MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG TÔ THỊ BÀNG

Theo lời anh Nguyễn Văn Tài - người con trai út của mẹ Tô Thị Bàng thì từ khi sinh ra và lớn lên anh không gặp cũng như không biết ba mình là ai, sống chết ở đâu, chỉ nghe nói ba anh suốt ngày say xỉn nên mẹ anh thôi luôn rồi ở vậy nuôi con.

Mẹ Bàng gia cảnh nghèo khó, sống thời chiến loạn một mình xoay xở làm thuê, làm mướn để nuôi con. Rồi các con của mẹ Bàng cũng lớn lên trong nghèo khó, đứa chăn trâu, đứa chăn bò cắt cỏ để phụ mẹ lo thân.

Những năm 1960 mẹ Bàng chuyển nhà qua xóm nhang để sinh sống (nay tại Khu phố Bình Minh 2).

Đời gian lao nghèo khó, thấy cảnh chiến tranh chết chóc tang thương nên mẹ luôn sẵn lòng trợ giúp cách mạng khi cần. Ngôi nhà của mẹ từng là nơi họp mặt của cán bộ cách mạng, nếu lính đi tuần thì mẹ sẽ treo đèn báo hiệu. Hàng ngày mẹ đi làm nhang trong xóm nên dễ quan sát, nghe ngóng lính đi đâu, làm gì để cung cấp tin tức cho cán bộ. Mẹ tham gia gói bánh tét và mua thuốc men chuyển đi ủng hộ cách mạng.

Con mẹ, liệt sĩ Nguyễn Văn Cang sinh năm 1943, thoát ly gia đình năm 1962, nhập ngũ tại đơn vị Z30 đoàn 84 Cục hậu cần Miền. Ông Cang làm chức vụ tiếu đội phó trong đơn vị. Theo lời anh Tài, hồi anh 16 tuổi, anh có đi thăm anh Cang ở Bình Giã, anh gọi đó là chuyến đi "một mất một còn, móc nối được thì mừng lắm nhưng trên đường đi thì rất sợ". Ngày 30/5/1967, anh Cang hy sinh tại bệnh viện K76 do sốt rét và được an táng tại Bình Châu, Xuyên Mộc. Đến nay gia đình vẫn đang liên lạc tìm mộ.

Liệt sĩ Nguyễn Văn Châu sinh năm 1950, lớn lên đi chăn bò, thường thả bò ra ruộng ở phía bìa rừng. Những lúc im ăng tiếng súng, anh thường hay gặp bộ đội, bộ đội dạy anh bắn súng, dạy ném lựu đạn. Hiến nhiên những năm sau đó anh chính thức vào rừng để trở thành chiến sĩ cách mạng. Đến năm 18 tuổi, anh Nguyễn Văn Châu hy sinh rối mất tích trong chiến dịch Mậu Thân khi tấn công vào sân bay Tân Sơn Nhất năm 1968. Không xác định được ngày mất của liệt sĩ Nguyễn Văn Châu nên hàng năm gia đình cúng giỗ cho anh chung ngày với liệt sĩ Nguyễn Văn Cang. Mãi đến năm 1985, liệt sĩ Nguyễn Văn Châu mới được Tổ quốc ghi công và được Nhà nước tặng thưởng Huân chương kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Ba.

Theo lời anh Tài: "Chiến tranh rất khủng khiếp, dân mình ai cũng mong tới ngày giải phóng, cũng mong đến ngày hòa bình. Dứt khoát cách mạng phải thắng, vì một bên là chính nghĩa, còn một bên là lính đánh thuê. Ở thời điểm lịch sử đó, dù gia cảnh nghèo khó thế nào thì những người cần lao cũng yêu nước. Tình yêu đó kết tinh từ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, là động lực và niềm tin tạo nên sức mạnh cho chiến thắng lịch sử mùa Xuân 1975.

Những năm tuổi già, mẹ Bàng sống quây quần bên con cháu. Đến năm 2001, do tuổi già sức yếu nên mẹ qua đời, hưởng thọ 88 tuổi. Năm 2014, mẹ Tô Thị Bàng được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng.