Mẹ Việt Nam anh hùng Phạm Thị Ngư
Bà Phạm Thị Ngư, thường được người dân gọi thân mật là Má Ngư, sinh năm 1912 tại xã Hàm Hiệp, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận. Bà sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo. Cha mẹ mất sớm, từ nhỏ bà đã phải tự lao động để kiếm sống. Tuổi thơ của bà gắn liền với những ngày tháng vất vả, cơ cực. Những khó khăn ấy đã tôi luyện ở bà đức tính chịu thương chịu khó, ý chí kiên cường và tinh thần vượt qua nghịch cảnh.
Khi trưởng thành, bà kết hôn với ông Bùi Dinh, người quê ở Bình Định vào Bình Thuận lập nghiệp. Hai vợ chồng có tám người con. Cuộc sống gia đình tuy còn nhiều thiếu thốn nhưng luôn gắn bó, yêu thương nhau. Bà dành hết tình yêu thương của mình để chăm sóc chồng con, mong muốn các con được lớn lên trong cuộc sống bình yên.
Ngay từ khi kháng chiến chống Pháp, ngôi nhà của Má đã trở thành cơ sở cách mạng đáng tin cậy. Má nuôi giấu các cán bộ và làm đầu mối liên lạc. Má tích cực tham gia tích góp lương thực và thuốc men cho bộ đội.
Má là một cơ sở nuôi giấu các cán bộ chiến sĩ trong những thời kỳ chống Pháp và Mỹ. Tổ trưởng Tổ phụ nữ tìm cách giải thoát cho đồng minh đang bị bắt rồi đưa vào nơi an toàn.
Má đã phải chịu những sự mất mát to lớn của chiến tranh đã gây ra. Lần lượt những người thân hy sinh anh dũng trên chiến trường ác liệt. Má cũng từng chia sẻ rằng “Nếu còn chiến tranh, các con tôi, rồi cháu tôi vẫn sẽ tiếp tục ra trận để giành độc lập, tự do, bình yên mà hôm chúng tôi đang hưởng”. Má là người có ý chí bền vững và có một tinh thần thép.
Cuối năm một ngàn chín trăm sáu mươi Ông Bùi Dinh chồng của Má qua đời. Tháng năm năm một ngàn chín trăm sáu mươi mốt người con cả cũng hy sinh anh dũng trên chiến trường. Rồi sau đó lần lượt các đứa con và người thân mất.
Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968, Má là một nữ giao liên xông xáo đưa dẫn đường cho bộ đội tấn công nhiều cứ điểm quân địch và vận động đồng bào tiếp tế cứu chữa thương binh.
Có hôm khi Má định ăn qua loa bát cơm cho đỡ đói thì nhận tin nhiệm vụ đưa đường cho đội cảm tử tiếp cận mục tiêu nội đô. Bản thân quên cả đói và Má đã tìm cách giải cứu được
Với các chiến công lớn và phụ đất nước trong cách mạng, ngày sáu tháng mười một năm một ngàn chín trăm bảy mươi tám, mẹ Phạm Thị Ngư đã được Quốc hội và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân ngày mười một tháng bảy năm một ngàn chín trăm tám mươi lăm được Hội đồng Nhà nước tặng thưởng huân chương Độc lập hạng Nhất, huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhất.
Cuộc đời của mẹ Ngư là một sự mất mát to lớn của chiến tranh gây nên. Má có ý chí bền vững và tinh thần thép, đóng góp rất nhiều cho cách mạng. Má là một tấm gương to lớn và sáng để các đời sau noi theo. Công lao của Má sẽ luôn được ghi nhớ .



