Mẹ Việt Nam Anh hùng Sùng Thị Dính
Mùa thu, cái nắng vàng hanh trải rộng khắp dải đất phên dậu Hà Giang. Dưới chân dãy núi đá tai mèo Mèo Vạc, sương mỏng vờn quanh những nếp nhà sàn xám màu thời gian. Ngồi bên hiên nhà nhìn ra con đường bê tông phẳng lỳ nối liền bản xa, Mẹ Việt Nam Anh hùng Sùng Thị Dính (96 tuổi) chậm rãi vuốt ve tấm Huân chương Độc lập được treo trân trọng giữa gian nhà chính.
Ở cái tuổi gần bách niên, đôi mắt Mẹ đã đục mờ theo năm tháng, nhưng ký ức về những ngày gian khó, về hai người con trai đã vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường thì vẫn nguyên vẹn như vừa mới hôm qua.
Nước mắt thầm lặng dưới bóng núi tai mèo
Mẹ Sùng Thị Dính sinh ra và lớn lên tại xã Tả Lủng, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang cũ, nay là xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang. Những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước rồi đến cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, mảnh đất Hà Giang không chỉ là hậu phương vững chắc mà còn là tuyến đầu rực lửa.
Năm 1968, người con trai đầu của Mẹ – anh Sùng A Phố – vừa tròn 18 tuổi đã hăng hái viết đơn xung phong vào chiến trường miền Nam. Ngày tiễn con đi ở cối xay ngô sau nhà, Mẹ không khóc, chỉ lặng lẽ giúi vào tay con bọc mèn mén khô và chiếc khăn thổ cẩm tự tay Mẹ dệt. Mẹ dặn: "Đi đánh đuổi cái giặc, bảo vệ bản làng rồi về với Mẹ."
Nhưng cuộc chiến tranh khốc liệt đã không cho anh trở về. Năm 1972, lá thư báo tử gửi về bản. Mẹ nghẹn ngào nuốt nước mắt vào trong, tiếp tục lên nương tra ngô, gánh nước nuôi đàn con nhỏ.
Năm 1979, khi tiếng súng bảo vệ biên giới phía Bắc vang lên rền rĩ qua các vách đá Vị Xuyên, người con trai thứ hai của Mẹ – anh Sùng A Sử – lại tiếp bước anh trai lên đường nhập ngũ. Anh tham gia lực lượng chiến đấu trực tiếp tại cao điểm 1509. Mùa mưa năm 1984, trong một trận đánh ác liệt giữ vững từng tấc đất biên cương, anh Sử đã anh dũng hy sinh.
Hai lần tiễn con đi, hai lần nhận về những tấm Bằng Tổ quốc ghi công. Đã có những đêm đông rét xé thịt da trên núi cao, Mẹ ngồi bên bếp lửa hồng, lặng lẽ ôm những kỷ vật của hai con mà khóc thầm. Sự hy sinh thầm lặng của Mẹ Dính cũng chính là hình ảnh đại diện cho hàng ngàn Mẹ Việt Nam Anh hùng trên khắp dải đất hình chữ S – những người đã hiến dâng những người con ruột thịt yêu thương nhất cho tự do, độc lập của Tổ quốc.
Điểm tựa tinh thần của thế hệ trẻ hôm nay
Thời gian trôi qua, chiến tranh đã lùi xa, mảnh đất Hà Giang nghèo khó năm xưa nay đang vươn mình thay da đổi thịt từng ngày. Những con đường ngoằn ngoèo hiểm trở qua đèo Mã Pì Lèng nay đã được mở rộng; điện lưới, trường học, trạm y tế đã về tới tận các bản làng xa xôi nhất.
Trong căn nhà của Mẹ Dính, không khí tri ân luôn ấm áp. Các cấp ủy Đảng, chính quyền, lực lượng công an, quân đội và đặc biệt là đoàn viên thanh niên tỉnh Hà Giang thường xuyên thăm hỏi, chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ Mẹ trong cuộc sống hằng ngày.
Năm nào cũng vậy, cứ mỗi dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7) hay các ngày lễ lớn của dân tộc, căn nhà sàn nhỏ của Mẹ lại rộn rã tiếng cười nói của các đoàn viên khoác trên mình chiếc áo xanh tình nguyện.
Ngồi quây quần bên Mẹ, bạn Sùng Thị Mai – Bí thư Chi Đoàn thôn – lễ phép nắm lấy bàn tay gầy guộc chằng chịt vết thời gian của Mẹ. Nghe Mẹ kể lại những câu chuyện lịch sử, về tình quân dân đượm nồng trong gian khổ, thế hệ trẻ không khỏi xúc động.
Bạn Mai chia sẻ: “Mỗi lần được đến thăm Mẹ Dính, nghe Mẹ kể về những ngày tháng kiên cường của dân tộc, chúng cháu lại càng hiểu sâu sắc hơn giá trị của hòa bình. Những giọt nước mắt thầm lặng của Mẹ, sự hy sinh xương máu của các anh hùng liệt sĩ chính là điểm tựa tinh thần vô giá để tuổi trẻ Hà Giang không ngừng nỗ lực, sống có lý tưởng và cống hiến sức trẻ xây dựng quê hương.”
Khát vọng vươn lên trên cao nguyên đá
Cụm từ “Uống nước nhớ nguồn” không chỉ dừng lại ở những lời thăm hỏi đơn thuần. Tuổi trẻ Hà Giang hôm nay đã biến lòng biết ơn thành những hành động thực tế: từ các chiến dịch “Tháng Tri ân”, ra quân làm đường bê tông nông thôn, giúp đỡ các gia đình chính sách thu hoạch ngô, cho đến phong trào thắp nến tri ân tại các nghĩa trang liệt sĩ Vị Xuyên, nghĩa trang Mèo Vạc...
Nhìn dàn cháu con ngoan ngoãn, xông xáo trong các hoạt động vì cộng đồng, Mẹ Dính mỉm cười mãn nguyện. Bàn tay run run của Mẹ xoa nhẹ lên đầu các bạn trẻ: “Mẹ sống đến từng này tuổi, thấy bản làng mình yên bình, các cháu thanh niên biết yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau là Mẹ mừng lắm rồi. Các con của Mẹ nằm xuống cũng là để cho các cháu có ngày hôm nay.”
Nắng chiều buông xuống trên đỉnh Mã Pì Lèng, chiếu sáng rực rỡ lên màu áo xanh tình nguyện đang miệt mài hỗ trợ bà con làm đường. Câu chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Sùng Thị Dính cùng bao thế hệ đi trước sẽ mãi là ngọn lửa ấm áp, soi đường cho tuổi trẻ Hà Giang vững bước trên hành trình dựng xây và bảo vệ Tổ quốc.
