Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Duẩn

Tối 3-8, trong căn nhà nhỏ ở thôn Bình Tiến, xã Bình Thành, Trần Thị Duẩn nhẹ nhàng khép lại hành trình gần một thế kỷ đời mình. Mẹ ra đi thanh thản, nhưng để lại sau lưng bao thương nhớ – cho gia đình, cho quê hương và cho những người từng có may mắn được gần Mẹ. Sinh năm 1924, Mẹ Duẩn là một trong 39 bà mẹ của tỉnh Thái Nguyên được phong tặng danh hiệu cao quý Mẹ Việt Nam Anh hùng năm 2014. Nhưng trước khi trở thành “Mẹ Anh hùng”, Mẹ đã là một người mẹ bình dị như bao người mẹ Việt Nam khác – tảo tần, nhẫn nại, sống trọn vì chồng con. Mẹ có chín người con. Ba người con trai lần lượt khoác ba lô ra trận. Hai người trong số đó đã nằm lại chiến trường, để tuổi xuân mãi mãi dừng lại nơi biên cương và đất lửa. Năm 1968, người con cả – Liệt sĩ Bùi Văn Ta – lên đường nhập ngũ khi vừa tròn 20 tuổi. Trước ngày đi, anh hỏi mẹ: “Con đi đánh Mỹ, mẹ có cản không?”. Người mẹ nghèo, cả đời gắn với ruộng đồng và nương chè, chỉ lặng lẽ đáp: “Không đánh giặc thì nó cướp nước mình à!”. Câu nói mộc mạc mà cứng cỏi ấy chứa đựng cả tấm lòng yêu nước và đức hy sinh của một người mẹ. Bữa cơm tiễn con hôm ấy chỉ có khoai sắn độn. Mẹ muốn nấu một mâm cơm tươm tất cho con, nhưng nhà nghèo quá. Vậy mà trong ánh mắt tiễn đưa, không có chút do dự nào. Gần một năm sau, anh Ta vào chiến trường miền Nam. Mãi đến mùa Đông năm 1974, tin dữ mới về. Người mẹ già lặng lẽ khóc. Mẹ từng nghẹn ngào: “Tôi chưa một lần được thấy con mặc quân phục… Không biết nó mặc có vừa không, có đẹp không…”. Năm 1972, người con thứ tư là Bùi Văn Tăng tiếp bước anh trai. May mắn, anh trở về sau ngày đất nước thống nhất, dù mang theo những vết thương chiến tranh. Nhưng thử thách của số phận chưa dừng lại. Năm 1978, người con thứ năm – Liệt sĩ Bùi Văn Thắng – tiếp tục lên đường khi chiến sự ở biên giới phía Bắc nổ ra. Anh học giỏi, hiền lành, được bạn bè quý mến. Anh nói với anh trai mình: “Các anh đi bộ đội được thì cũng phải để em đi”. Và anh đã đi, với tất cả sự nhiệt thành của tuổi trẻ. Tối 17/2/1979 – ngày đầu tiên của cuộc chiến tranh biên giới – anh Thắng anh dũng hy sinh tại Cao Lộc (Lạng Sơn), khi đang trực chiến bên khẩu đại liên 12 ly 7. Dù bị thương do pháo địch, anh vẫn kiên cường bám trận địa cho đến phút cuối cùng. Hai lần nhận giấy báo tử. Hai lần nỗi đau xé lòng. Nhưng Mẹ Duẩn không gục ngã. Những năm tháng cuối đời, trí nhớ khi còn khi mất, Mẹ có thể quên một câu chuyện vừa kể, nhưng chưa bao giờ quên các con. Trong căn nhà nhỏ gọn gàng, Mẹ thường ngồi võng ngoài hiên, ánh mắt xa xăm, như chờ một tiếng gọi quen thuộc từ quá khứ. “Nhớ các con lắm… Ngày tiễn con đi, đứa nào cũng bảo hết chiến tranh sẽ về với mẹ. Vậy mà…”. Câu nói ấy cứ lặng đi giữa khoảng trời chiều, nghe mà se thắt lòng người. Thấu hiểu nỗi đau của mẹ, người con gái út đã ở vậy, dành trọn đời mình để chăm sóc Mẹ. Cuộc đời Mẹ Trần Thị Duẩn không ồn ào, không lời lớn lao. Chỉ có những lần tiễn con đi giữa khói lửa, những giọt nước mắt âm thầm và một tấm lòng son sắt với quê hương, đất nước. Mẹ đã đi xa. Nhưng hình ảnh người mẹ ngồi bên hiên nhà, ánh mắt ngóng về phía chân trời, sẽ còn ở lại mãi – như một biểu tượng ấm áp và thiêng liêng của tình mẫu tử, của lòng yêu nước Việt Nam.