Mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Chuẩn
Vê khu vực ấp Hòa Thạnh Thòng xã Hòa Nghĩa hỏi về bà Sáu Thời thì ai cũng biết. Bởi cuộc đời của Mẹ luôn gắn chặt với bên chồng và sự nghiệp cách mạng ở địa phương những năm kháng chiến chống Pháp. Nhưng tên thật của Mẹ là Trần Thị Chuẩn, sinh năm 1907 ở Thối Lộc xã Sơn Định.
Mẹ có chín người con, trong đó có hai người đã hy sinh trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước. Trong chống Pháp, vợ chồng Mẹ cũng đã tham gia rất nhiệt tình. Người con trai thứ năm của Mẹ tham gia cách mạng từ năm 1956 đến năm 1967 về Y4 và hy sinh năm 1968 tại Tần phú - Mỏ Cày. Người con trai út thoát ly tham gia cách mạng năm 1960 trong lực lượng địa phương quân huyện Chợ Lách, hy sinh năm 1966 trong trận đánh đồn Vàm Thủ Bá xã Tân Thiềng. Cùng với sự hy sinh anh dũng của Mẹ năm 1950 nên ngày 2/91 2000 vừa qua Chủ tịch nước đã ký quyết định truy tặng Mẹ danh hiệu cao quý: Mẹ Việt Nam Anh hùng.
Theo lời kể của một số cán bộ lớn tuổi ở xã Hòa Nghĩa, những người đã từng ăn-ở- đi lại vùng này kể lại: gia đình Mẹ trước đây rất nghèo, lại đông con nhưng cả hai vợ chồng Mẹ đều rất tốt với cách mạng. Thuở trước chồng Mẹ: ông Nguyễn Văn Thời là một nông dân hiền lành, chất phác, lam lũ làm ăn. Vì có ít ruộng đất nên ngày ngày ông phải đi làm thuê thậm chí ở mướn cho người ta, đêm về mới tranh thủ cày cấy mấy công đất nhà. Riêng Mẹ suốt ngày phải loay hoay vất vả với công việc nhà và đàn con nhỏ. Tuy cuộc sống cơ cực nhưng vợ chồng Mẹ sống rất hạnh phúc, đẩm ấm.
Năm 1945, cách mạng tháng Tám thành cống, nỗi tủi nhục của người dân mất nước, bị kểm kẹp dưới ách thống trị của thực dân - phong kiến được cở bỏ, Mẹ mới hiểu ra rằng: chỉ có theo Chính phủ Việt Minh kháng chiến thì cuộc sống của người nghèo như Mẹ mới mong có được ấm no. Năm 1946, bước vào cuộc kháng chiến, chồng Mẹ tham gia hoạt động hợp pháp và rồi là phó Chủ tịch Hội liên Việt. Cùng chung chí hướng với chồng, Mẹ vừa quán xuyến gia đình vừa ủng hộ cách mạng và tình nguyện làm giao liên. Giai đoạn này nhiều năm liền nhà Mẹ luôn là điểm ăn ở, hội hợp, hoạt động của Ủy ban kháng chiến hành chính xã, đồng thời là nơi tập kết lý tưởng của bộ đội và du kích...Mẹ đối với những người kháng chiến như anh em, con cháu ruột thịt của mình. Nếu giúp được điều gì Mẹ đều sn lòng, không hề có sự toan tính thiệt hơn. Từ năm 1949, địch bình định chiếm đóng ác liệt hơn, lực lượng kháng chiến lùi về đóng quân ở khu vực này, Mẹ đã ủng hộ hàng chục gia lúa; Chiến dịch Bến Tre được mở ra (tháng 7/1950) Mẹ đã gửi ủng hộ một con heo 01 tạ để nuôi quân đánh giặc....... Còn đối với công tác, Mẹ chẳng hề từ nan dù bất cứ khó khăn nào. Bằng chiếc xuồng nhỏ, hàng ngày đi chợ, Mẹ nhận nhiệm vụ nắm tình hình địch ở bót Cây Vông, xã Long Thối. Tìm mọi cách Mẹ làm quen với bọn lính ở trong bót. Có lúc Mẹ vào tận bót, móc nối với binh sĩ địch đưa đạn dược cho Mẹ mang về. Bất chấp cả hiểm nguy. Bởi Mẹ mong sao quê hương sớm sạch bóng quân thù. Nhưng mong ước của Mẹ chưa thành thì Mẹ đã phải đi xa vĩnh viễn. Một buổi sáng, trên chiếc xuồng giả vờ đi chợ để móc nối với cơ sở binh vận Mẹ bị máy bay địch quần đảo rồi bắn chết tại ngã ba sông Hòa Thạnh - Long Quới, xã Long Thới.
Hay tin Mẹ hy sinh, rất nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng, chính quyền, mặt trận và các đoàn thể xã Hòa Nghĩa cùng đông đảo bà con khu vực Hòa Thạnh Thòng đến tiễn biệt Mẹ đều không cầm được nước mắt. Bởi Mẹ mất, từ đây gia đình và lối xóm mất đi một người vợ, một người Mẹ yêu thương, một người hàng xóm chân tình. Mẹ mất, phong trào kháng chiến xã nhà cũng mất đi một điểm tựa quý báu, một người nữ liên lạc mưu trí và dũng cảm...
Cuộc đời của Mẹ thật xứng đáng là một phụ nữ Việt Nam: anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang. Mẹ đã cống hiến cho sự nghiệp cách mạng của quê hương bằng cả cuộc đời mình. Từ là một người nữ bình thường, với lòng yêu quê hương và lòng căm thù giặc sâu sắc, Mẹ đã gắn bó và tin tưởng vững chắc vào sự nghiệp cách mạng. Những phẩm chất cao quý đó đã kết tinh lại như một chất ngọc đã giúp Mẹ sáng ngời niềm tin vào ngày quê hương đất nước được hòa bình độc lập. Phẩm chất và sự hy sinh cao cả của Mẹ rất đáng để cho chúng ta trân trọng, giữ gìn, học hỏi và noi theo.
