Mẹ Việt Nam Anh hùng: Nguyễn Thị Viết

Mẹ Nguyễn Thị Viết khi còn nhỏ sống ở quê, sau đó theo bố mẹ sang sinh sống ở xã Yên Lãng, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Mẹ bị tật nguyền (khoèo chân và khoèo tay) từ nhỏ nên tuổi thơ của mẹ có nhiều thiệt thòi, không được chạy nhảy, vui đùa như nhiều bạn gái cùng lứa khác. Tháng 2-1945, mẹ lấy chồng. Chồng mẹ là Nguyễn Văn Liễn (tức Trung Phương) sinh năm 1916, quê ở xã Phú Xuyên (Đại Từ). Hai vợ chồng mẹ dựng một túp lều gianh, vách nứa để ở tại xã Yên Lãng, huyện Đại Từ.

Năm 1947, mẹ sinh con trai đầu lòng và đó cũng là người con độc nhất cùa mẹ. Vợ chồng mẹ đặt tên con Nguyễn Văn Đặng. Tuy bị tật nguyền nhưng mẹ vẫn cố gắng gánh vác việc gia đình và nuôi dạy con, giành nhiều thời gian cho chồng đi tham gia kháng chiến chống Pháp. Chồng mẹ tích cực phấn đấu, đã được bổ nhiệm làm chính trị viên phó trung đội tự vệ chiến đấu của huyện Đại Từ.

Ngày 15-4-1948, chồng mẹ không may ốm nặng rồi đột ngột qua đời để lại cho mẹ một đứa con trai côi cút chưa tròn 1 tuổi. Đối với một người đàn bà khỏe mạnh bình thường một mình vừa kiếm sống, vừa nuôi con đã vất vả, với mẹ bị tật nguyền thì nỗi vất vả, gian truân ấy sẽ phải nhân lên gấp bội phần. Chồng chết, sự mất mát, đau thương và niềm bất hạnh đối với mẹ là không gì có thể bù đắp được. Vượt lên tất cả mọi sự mất mát, đau thương và bất hạnh ấy, mẹ đã cố gắng nuôi, dậy con trai của mẹ ngày càng khôn lớn và trưởng thành.

Tháng 11-1966, hưởng ứng lời kêu gọi chống Mỹ, cứu nước của Bác Hồ, cùng với hàng trăm thanh niên trong huyện Đại Từ hăng hái lên đường tòng quân giết giặc anh Đặng xung phong vào bộ đội. Con trai ra trận, ở nhà mẹ lại tần tảo làm vườn, trồng rau, nuôi lợn, dỗ cháu, trông nhà cho con dâu của mẹ an tâm đi làm việc đồng, việc hợp tác xã.

Đầu năm 1973 khi được tin "Hiệp định Pa-ri về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam" đã được ký kết, lòng mẹ mừng khấp khởi vì hòa bình rồi con trai của mẹ sắp trở về. Nhưng con trai của mẹ đã không bao giờ trở về được nữa. vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền Nam và thống nhất nước nhà, anh đã vĩnh viễn nằm lại trong lòng đất mẹ miền Nam. Giữa năm 1973, điều mà mẹ không mong đợi đã đến. Mẹ nhận được giấy báo tử con trai của mẹ Liệt sĩ Nguyễn Văn Định, binh nhất, chiến sĩ đơn vị KT đã anh dũng hy sinh trong chiến đấu ngày 29-5-1972 tại Mặt trận phía Nam.

Liệt sĩ đã được tặng và truy tặng 1 Huân chương Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hạng nhất, 1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng ba, 3 huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng nhất, nhì, ba. Nhận tin con hy sinh, lòng mẹ xót thương vô hạn và khổ đau khôn xiết. Tự nén lòng mình, mẹ động viên con dâu và cháu nội cố gắng vượt qua niềm đau thương và nỗi bất hạnh này để giữ yên cuộc sống gia đình. Ngày 23-7-1983, mẹ đã từ trần sau một trận ốm nặng và kéo dài, thọ 73 tuổi. Ngày 24-4-1996 mẹ đã được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu "Bà mẹ Việt Nam anh hùng".