MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG TRẦN THỊ DUẨN

MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG TRẦN THỊ DUẨN

• Năm sinh: 1924

Mẹ Trần Thị Duẩn là biểu tượng của lòng yêu nước và sự hy sinh thầm lặng tại vùng đất cách mạng Thái Nguyên. Suốt những năm tháng kháng chiến cứu nước, Mẹ đã tiễn đưa những người con thân yêu của mình lên đường chiến đấu và các anh đã anh dũng hy sinh vì độc lập dân tộc. Với những cống hiến to lớn đó, Mẹ đã được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý: Mẹ Việt Nam Anh hùng.

Mẹ Trần Thị Duẩn có tất cả 9 người con, trong đó có 3 người con đã lên đường nhập ngũ để cống hiến tuổi thanh xuân cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Trong số đó, hai người con của Mẹ đã anh dũng hy sinh, vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường.

Năm 1968, người con cả của mẹ là anh Bùi Văn Ta lên đường nhập ngũ khi vừa tròn 20 tuổi. Mẹ từng kể: “Nó hỏi tôi: Con đi đánh Mỹ, mẹ có cản không? Tôi bảo: Không đánh giặc thì nó cướp nước mình à!”. Ngày tiễn con lên đường nhập ngũ, mẹ muốn nấu bữa cơm tươm tất, ngặt nỗi nhà nghèo chỉ có khoai sắn...

Mẹ bảo: “Thằng Ta hiền lành, khỏe mạnh. Vì nhà nghèo mà lại là anh cả nên học đến lớp 4 phải nghỉ học ở nhà giúp bố mẹ làm đồng, phát đồi khai hoang trồng chè. Làm việc gì nó cũng tự giác mà gọn gàng. Nó nhập ngũ, chắc chắn sẽ góp sức cho kháng chiến thành công”. Suốt gần một năm sau, dù biết anh Ta huấn luyện ở Hà Bắc nhưng mẹ không thể đến thăm, chỉ sau đó được người làng báo tin anh đã vào chiến trường miền Nam chiến đấu.

Mẹ bặt tin anh suốt nhiều năm. Cho đến một buổi sáng mùa Đông năm 1974, mẹ nhận được tin dữ, người con cả của mình hy sinh. Mẹ bảo: “Tôi cứ khóc mãi, rồi lẩm cẩm nghĩ mình chưa một lần được trông thấy con mặc quân phục. Không biết nó mặc có vừa không? Có đẹp không?”.

Tiếp bước người anh cả, năm 1972, người con thứ tư của mẹ Duẩn là anh Bùi Văn Tăng lên đường nhập ngũ khi vừa tròn 18 tuổi. Mẹ Duẩn lại tiễn anh lên đường bằng một bữa cơm độn khoai sắn. May mắn, anh Tăng còn nguyên vẹn trở về sau khi kháng chiến chống Mỹ kết thúc, dù mang trong người không ít vết thương.

Năm 1978, khi chiến sự ở mặt trận Tây Nam bùng lên, đến lượt người con thứ năm của Mẹ là anh Bùi Văn Thắng nhập ngũ. Mẹ kể: “Thắng cũng ngoan, hiền lành như anh nó. Thắng học rất giỏi, luôn đứng đầu lớp và được bạn bè quý mến. Năm nó đi bộ đội, thằng Tăng cản ghê lắm, bảo nó phải ở nhà giúp mẹ nuôi các em nhưng nó không nghe. Nó bảo các anh đi bộ đội được thì cũng phải để em đi”.

Đầu năm 1979, anh Thắng được điều lên biên giới phía Bắc. Khi biết tin chiến tranh biên giới nổ ra, Mẹ Duẩn linh cảm sẽ có chuyện chẳng lành. Nhiều đêm Mẹ không ngủ, dõi theo tin chiến trận. Khi quân địch rút về nước, đồng đội cùng xã với anh Thắng lần lượt trở về nhưng mẹ không thấy anh đâu. Một sáng mùa Thu năm đó, khi Mẹ đang cùng bà con đào công sự đề phòng giặc quay lại tấn công thì tin dữ báo về: Anh Thắng hy sinh đúng vào tối 17/2/1979 - ngày đầu tiên của cuộc chiến tranh biên giới.

Sau này đồng đội của anh kể lại, tối ấy, anh Thắng đang trực chiến đấu bên khẩu đại liên 12 ly 7 tại chốt sát biên giới thuộc địa bàn huyện Cao Lộc (Lạng Sơn) thì bị thương do đạn pháo của địch găm vào xương ống chân trái. Dù vậy anh vẫn quyết tâm bám trận địa, cản bước quân thù. Khuya cùng ngày, anh Thắng bị địch bắn thẳng vào ngực, anh đã anh dũng hy sinh, để lại tuổi thanh xuân nơi biên cương Tổ quốc.

Câu hát "Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ" trong bài hát Đất nước được ví như vận đúng vào cuộc đời của Mẹ. Dù trải qua những mất mát đau thương tột cùng, Mẹ vẫn giữ vững tinh thần kiên cường, là hậu phương vững chắc cho các con yên tâm chiến đấu.

Ngay cả khi đã ở tuổi thượng thọ, dù đôi lúc trí nhớ có phần giảm sút về những việc thường ngày, nhưng những ký ức về cuộc chiến và nỗi nhớ thương các con vẫn luôn thường trực, chưa bao giờ nguôi ngoai trong tâm khảm của Mẹ.

Trong suốt những năm tháng cuối đời, Mẹ nhận được sự quan tâm, phụng dưỡng chu đáo từ gia đình, chính quyền địa phương và đặc biệt là tập thể cán bộ, phóng viên Báo Thái Nguyên (đơn vị nhận phụng dưỡng Mẹ từ năm 2014)

Sự ra đi của Mẹ vào tháng 8 năm 2025 là một mất mát lớn lao, để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho gia đình và nhân dân tỉnh Thái Nguyên. Cuộc đời Mẹ mãi là tấm gương sáng về đức hy sinh cao cả vì độc lập, tự do của dân tộc.