Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Đành

Mẹ Trần Thị Đành quê ở xã Phú Hòa Đông, huyện Củ Chi, TP. Hồ Chí Minh. Mẹ lấy chồng là ông Lê Văn Mộc, người — ở cùng xã. Ông Mộc làm công nhân một sở cao su ở Củ Chi. Vợ chồng có tất cả 4 người con, gồm 3 trai và 1 con gái. Sau khi sinh người con út, mẹ Đành bị bệnh nặng và mất năm 1949. Củ Chi quê mẹ là vùng đất có truyền thống chống ngoại xâm. Ngay từ những ngày đầu thực dân Pháp đặt chân lên đất Gia Định, người dân Hóc Môn - Củ Chi đã tổ chức nhiều cuộc khởi nghĩa, sử dụng vũ khí thô sơ bằng gậy tầm vông, giáo mác để chống giặc. Ngay sau khi Đảng Cộng sản Đông Dương ra đời, ngày 4/2/1930, Chi bộ Đảng đầu tiên ở Củ Chi được thành lập tại xã Tân Phú Trung, lãnh đạo các hoạt động cách mạng ở địa phương, tổ chức ra các hiệp hội đoàn thể, hình thành lực lượng đấu tranh chính trị và vũ trang, cùng nhân dân cả nước đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền. Thời kháng chiến chống Pháp, Củ Chi trở thành căn cứ của Tỉnh ủy Gia Định và căn cứ địa của lực lượng giải phóng Nam Bộ. Tại đây cũng hình thành công binh xưởng sản xuất vũ khí tự tạo trang bị cho du kích địa phương đánh giặc. Cả gia đình của mẹ Đành đều tham gia kháng chiến. Ông Mộc cùng với các công nhân cao su tham gia lực lượng tự vệ đỏ, cùng nhau tổ chức đào đường, đắp ụ cản trở các cuộc hành quân của địch, đào giao thông hào để chiến đấu, 3 người con trai: Lê Văn Nước, Lê Văn Thân, Lê Hữu Thiện tuy còn nhỏ cũng góp sức làm nhiệm vụ đưa thư, liên lạc, dẫn đường cho cán bộ, lúc trưởng thành thì vào bộ đội trực tiếp cầm súng chiến đấu. Sau khi mẹ Đành mất, cuộc chiến đấu chống Pháp bước vào giai đoạn căng thẳng nên ông Mộc phải nhờ người nuôi dùm người con gái út. Không ngờ chiến tranh loạn lạc, khi ông Mộc tìm đến thì gia đình nhận nuôi bé út đã chuyển đi đâu không rõ, con gái út của mẹ Đành và ông Mộc thất lạc luôn từ đó. Cuộc kháng chiến chống Mỹ ở Củ Chi càng khốc liệt hơn nhiều. Cả một vùng rộng lớn của Củ Chi bị quân Mỹ và chính quyền Sài Gòn xếp vào “vùng trắng” Theo thống kê, địch đã ném xuống đây khoảng 240 ngàn tấn bom đạn, bình quân mỗi người dân Củ Chi “gánh” 1,5 tấn, mỗi hécta đất ở Củ Chi có trên 1 ngàn hố bom pháo, hầu như không cây cỏ nào sống nổi. Nhưng sự tàn phá ghê gớm ấy vẫn không lay chuyển được ý chí người dân Củ Chi. Ông Mộc lúc đó nhận nhiệm vụ hoạt động bí mật dưới vỏ bọc làm công nhân cao su. Do bị lộ, ngày 5/11/1963 ông Mộc và người con trai lớn Lê Văn Nước bị mật vụ của chế độ Sài Gòn ập vào nhà còng tay lôi ra xe bít bùng rồi đưa đi thủ tiêu. Ngày 25/5/1969, chiến sĩ Sư đoàn 5 chủ lực Miền tập kích chi khu Gia Ray (nay thuộc huyện Xuân Lộc), bắn cháy 4 xe tăng, diệt 30 tên địch. Địch điều động 12 xe bọc thép của Trung đoàn 11 thiết giáp từ Suối Râm và 1 đại đội bảo an lên tăng cường giải tỏa cho chi khu. Lê Văn Thân là Chuẩn úy thuộc lực lượng đặc công lúc ấy đã thoát ra ngoài, nhưng phát hiện một đồng đội thuộc lực lượng trinh sát bị thương còn kẹt lại nên quay trở vào hỗ trợ thì bị trúng đạn pháo của địch, hy sinh. Sau ngày đất nước thống nhất, cả gia đình mẹ Đành chỉ còn lại người con trai Lê Hữu Thiện. Khi xuất ngũ, Lê Hữu Thiện về sinh sống ở ấp Hòa Hợp, xã Bảo Hòa, huyện Xuân Lộc. Ông Lê Văn Mộc được công nhận liệt sĩ, bằng Tổ quốc ghi công số DC.317 theo Quyết định số 221 do Chủ tịch Hội đồng bộ trưởng Võ Văn Kiệt ký ngày 2/10/1992. Con trai lớn Lê Văn Nước cũng được tỉnh Tây Ninh làm thủ tục công nhận liệt sĩ. Con trai kế Lê Văn Thân được công nhận liệt sĩ, bằng Tổ quốc ghi công do Thủ tướng Chính phủ Phạm Văn Đồng ký ngày 16-9-1978. Mẹ Trần Thị Đành được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 2383/KTCTN ngày 9/12/2014. Hiện, cháu nội là Lê Công Thành thờ cúng mẹ.