Mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Ba (2)
Mẹ Trần Thị Ba xuất thân từ một gia đình ngheo nhưng có truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm, các anh em của Mẹ đều theo cách mạng, Mẹ có người em có đến 4 liệt sĩ trong một gia đình.
Quê Mẹ ở xã Hòa Nghĩa. Năm 1920, Mẹ có chồng về Sơn Định, chồng Mẹ là chiến sĩ tự vệ mật, Ông tham gia Vệ quốc đoàn rất sớm, sau kháng chiến chín năm, hòa bình lập lại năm 1954, Ông cùng 3 người con trai được tổ chức cho xuống Cà Mau chuẩn bị tập kết ra Bắc, nhưng sau đó vì yêu cầu của trên cần phải có cán bộ ở lại tạo dựng cơ sở nên chỉ có một người con trai đi tập kết, Ông và hai con trở lại địa phương tiếp tục hoạt động.
Vào những năm 1960, Ông hoạt động ở địa bàn Cái Kè, Thủy Thuận, quận Măng Thít, Vĩnh Long. Sau này chuyển về ấp 14 Ba Rài, Ngũ Hiệp, thuộc Cai Lậy, Mỹ Tho.
Người con trai lớn của Mẹ là Nguyễn Thanh Thu (Ba Keo) tham gia phong trào Thanh niên Tiền phong vào những năm 1945, sau năm 1954 định tập kết ra Bắc nhưng tổ chức phân công ở lại hoạt động hợp pháp.
Người con trai thứ của Mẹ là Nguyễn Phùng Quan, tham chống Pháp năm 1950 ở đội Công An xung phong, trong chuyến công tác ở quận Long Hồ, Vĩnh Long, bị Tây bắt đem giam ở Khám Lớn Vĩnh Long. Năm 1953, anh đã cùng với các đồng chí trong tù tổ chức phá khám vượt ngục trốn về xã Phước Chí, Vĩnh Long. Ngày 24 tháng 02 năm 1954, trong đợt chống càn ở Bà Lan bị Tầy bắn chết.
Người con gái của Mẹ có chồng, chồng cũng thoát ly theo cách mạng sau đó hy sinh năm 1969. Người con trai kế tiếp của Mẹ là Nguyễn Văn Bảy, năm 1954 tập kết ra Bắc, sau này chiến đấu ở chiến trường miền Đông.
Người con trai kế tiếp của Mẹ là Nguyễn Phùng Đệ, tham gia cách mạng năm 1960. Đến năm 1964, giữ chức vụ Xã đội trưởng. Năm 1965, trong đợt phối hợp đánh phục kích vào bót Thới Lộc và anh dũng hy sinh. Người con trai út của Mẹ là Nguyễn Văn Chín (Chín Liêm) tham gia cách mạng năm 1961. Đến năm 1964, thoát ly biên chế về bộ đội huyện Chợ Lách. Tháng 7 năm 1968, chuyển sang công tác Công an huyện.
Cả gia đình Mẹ đều tham gia cách mạng nhưng nhà của Mẹ ở chỉ cách đồn Sơn Long khoảng chừng 300m đường chim bay, nên mọi hoạt động của gia đình Mẹ đều bị giám sát của đồn Sơn Long.
Biết nhà Mẹ có người tham gia cách mạng, bọn lính ở đồn Sơn Long đến sơn đen toàn bộ vách nhà Mẹ. Những cây trồng trước sân thì chúng quét vôi trắng, ban đêm phải đốt đèn đỏ, và mỗi lần vào các ngày Lễ, Tết bọn chúng bắt Mẹ xuống Trung tâm huấn luyện ở lộ Cả Đô để canh giữ, chỉ phát cho mấy ổ bánh mì, cơm thì người nhà tự đem tới ăn.
Cuộc đời của Mẹ trải qua nhiều gian truân, vất vả, mỗi một chặng đường đi thăm chồng, tiếp tế cho con là một chặng gian lao thử thách lòng Mẹ. Tuy nhiên, những khó khăn gian khổ đó vẫn không ngăn cản được lòng Mẹ. Có lần nhà Mẹ tổ chức đám cưới cho người con út, bọn lính trong đồn Sơn Long đến làm khó không cho tổ chức đám vì tụ tập đông người, có người mách báo, Mẹ đi Chợ Lách mua hai thùng dâu lửa trắng (loại thùng vuông 20 lít hiệu Con Sò) đem lên đưa cho bọn lính trong đồn, mới được tố chức đám và nhiều lần khác cũng tương tự như vậy khi thì con gà, con vịt thậm chí nhà có nuôi con chó vện rất khôn cũng bị chúng bắt luôn...
Dù bị theo dõi sát như vậy nhưng nhà Mẹ luôn là nơi an toàn cho công tác liên lạc, tiếp tế, nuôi giấu cán bộ về nằm vùng. Sau giải phóng năm 1978 trong cơn bạo bệnh Mẹ đã ra đi.
Trong đợt nhà nước phong tặng, truy tặng danh hiệu cao quý "Bà Mẹ Việt Nam anh hùng", ngày 16 tháng 12 năm 2014, Mẹ và bà thông gia của Mẹ đều được truy tặng danh hiệu cao quý đó.
