Mẹ Việt Nam Anh hùng Rơ Măh Myơr

Mỗi khi nghe đến câu hát ấy, chúng tôi lại nhớ tới Mẹ Việt Nam Anh hùng Rơ Măh Myơr (làng Mơ Nú, xã Ia Kênh, TP. Pleiku). Bởi lẽ, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, mẹ lần lượt tiễn 3 người con thân thương của mình lên đường theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc nhưng cuối cùng chỉ có 1 người trở về.

Người con đầu Rơ Măh Jap trong ký ức của mẹ là chàng trai nhỏ nhắn nhưng lòng đầy dũng cảm. Từ nhỏ, Jap đã theo cha mẹ nuôi giấu cán bộ và tiếp tế cho cách mạng. Lớn thêm, Jap trở thành du kích của xã Ia Pếch (nay thuộc huyện Ia Grai) rồi tham gia lực lượng bộ đội địa phương. Trải qua 90 mùa rẫy, mẹ Myơr chẳng còn nhớ chính xác ngày Jap nhập ngũ, chỉ biết rằng tháng 10-1970 thì gia đình nhận được tin anh bị địch phục kích bắn chết khi đang trên đường đi nhận quân lương cùng đồng đội. “Biết rằng chiến tranh chẳng tránh khỏi những mất mát nhưng khi nghe dân làng báo tin, tim tôi quặn thắt. Nước mắt chực trào ra mà tôi nào dám khóc to, cứ lặng lẽ kìm nén trong lòng để tránh bị địch nghi ngờ, mình lại khó hoạt động”-mẹ Myơr nghẹn ngào kể.

Noi gương cha mẹ và anh trai, 2 người con gái của mẹ Myơr là Rơ Măh Jal cùng Rơ Măh Tinh cũng xung phong gia nhập đội du kích địa phương, quyết tâm đánh đuổi quân thù ra khỏi buôn làng. Tháng 4-1974, giữa lúc chiến trận đang sục sôi thì chị Tinh hy sinh trong trận càn bằng máy bay trực thăng của địch. Mẹ Myơr một lần nữa lại lặng lẽ nuốt lệ vào trong, biến đau thương thành sức mạnh để đánh đuổi giặc thù. Nhắc nhớ với chúng tôi mà đôi mắt mẹ bỗng nhòa đi. Mẹ cứ thế ngồi lặng im, buông ánh nhìn xa xăm về phía cuối làng, nơi vệt nắng chiều đã dần hiu hắt.

Bà Rơ Măh Jal ngồi cạnh bên mẹ cũng không kìm nén được xúc động nói: “Lúc ấy, con bé mới chỉ vừa tròn 16 tuổi. Vì đơn vị tôi hoạt động ở tận Đức Cơ nên cả chục ngày sau, tôi mới hay tin em gái mình hy sinh. Cái chết của anh Jap và Tinh khiến lòng tôi thêm căm thù lũ giặc cướp nước. Cũng trong năm 1974, tôi trúng mảnh đạn pháo, may mắn chỉ bị thương ở chân. Giờ nghĩ lại, hồi đó lỡ mà mất thêm tôi, chắc mẹ không đứng nổi nữa”.

Ngày quê nhà giải phóng, dân làng vui mừng khôn xiết. Mọi người trở về đoàn tụ, động viên nhau làm ăn, xây dựng lại buôn làng. Bà Rơ Măh Jal chạy sà vào lòng mẹ sau bao ngày xa cách. Rồi họ lặng lẽ nhìn nhau, ngậm ngùi khi chợt thấy thiếu vắng bóng hình quen thuộc của anh Jap và chị Tinh. Người con, người anh, người em thân thương của họ đã vĩnh viễn nằm lại trong lòng đất mẹ.

Vài tháng sau đó, mẹ Myơr tiếp tục tiễn chồng về cõi atâu vì cơn bạo bệnh. Vết thương lòng chất chồng, mẹ vẫn cố gắng vượt qua, một mình bươn chải nuôi dạy 6 người con còn lại trưởng thành. Năm 2016, mẹ được UBND TP. Pleiku hỗ trợ xây dựng ngôi nhà tình nghĩa khang trang. Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn và Công ty TNHH Cà phê Vĩnh Hiệp cũng nhận phụng dưỡng mẹ từ năm 2017. Hiện mẹ đang sinh sống vui vẻ những ngày cuối đời cùng gia đình con gái út Rơ Măh Sik và các cháu.

Anh Rơ Măh Byit-cán bộ Phòng An ninh đối nội (Công an tỉnh) chia sẻ: “Tôi rất tự hào về dòng họ của mình, về bà ngoại. Nếu thời chiến, các cô, cậu của tôi đã không tiếc máu xương để giành lại độc lập, tự do cho dân tộc thì ngày nay, tôi cũng muốn cống hiến sức trẻ để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.

Với những cống hiến và hy sinh thầm lặng của mình, mẹ Myơr được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, tặng Huân chương Kháng chiến hạng ba, Huy chương Kháng chiến hạng nhì; được Thủ tướng Chính phủ tặng Kỷ niệm chương chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày. Ngày 30-6-1978, 2 con của mẹ là liệt sĩ Rơ Măh Jap và liệt sĩ Rơ Măh Tinh được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng Tổ quốc ghi công; còn bà Rơ Măh Jal được Chủ tịch nước tặng Huân chương Kháng chiến hạng nhì.