Mẹ Việt Nam anh hùng Phạm Thị Dị - Gia đình hai thế hệ đều là Mẹ Việt Nam anh hùng

Xã anh hùng An Bình Tây (huyện Ba Tri) hiện có đến hàng trăm liệt sĩ thời kỳ đánh Mỹ, và có hàng chục bà mẹ đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Đó là những ghi nhận, biểu dương xứng đáng, những minh chứng hùng hồn mãi mãi trường tồn cùng năm tháng đối với những công lao đóng góp, những hy sinh cống hiến to lớn của nhân dân An Bình Tây anh hùng trong sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng, của dân tộc. Trong số các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng của xã An Bình Tây, có trường hợp tiêu biểu nổi bật nhất mà ai cũng phải khâm phục, đó là trường hợp hai thế hệ phụ nữ của một gia đình đều là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Đó là mẹ Phạm Thị Dị và cả hai con gái của mẹ Dị là Trần Thị Hiểu và Trần Thị Chiêm cũng đều là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Các mẹ: Dị, Hiểu, Chiêm đều sinh quán tại ấp 5, xã An Bình Tây, là nơi nổi tiếng về truyền thống cách mạng, là vùng căn cứ cách mạng của địa phương trong suốt thời kỳ đánh Mỹ. Ấp 5 giờ đây chiếm phần lớn trong tổng số đối tượng diện chính sách của xã, đặc biệt là các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng và các gia đình liệt sĩ. Mẹ Phạm Thị Dị sinh năm 1894, có ba con trai là liệt sĩ: Trần Văn Kim, Trần Văn Phục, Trần Văn Dược. Mẹ Dị lấy chồng và làm ăn mẹ mất đã nhiều năm. Và đó là điều đáng tiếc cho chúng tôi hôm đến nhà mẹ, sinh sống bằng nghề nông tại đây cho đến ngày mất chẳng những không gặp được, mà còn không có tấm ảnh nào của mẹ lưu giữ lại ở gia đình. Mẹ Dị có tất cả 6 người con gồm 4 trai, 2 gái thì tất cả 6 người đều đi theo cách mạng, và 2 người con gái đều được phong tặng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Giờ đây, hiên chỉ còn hai người con một trai, một gái: người con cả vốn cũng là cán bô đi tập kết về nay đã gần 80 tuổi, nhà ở gần bên - và Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Hiểu (thứ năm trong gia đình). Còn mẹ Trần Thị Chiêm, sinh năm 1921 được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng vào năm 1994, có 2 con trai thì cả 2 đều là liệt sĩ. Đó là anh Trần Văn Nương và Trần Văn Dân, đều chiến đấu và hy sinh ở tại đầu cầu tiếp nhận vũ khí Bắc - Nam Cồn Cỏ - Khâu Băng, nay thuộc xã Thạnh Phong, huyện Thạnh Phú. Mẹ Chiêm đã qua đời. Vì không còn con cháu nên mẹ Chiêm được mẹ Hiểu cúng giỗ từ trước đến nay theo đúng đạo lý, nghĩa tình, bổn phận của em gái đối với chị ruột mình (mẹ Chiêm là con thứ ba của mẹ Dị). Bản thân mẹ Chiêm trước cũng là cán bộ tài chính trong những năm chiến tranh của huyện Giồng Trôm. Theo con đường liên xã nối từ khu vực bùng binh tượng đài ngã tư An Bình Tây để đi về các xã vùng Bốn Mỹ của huyện Ba Tri, chúng tôi dễ dàng tìm đến nhà Mẹ Trần Thị Hiểu ở ấp 5 của xã. Một ngôi nhà hai căn gọn gàng lợp bằng ngói đỏ ngôi nhà nằm sát vệ đường, chỉ cách lề đường một khoảng sân rộng. Bên hiên nhà có cả một khu vườn chuối, dễ có đến cả trăm bụi. Mẹ Hiểu đang ngồi trong nhà bên bình nước trà. Đã 67 tuổi (mẹ Hiểu sinh năm 1930) nhưng trông mẹ rất khỏe khoắn, hồng hào, đầy minh mẫn. Có khách đến, mẹ rất vui, pha trà, lấy bánh ngọt ra mời. Chả thế mà hồi sáng khi trao đổi về tình hình của mẹ hiện nay, tất cả các đồng chí lãnh đạo Đảng ủy, Uỷ ban nhân dân xã An Bình Tây đều khẳng định với chúng tôi: "Dì Năm Hiểu hiện có sức khỏe khá tốt, nhanh nhẹn, hoạt bát, sáng suốt, minh mẫn. Vẫn còn tham gia sinh hoạt Đảng và đầy nhiệt tình đối với các công tác của địa phương, luôn tích cực, phát biểu mạch lạc trong các cuộc hội họp của xã tổ chức để tuyên truyền, vận động quần chúng". Nay mẹ sống trong ngôi nhà này chỉ có một mình, vì mẹ chỉ có một con trai độc nhất là liệt sĩ. Đó là anh Đỗ Văn Lâm. Anh tham gia bộ đội địa phương năm 1967, hy sinh năm 1969. Khi hy sinh anh Lâm còn rất trẻ tuổi mới đôi mươi. Chồng mẹ cũng là liệt sĩ, hy sinh năm 1971 tại Long Mỹ, huyện Giồng Trôm. Khi hy sinh ông là Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 516 Anh hùng. Bí danh của ông là Ba Thuận. Chồng và con trai đều hy sinh vì cách mạng, mẹ nén đau thương giữ vững chí khí chiến đấu kiên cường cho đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng 30-4-1975. Ngày 17-12-1994, Chủ tịch nước phong tặng Mẹ danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Nhưng điều đáng nói ở đây là chính bản thân mẹ Hiểu cũng là một đảng viên, một nữ cán bộ cách mạng đã có nhiều công lao đóng góp trực tiếp, cụ thể đối với sự nghiệp chung. Với bí danh Năm Đợi, mẹ Hiểu từng là Huyện uỷ viên của Huyện ủy Giồng Trôm trong những năm đánh Mỹ, được Huyện ủy phân công phụ trách nông nghiệp. Giờ đây, mẹ Hiểu sống an nhàn, cô đơn trong ngôi nhà gọn gàng này - ngôi nhà mà vào những năm tám mươi của thế kỷ trước, chính quyền xã An Bình Tây đã vận động bà con nhân dân đóng góp xây cho mẹ dẫu chưa kiên cố nhưng cũng tương đối. Hàng tháng, mẹ sống bằng các khoản đãi ngộ vật chất của Nhà nước: tiền trợ cấp thân nhân liệt sĩ, tiền trợ cấp thương binh của mẹ cùng số tiền mà một đơn vị kinh tế ở Thành phố Hồ Chí Minh nhận phụng dưỡng mẹ. Mẹ vui vẻ cho rằng tạm đủ. Chúng tôi còn được biết nhân dịp kỷ niệm trọng thể 50 năm ngày Thương binh liệt sĩ 27 tháng 7, tỉnh đã xây tặng mẹ ngôi nhà tình nghĩa theo đúng tiêu chuẩn phổ biến, tương đối khang trang. Đó là niềm phấn khởi cho mẹ. Cuối cùng, xin mượn lời của mẹ Hiểu để kết thúc bài viết này: "Nguyện vọng cuối cùng của mẹ không có gì khác ngoài việc mong rằng ngày mẹ nhắm mắt lìa đời, cho mẹ được về nghĩa trang liệt sĩ tỉnh nằm cạnh chồng, con của mẹ!".