Mẹ Việt Nam Anh Hùng Nguyễn Thị Tư
Người phụ nữ ấy là du kích Nguyễn Thị Tư, sinh năm 1937, quê tại ấp Trung Hưng 1B, xã Vĩnh Hưng, huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu, cùng con gái nhỏ Lê Mỹ Linh, sinh năm 1971, khi đó mới 10 tháng tuổi.
Những năm 1960 đến 1971, xã Vĩnh Hưng là vùng đệm giữa căn cứ cách mạng Mỹ Trinh và Tiểu khu Bạc Liêu của địch, nơi thường xuyên diễn ra những trận càn quét ác liệt. Đây là khu vực trọng điểm chiến tranh, địch bố trí một tiểu đoàn bảo an, tiểu đoàn cơ động 411, cùng cụm pháo 105 ly và mạng lưới tay sai, mật vụ, cảnh sát, tề điệp dày đặc nhằm đối phó với lực lượng cách mạng.
Tháng 12 năm 1954, chị Nguyễn Thị Tư kết hôn với anh Lê Văn Dõng (tức Năm Dõng), hai người có bốn người con. Đầu thập niên 1970, anh Năm Dõng là xã đội trưởng, chỉ huy du kích xã tiêu diệt nhiều tên ác ôn khét tiếng, khiến địch căm hận và điên cuồng truy lùng. Tên ác ôn nào nhận được thư cảnh cáo của Năm Dõng thì coi như đến ngày tận số.
Đội du kích mật xã hoạt động linh hoạt và gan dạ, khiến quân địch hoang mang lo sợ. Nhờ đó, căn cứ cách mạng được giữ vững, lực lượng vũ trang huyện thêm vững mạnh. Trong vùng tạm chiếm, chị Nguyễn Thị Tư thay chồng lo toan cho gia đình, vừa nuôi con, vừa bí mật buôn bán để thu thập tin tức, cung cấp thuốc men, lương thực cho cách mạng, đồng thời làm giao liên và nuôi giấu cán bộ trong hầm bí mật.
Cuối năm 1971, chị sinh bé út Mỹ Linh. Mỗi ngày, chị bơi xuồng ra chợ mua bán, tối lại ra đồng làm ruộng, vẫn âm thầm theo dõi tin tức chiến trường. Mỗi khi nghe tiếng pháo dội về căn cứ Mỹ Trinh, chị lại tất tả đi hỏi han vì lo cho chồng và ba người em đang ở vùng chiến sự.
Không bắt được Năm Dõng, địch bày mưu bắt vợ để uy hiếp. Biết tin, Đảng ủy xã chỉ đạo chị Tư nhanh chóng rời vùng tạm chiếm ra căn cứ an toàn. Chị gửi ba con lớn về bên ngoại, ôm bé út Mỹ Linh rời ấp Trung Hưng, tá túc nhà bà Hai Đẩu chờ sáng đi đò sang Láng Tròn. Nhưng định mệnh nghiệt ngã đã ập đến.
Chiều ngày 14 tháng 2 năm 1972, tên đại úy Phước – Tiểu đoàn trưởng bảo an – ra lệnh bao vây bắt chị Tư. Chúng tra tấn dã man, bắt chị khai nơi ẩn náu của chồng và các đồng đội. Không khai thác được gì, hắn ra lệnh bắn chị tại chỗ. Chị ngã xuống khi vẫn đang cho con bú, những giọt sữa cuối cùng còn đọng lại trên môi đứa bé mới mười tháng tuổi.
Câu chuyện bi thương ấy sau này được soạn giả Trọng Nguyễn (Nguyễn Phú Xuân), nguyên Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Bạc Liêu, viết thành bài ca cổ “Giọt sữa cuối cùng” năm 1997. Bài ca làm lay động hàng triệu trái tim, trở thành khúc tưởng niệm thiêng liêng về tình mẫu tử và lòng trung kiên của người mẹ anh hùng.
Bé gái trong bức ảnh năm nào, nay là bà Lê Mỹ Linh, sống tại tỉnh Sóc Trăng. Hằng năm, bà đều sửa sang bàn thờ mẹ, thắp nén hương tưởng nhớ người mẹ đã hy sinh khi mới 36 tuổi. Bà kể, mỗi khi nghe lại bài ca “Giọt sữa cuối cùng”, lòng bà lại dâng trào nước mắt.
Cha bà, ông Lê Văn Dõng, năm nay đã ngoài tám mươi, vẫn nhớ rõ ngày nghe tin vợ bị sát hại. Ông nghẹn ngào nói: “Chúng không bắt được tôi nên tìm đến vợ để trả thù. Khi ấy, bà mới 36 tuổi, con gái út mới mười tháng. Đó là nỗi đau suốt đời tôi không bao giờ quên.”
Năm 1998, Nhà nước truy tặng danh hiệu liệt sĩ Nguyễn Thị Tư và xây tặng căn nhà tình nghĩa ngay trên nền nhà cũ ở xã Vĩnh Hưng. Sau đó, nhờ sự hỗ trợ của Đài Tiếng nói Việt Nam khu vực Đồng bằng sông Cửu Long cùng các nhà hảo tâm, gia đình bà Mỹ Linh tiếp tục được xây thêm căn nhà mới khang trang hơn.
Không gì thiêng liêng hơn tình mẹ. Câu chuyện về liệt sĩ Nguyễn Thị Tư là bản anh hùng ca bất tử về lòng trung kiên, sự hy sinh cao cả của người phụ nữ Việt Nam. Hình ảnh người mẹ anh hùng ấy sẽ mãi sống trong lòng nhân dân, là biểu tượng bất diệt của tình mẫu tử và lòng yêu nước vĩ đại.
