Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Xá

Mẹ Nguyễn Thị Xá sinh năm 1934, tại xa Long Thới, huyện Chợ Lách trong một gia đình nông dân nghèo. Cuộc đời của Mẹ lắm lao đao, lận đận.

Năm mười tám tuổi, Mẹ lập gia đình. Chồng của Mẹ, một chàng trai trẻ quê ở Phú Sơn, sống nghề làm ruộng, làm thuê. Tuy nghèo khổ, sống thiếu thốn mọi bề, nhưng gia đình của Mẹ sống rất hạnh phúc, ấm êm. Sau ngày cưới hai năm, đầu năm 1954 căn nhà của Mẹ đã có tiếng khóc chào đời của bé Nguyễn Văn Quyền.

Những ngày hạnh phúc ngắn ngủi ấy nhanh chóng trôi qua. Chồng của Mẹ bị bệnh nặng. Một tay mẹ phải làm lụng vất vả để lo thang thuốc cho chồng, và đứa con thơ. Mẹ có hai công đất vườn, huê lợi không có nhiều. Gặp chuyện không may, Mẹ đành bán mảnh vườn đi, trắng tay, nhưng vẫn không cứu được mạng chồng. Ông mất lúc bé Quyền lên mười.

Từ đấy, Mẹ làm thân cò lặn lội nuôi con. Tuy nghèo, nhưng có tiếng trẻ trong nhà, mẹ con hủ hỉ. Mẹ vui lắm!

Chiến tranh ngày càng ác liệt. Chú bé Quyền mỗi ngày một lớn lên. Mẹ lo lắm, Mẹ không muốn con đi nhân dân tự vệ, không muốn con đi lính, Mẹ muốn con của Mẹ vẫn mãi ở bên Mẹ. Năm Quyền mười bảy tuổi, Mẹ sợ con bị bắt đi gác đồn, đi quân dịch, Mẹ đành đem Quyền về gởi bên nội ở Phú Sơn để lánh mặt. Và tại Phú Sơn, anh Quyền đã giác ngộ lý tưởng cách mạng, tham gia lực lượng giải phóng quân, đánh đồn, đánh bót, giải phóng quê nhà.

Hình ảnh về người chiến sĩ Nguyễn Văn Quyền, Xã đội phó du kích Tần Phú vẫn còn giữ mãi trong lòng đồng đội cũ. Các đồng chí vẫn nhắc mãi về anh như một tấm gương chiến đấu, oanh liệt, hào hùng. Thành tích của anh rất đáng trân trọng, ghi công. Anh đã tiêu diệt được một trung úy và 12 binh sĩ ngụy, tịch thu một máy truyền tin của giặc.

Trong những năm 1972 - 1974, bọn địch ở Tần Phú, Phú Sơn rất sợ anh Quyền. Anh Quyền cũng thường lẻn về Phú Sơn để thăm nội, thăm nhà. Ngụy quyền ở Phú Sơn treo giải thưởng 100.000 đồng cho ai bắn, hoặc bắt được anh. Anh đã gieo trong lòng giặc những nỗi lo lắng, khiếp sợ.

Liệt sĩ Nguyễn Văn Quyền hy sinh tháng 12 năm 1974 trong một trận chiến ác liệt với địch ở xã Tần Phú, Mỏ cày khi tuổi đời còn rất trẻ (hai mươi tuổi). Đất nước đã mất một người con ưu tú, sẵn sàng đem tuổi xuân của mình để tô thắm cho ngọn cờ Tổ quốc.

Nghe tin anh mất Mẹ đau lòng lắm ! Phần thì nghèo, phần thì buồn giận, phần thì sợ giặc nhũng nhiễu, bắt bố, Mẹ bỏ quê lên Sài Gòn lánh nạn.

Ở Sài Gòn, Mẹ đi làm mướn, ở đợ để kiếm ăn. Mẹ nấu ăn cho một gia đình ở Cầu Kho; Mẹ gánh nước mướn, Mẹ ở đợ ở Đà Nẵng...Kể sao cho xiết nỗi cơ cực của Mẹ.

Sau giải phóng, Mẹ về quê nhà, đem tiền dành dụm mua một bờ đất gần một công và cất nhà ở tạm. Mẹ tham gia công tác xã hội và giữ nhiệm vụ Hội Phó Hội phụ nữ xã. Mười lăm năm làm việc trong Hội phụ nữ, Mẹ rất nhiệt tình với công việc, chăm lo đời sống cho nhiều chị em. Bà con ai cũng yêu quý Mẹ.

Mỗi tháng vài lần Mẹ đều mua trái cây miệt vườn đem lên thành phố

Hồ Chí Minh bán lẻ (ở Chợ Cũ) để kiếm sống. Mấy năm nay Mẹ yếu đi, ở nhà, sống bằng tiền trợ cấp và bảy cây dừa xung quanh nhà. Mẹ sống một mình trong căn nhà tình nghĩa do Ngân hàng Nông nghiệp thành phố Hồ Chí Minh tặng.

Nhớ ơn Mẹ, Nhà nước công nhận Mẹ Nguyễn Thị Xá danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam anh hùng ngày 24 tháng 4 năm 1995.