Mẹ Việt Nam Anh Hùng Phạm Thị Ngự (1912–2002)

Sinh ra trong cảnh đất nước lầm than, mẹ sớm giác ngộ cách mạng và biến gia đình mình thành một pháo đài lòng dân vững chắc. Trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, ngôi nhà của mẹ tại vùng ven Phan Thiết là cơ sở cách mạng bí mật kiên cường. Giữa vòng vây kìm kẹp gắt gao của kẻ thù, mẹ đã dũng cảm đào hầm bí mật ngay trong vườn nhà để nuôi giấu, bảo vệ an toàn cho cán bộ và chiến sĩ Đội cảm tử Phan Thiết. Không chỉ lo nơi ăn chốn ở, mẹ còn là người mẹ hiền, chăm sóc cho các chiến sĩ từng miếng cơm, manh áo như chính con ruột của mình.Nói đến đóng góp lớn lao nhất của mẹ, lịch sử mãi mãi khắc ghi nỗi đau thương và sự hy sinh vĩ đại: mẹ có 7 người con ruột và 1 người con rể đã ngã xuống trên chiến trường. Năm 1961, người con trai cả hy sinh, lòng mẹ như thắt lại. Thế nhưng, nén dòng nước mắt vào trong, mẹ tiếp tục động viên, tiễn đưa những người con tiếp theo lần lượt lên đường nhập ngũ. Mỗi một tấm giấy báo tử gửi về là một lần khúc ruột mẹ đứt đoạn, nhưng kẻ thù không thể khuất phục được ý chí của người mẹ đất kiên cường.Không dừng lại ở hậu phương, mẹ Phạm Thị Ngư còn trực tiếp tham gia chiến đấu. Trong chiến dịch Tết Mậu Thân 1968, dù tuổi đã cao, mẹ vẫn gan dạ đảm nhận vai trò nữ giao liên. Mẹ thông thuộc từng đường đi lối rẽ, dũng cảm dẫn đường cho bộ đội tiếp cận và tấn công các cứ điểm của địch trong thị xã Phan Thiết. Đồng thời, mẹ còn tích cực vận chuyển hàng tấn lương thực, thuốc men từ vùng địch hậu tiếp tế cho chiến khu. Nhiều lần bị địch bắt giữ và chịu những trận tra tấn dã man, tàn khốc, mẹ vẫn giữ vững khí tiết, bảo vệ tuyệt đối bí mật của tổ chức.Ghi nhận những đóng góp đặc biệt xuất sắc và sự hy sinh vô bờ bến ấy, Đảng và Nhà nước đã trao tặng mẹ nhiều

Năm 1978: Mẹ vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi còn sống.