Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Xuyến
Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Xuyến, sinh năm 1893, mất năm 1965, quê tại xã Triệu An, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị (nay là xã Nam Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị), là một trong những người mẹ đã trải qua gần trọn cuộc đời mình giữa những biến động dữ dội của lịch sử dân tộc. Trên mảnh đất Quảng Trị kiên cường, mẹ Xuyến đã phải gánh chịu nỗi đau mất mát lớn lao khi hai người con ruột của mẹ đều là liệt sĩ, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Người con trai đầu, liệt sĩ Lê Ủy, là chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam. Anh tham gia chiến đấu trong những năm tháng ác liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đã anh dũng hy sinh ngày 31/12/1951. Sự ra đi của anh để lại khoảng trống sâu thẳm trong lòng mẹ, nhưng cũng là niềm tự hào lớn về tấm lòng son sắt và tinh thần chiến đấu kiên cường của người con trai lớn.
Bảy năm sau, nỗi đau mất mát lại thêm một lần nữa giáng xuống. Người con thứ, liệt sĩ Lê Văn Hiến, đã hy sinh ngày 05/12/1958, khi miền Trung đang oằn mình trong những cuộc đàn áp khốc liệt của kẻ thù. Anh ngã xuống để lại cho mẹ vết thương lòng khó có thể nguôi ngoai, nhưng cũng khắc sâu thêm truyền thống cách mạng đáng tự hào của gia đình.
Dẫu đau thương liên tiếp ập đến, mẹ Nguyễn Thị Xuyến vẫn sống bền bỉ, hiền hậu và kiên cường – hình ảnh tiêu biểu của người phụ nữ Quảng Trị mộc mạc mà bất khuất. Mẹ âm thầm gìn giữ từng ký ức về hai người con, để nỗi đau riêng hòa cùng niềm tự hào chung của quê hương, góp sức vào hậu phương vững chắc cho phong trào kháng chiến.
Cuộc đời mẹ Nguyễn Thị Xuyến, cùng sự anh dũng hy sinh của hai liệt sĩ Lê Ủy và Lê Văn Hiến, đã trở thành biểu tượng thiêng liêng của tình mẫu tử, lòng yêu nước và đức hy sinh vô bờ. Tên tuổi mẹ mãi mãi được khắc ghi trong lịch sử quê hương Triệu Phong – như lời tri ân sâu sắc đối với những người mẹ đã dâng hiến cả cuộc đời vì độc lập và hòa bình của dân tộc.
