên.

Mẹ từng nói: “Nỗi đau như dao cắt từng khúc ruột, nhưng vì độc lập dân tộc, vì thống nhất nước nhà, Mẹ chịu được”.

Một câu nói giản dị nhưng chứa đựng sức mạnh phi thường. Đó không phải là sự vô cảm trước mất mát của một người mẹ, mà là sự lựa chọn đầy đau đớn của một người đã đặt vận mệnh dân tộc lên trên nỗi đau riêng. Mẹ đau, nhưng Mẹ vẫn đứng vững. Mẹ mất những người con thân yêu nhất, nhưng vẫn kiên cường bám đất, giữ làng và nuôi dưỡng niềm tin vào ngày đất nước độc lập.

Cuộc đời Mẹ Nguyễn Thị Thứ vì thế không chỉ là câu chuyện về một gia đình chịu nhiều mất mát trong chiến tranh. Đó còn là câu chuyện về hàng triệu người mẹ Việt Nam đã âm thầm gửi những người con của mình cho Tổ quốc. Có những người mẹ tiễn con đi rồi không bao giờ còn được nhìn thấy con trở về; có những người mẹ chờ đợi suốt cả cuộc đời chỉ để nhận lại một tờ giấy báo tử.

Năm 2010, Mẹ Nguyễn Thị Thứ qua đời ở tuổi 106. Mẹ đã đi về với những người con mà Mẹ từng tiễn ra trận. Nhưng câu chuyện về Mẹ chưa bao giờ khép lại.

Ngôi nhà nhỏ của Mẹ vẫn được gìn giữ như một di tích lịch sử, nơi di ảnh của Mẹ và những người con liệt sĩ cùng hiện diện. Tên Mẹ cũng trở thành nguồn cảm hứng để xây dựng Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại Quảng Nam – công trình mang hình tượng người mẹ ôm trọn trong lòng những đứa con đã hy sinh vì Tổ quốc.

Ngày hôm nay, khi đất nước đã sống trong hòa bình, câu chuyện về Mẹ Nguyễn Thị Thứ vẫn khiến mỗi người lặng đi. Bởi phía sau hai chữ “hòa bình” là biết bao người mẹ đã mất con, biết bao gia đình đã mất đi những người thân yêu nhất.

Mẹ Thứ đã dành cả cuộc đời cho đất nước. Chín người con của Mẹ đã nằm lại trong những năm tháng chiến tranh. Nhưng sự hy sinh ấy không chìm vào quên lãng. Nó trở thành một phần ký ức của dân tộc, nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng độc lập, tự do chưa bao giờ là điều tự nhiên mà có.

Có lẽ, điều đẹp nhất để tri ân những người mẹ như Mẹ Nguyễn Thị Thứ không chỉ là những nén hương hay những tượng đài. Đó còn là cách mỗi thế hệ biết trân trọng hòa bình, sống có trách nhiệm và không quên những người đã gửi tuổi xuân, gửi người thân, gửi cả máu xương của mình cho Tổ quốc.

Mẹ đã đi xa, nhưng hình bóng người mẹ xứ Quảng ấy vẫn còn ở lại. Trong từng nén hương, trong những câu chuyện được kể lại, trong những bước chân của thế hệ trẻ tìm về nơi Mẹ từng sống.

Và ở đó, giữa một vùng quê hôm nay đã bình yên, người ta vẫn có thể cảm nhận được bóng dáng một người mẹ đã dành cả cuộc đời để trả món nợ thiêng liêng với non sông – bằng chính những gì quý giá nhất mà một người mẹ có thể trao đi: những người con của mình.