MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG Ở SÙNG ĐÔ
Bà Giàng Thị Dợ, sinh năm 1935, quê ở xã cũ Sùng Đô, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái (nay thuộc xã Sơn Lương, tỉnh Lào Cai), là một người mẹ tiêu biểu của vùng cao Tây Bắc đã hy sinh thầm lặng cả cuộc đời cho đất nước và gia đình. Dù không trực tiếp cầm súng ra chiến trường, nhưng những mất mát mà bà trải qua trong chiến tranh khiến bà được người dân trong vùng kính trọng như một biểu tượng của sự hy sinh và lòng yêu nước. Thời trẻ, bà Dợ sống cùng chồng và các con trong một căn nhà gỗ nhỏ giữa sườn núi Sùng Đô. Cuộc sống ngày ấy vô cùng khó khăn, quanh năm chỉ dựa vào vài mảnh ruộng bậc thang và nương ngô trên núi cao. Dù vất vả, vợ chồng bà vẫn cố gắng nuôi dạy các con trưởng thành và luôn dạy con phải sống ngay thẳng, yêu quê hương đất nước. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, hai người con trai của bà lần lượt viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Ngày tiễn các con lên đường, bà chỉ lặng lẽ chuẩn bị cho mỗi người một chiếc khăn thổ cẩm do chính tay mình dệt và dặn rằng: “Dù ở đâu cũng phải sống xứng đáng với quê hương bản làng.” Từ ngày các con đi bộ đội, cuộc sống của bà càng thêm khó khăn. Một mình bà vừa làm nương, vừa chăm sóc chồng đau yếu và nuôi các con nhỏ. Ban ngày lên rẫy từ sáng sớm, tối về bà lại ngồi bên bếp lửa chờ tin con. Những năm tháng ấy, thư từ rất hiếm. Có khi nhiều tháng trời bà mới nhận được một lá thư ngắn từ chiến trường gửi về. Mỗi lần nghe cán bộ xã báo có thư, bà lại đi bộ hàng cây số xuống trung tâm xã để nhận rồi mang về đọc đi đọc lại bên ánh đèn dầu. Năm 1972, gia đình bà nhận tin người con trai cả hy sinh trong một trận chiến ác liệt ở chiến trường miền Nam. Ngày nhận giấy báo tử, bà lặng người đi rất lâu. Dù đau đớn đến nghẹn lòng, bà vẫn cố gắng gượng để làm chỗ dựa cho gia đình và tiếp tục động viên người con trai thứ hai yên tâm chiến đấu. Bà thường nói với mọi người rằng: “Con mình hy sinh cho đất nước thì phải tự hào, không được gục ngã.” Đến năm 1975, đất nước thống nhất, người con trai thứ hai may mắn trở về nhưng mang trên mình thương tật do chiến tranh để lại. Những năm sau hòa bình, bà tiếp tục tần tảo chăm lo cho gia đình, chăm sóc chồng con và nuôi dạy các cháu trưởng thành. Dù cuộc sống còn nhiều thiếu thốn, bà luôn sẵn sàng giúp đỡ bà con trong bản. Ai khó khăn bà đều sang động viên, chia sẻ gạo ngô hay giúp ngày công lao động. Với người dân Sùng Đô, bà không chỉ là một người mẹ mất con vì Tổ quốc mà còn là tấm gương về nghị lực và lòng nhân hậu. Nhiều năm sau, bà được Nhà nước truy tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng để ghi nhận sự hy sinh to lớn của gia đình đối với đất nước. Ngày nhận bằng danh hiệu, bà chỉ lặng lẽ ôm tấm bằng và nhìn lên bàn thờ con trai với đôi mắt đỏ hoe. Hiện nay, dù tuổi đã cao, sức khỏe yếu nhưng bà vẫn giữ thói quen dậy sớm quét sân, chăm mấy luống rau nhỏ trước nhà và kể cho con cháu nghe về những năm tháng chiến tranh gian khổ. Bà luôn nhắc nhở thế hệ trẻ phải biết quý trọng hòa bình, chăm chỉ học tập và yêu thương gia đình. Người dân trong xã Sơn Lương hôm nay vẫn luôn kính trọng bà như một biểu tượng đẹp của người mẹ Việt Nam nơi vùng cao Tây Bắc – những con người âm thầm hy sinh tuổi trẻ, hạnh phúc riêng để góp phần làm nên hòa bình cho đất nước.
