Mẹ Việt Nam anh hùng Phan Thị Lượm
Mẹ qua đời ngày 01 thánh 10 năm 1976
Trong hai cuộc kháng chiến, Hưng Khánh Trung nói chung và xã Hưng Khánh Trung B huyện Chợ Lách nói riêng đã dâng hiến tất cả để đáp lời kêu gọi cứu nước của Hồ Chủ Tịch: "KHÔNG CÓ GÌ QUÍ HƠN ĐỘC LẬP TỰ DO". Nếu nhìn vào bản thống kê của Phòng Lao động – Thương binh và xã hội, sự cống hiến xương máu ở nơi đây so với các nơi khác thì đáng trân trọng biết dường
nào!
Với chúng tôi, một thời xông pha trận mạc, trong kháng chiến chống Mỹ thì không thể nào quên! Những ân sâu nghĩa nặng của "đất và người" nhất là với má Hai
"MÁ HAI" mẹ Phan Thị Lượm, bà Mẹ Chiến sĩ (trong tổ chức Hội mẹ Chiến sĩ) đã dâng hiến tất cả cho cách mạng. Mẹ được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý "Bà mẹ Việt Nam anh hùng" vào ngày 21 tháng 7 năm 2014.
Trong những ngày đầu kháng chiến chống Pháp, người con trai thứ sáu của Mẹ, anh Huỳnh Văn Sáu (Sáu Cải), bí danh Thanh Sơn từ giả quê hương vượt bưng biền Đồng Tháp .. . được bố trí công tác tại xưởng giấy Khu 8 đóng quân ở căn cứ Đồng Tháp Mười, phục vụ kháng chiến suốt chín năm cùng Khu 8 chống thực dân Pháp.
Người con thứ tám – Huỳnh Văn Tám (Tám Ếch), bí danh Thành Tâm tham gia Trung đoàn 99 do Đồng Văn Cống chỉ huy, Dương Cự Tẩm làm Chính uỷ. Trên chiến trường Vĩnh Sa (Vĩnh Long – Sa Đéc) trong hàng ngũ Tiểu đoàn 944, người chiến sĩ trẻ Thành Tâm cùng đồng đội từng làm cho bọn lính Lê Dương cùng bọn tay sai khiếp đảm.
Sau hiệp định đình chiến Giơnevơ 1954, Thanh Sơn và Thành Tầm được chọn ở lại miền Nam chuẩn bị cho cuộc chiến mới, đấu tranh với bọn giặc Mỹ xâm lược và bọn tay sai giải phóng miền Nam thống nhất Tổ quốc! thống nhất hai Miền (theo tinh thần Hiệp định Giơnevơ) thiết lập hệ thống Chính quyền Ngô Đình Diệm cự tuyệt Hiệp thương Tổng tuyển cử kềm kẹp đến tận cơ sở. Thực hiện sách lược "Chiến tranh đơn phương" truy tìm Cộng Sản, tàn ác hơn là luật 10/59 đặt Cộng Sản ra ngoài vòng pháp luật, lê máy chém khắp nơi.
Trước tình hình địch khủng bố trắng, hai người con của Mẹ phải điều lắng tạm rời quê đi nơi khác.
Cuộc Đồng Khởi long trời lở đất năm 1960 ở ba xã Định Thuỷ, Phước Hiệp, Bình Khánh tạo điều kiện cho Hưng Khánh Trung vùng lên phá nát hệ thống kềm kẹp của địch, xã Hưng Khánh Trung hoàn toàn giải phóng, thành tích tuyệt vời đó có công lao của gia đình Mẹ.
Cả nhà Mẹ cùng tham gia kháng chiến, ngoài việc làm hầm chông, xây dựng xã, ấp chiến đấu, Mẹ còn tích cực nuôi quân. Năm 1962, anh Út, Huỳnh Văn On tham gia vào địa phương quân Mỏ Cày. Giữa năm 1963, Mẹ nhận được giấy báo tử của liệt sĩ On đã anh dũng hy sinh trong trận công đồn ở xã Thành Thới (Mỏ Cày Nam). Trước đó, tháng 4 năm 1962 Mẹ tiễn đưa chị Út Sen, Huỳnh Thị Sen về miền Đông công tác, Chị được đào tạo trở thành quân y sĩ phục vụ tiền phương.
Trong các đợt tấn công của bộ đội chủ lực Miền vào sào huyệt của địch ở Sài Gòn có bước chân của Chị, cùng tập thể y bác sĩ Quân y Miền, Út Sen đã từng di chuyển và điều trị thương binh từ ven đô về vùng giải phóng, trong bom đạn ác liệt do các đợt phản kích tìm diệt của quân Mỹ và quân nguỵ Sài Gòn. Chị đã hiến dâng tuổi thanh xuân của mình. Ngày 9 tháng 5 năm 1970, trong trận càn của quân Mỹ tại biên giới Việt Nam – chị Út Sen hy sinh, được an táng tại nghĩa trang biên giới Việt Nam - Campuchia. – Campuchia, Sau nầy được di cốt về nghĩa trang liệt sĩ Vĩnh Hưng, tỉnh Long An.
Tháng 12 năm 1964, địa bàn Chợ Lách được Tỉnh ủy Vĩnh Long bàn giao cho Tỉnh ủy Bến Tre. Nhiều cán bộ cốt cán của huyện Mỏ Cày được Tỉnh ủy tăng cường cho Chợ Lách. Ngoài các đồng chí Lê Minh Khởi, Trần Châu, Sáu Quyền, Sáu Thính (những cán bộ cốt cán) còn có Huỳnh Văn Sáu (Sáu Cải), Huỳnh Văn Tám (Tám Ếch), công tác trong ngành Hậu Cần huyện Chợ Lách mãi đến ngày giải phóng miền Nam. Trong những năm địch bình định chiếm đóng, bọn biệt kích, bọn bảo an thuộc Đại đội 997, Tiểu đoàn 509 thường xuyên càn quét, đêm đánh phá nhưng hai người con của Mẹ vẫn hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ an toàn kho tàng vũ khí, đạn dược. Ngày 28 tháng 11 năm 2008, Huỳnh Văn Sáu qua đời, Huỳnh Văn Tám nghỉ hưu tại quê nhà nay đã 86 tuổi.
Sau khi Huỳnh Văn On hy sinh, lời nói và việc làm của Mẹ ví như "đinh đóng cột" lời bất hủ đó khơi dậy trong tôi khi đến nhà đốt nén hương cho Mẹ! ". . .Hết con, Mẹ đưa cháu. . ." Thật vậy, các cháu nội của Mẹ như: Huỳnh Văn Bé thoát ly năm 1964, là cán bộ Binh vận Mỏ Cày đến năm 1975, Huỳnh Văn Thu đi bộ đội miền Đông năm 1962, hy sinh năm 1964; Huỳnh Thị Bé Năm là y tá, hy sinh năm 1969; Huỳnh Văn Chiến, đi bộ đội năm 1971, bộ đội địa phương quân huyện Chợ Lách (nay là người thờ cúng Me); Huỳnh Văn Đấu, năm 1971 đi công tác Quân y huyện Chợ Lách (nay là bác sĩ) phòng khám khu vực Cái Mơn.
"Đất anh hùng có Mẹ Việt Nam anh hùng" Theo qui luật tự nhiên. Mẹ qua đời ngày 01 thánh 10 năm 1976 trong niềm thương tiếc của lãnh đạo địa phương, con cháu và những người là chiến sĩ giải phóng chúng tôi.
Tấm gương "Cả nhà cùng đánh giặc" sẽ sống mãi trên quê hương Chợ Lách cho xã Hưng Khánh Trung B anh hùng phát huy truyền thống đơn vị "Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân" làm hành trình bước vào thời kỳ cách mới "xây dựng thành công xã nông thôn mới".


