Mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Huyến và con gái Nguyễn Thị Mai.

Chị Nguyễn Thị Mai (sinh năm 1969), người con gái thứ năm, xúc động kể: “Có những năm, trong nhà không có nổi một hạt gạo, tưởng chừng không qua nổi. Vậy mà mẹ vẫn gánh rau, gánh cá đi khắp các chợ để nuôi anh em ăn học. Lời cha dặn phải cho các con học hết chữ, mẹ chưa bao giờ quên”. Giữa cái đói quay quắt, khi bữa cơm còn chưa đủ đầy, mẹ vẫn dành dụm từng đồng tiền nhỏ để lo học phí cho con, không để đứa nào phải dang dở việc học.

Chính từ những tháng ngày chắt chiu ấy, đàn con của mẹ trưởng thành nên người. Và cũng từ đó, hình ảnh người mẹ tảo tần đã trở thành điểm tựa bền bỉ, nâng đỡ các con đi qua gian khó, vững vàng bước tiếp trong cuộc sống.

Hiện nay, mẹ Huyến sống cùng vợ chồng người con trai út - anh Nguyễn Văn Thuyết và chị Nguyễn Thị Thắm. Tuổi đã cao, sức khỏe không còn như trước, nhưng mẹ vẫn giữ thói quen ra chợ quê mỗi ngày để bán bánh cuốn. Mẹ nói vui rằng: “Ở nhà buồn tay buồn chân, ra chợ vừa có người trò chuyện, vừa có thêm ít thu nhập tuổi già”. 

Khoảnh khắc tự hào của Mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Huyến

Trong không khí hào hùng của Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9, hình ảnh mẹ Huyến trong tà áo dài đỏ thắm, ngồi ở vị trí trang trọng bên cạnh Tổng Bí thư Tô Lâm (nay là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước) trên đài danh dự Quảng trường Ba Đình đã để lại nhiều xúc động.

Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Huyến bên cạnh Tổng Bí thư Tô Lâm trong Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9. Ảnh chụp từ VTV

Nhắc lại chuyến đi ấy, mẹ không giấu được sự phấn khởi.

Khi nhận được giấy mời dự lễ diễu binh, diễu hành, mẹ cùng con dâu út và đoàn đại biểu tỉnh Hà Tĩnh vượt chặng đường dài ra Hà Nội tham dự. Với mẹ, đó là một vinh dự lớn lao, nhưng hơn hết, là dịp để thay mặt người cha và hai con trai đã ngã xuống, dâng lên Tổ quốc tấm lòng tri ân sâu sắc.

Mẹ kể, bản thân cũng bất ngờ khi được sắp xếp ngồi ở hàng ghế danh dự, cạnh Tổng Bí thư Tô Lâm. Mẹ nhớ lại: “Tổng Bí thư giản dị lắm, cứ ân cần hỏi thăm rồi mời mẹ uống nước. Mẹ cũng thưa với Tổng Bí thư về truyền thống gia đình mình. Dù mất mát to lớn nhưng được Đảng và Nhà nước trân trọng thế này, lòng mẹ thấy ấm áp vô cùng”.

Với người mẹ già, khoảnh khắc ấy không chỉ là vinh dự cá nhân, mà còn là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, nơi mẹ gửi gắm niềm tự hào và nỗi nhớ khôn nguôi đến những người thân yêu đã hy sinh vì Tổ quốc. Trong dòng người trang nghiêm của ngày hội non sông, mẹ như thấy lại bóng dáng của cha và hai người con trai...

Hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng những hy sinh lặng thầm và bền bỉ của biết bao người mẹ, người vợ như mẹ Huyến. Rời căn nhà nhỏ khi bóng chiều đã ngả dài trước ngõ, tôi vẫn nhớ mãi nụ cười hiền hậu và ánh mắt ánh lên niềm tự hào của mẹ.

Những mất mát của một thời kháng chiến dẫu không thể xóa nhòa, nhưng đã dần lùi vào ký ức, nhường chỗ cho niềm vui bình dị khi con cháu trưởng thành, đất nước từng ngày đổi thay. Câu chuyện về cuộc đời mẹ, vì thế, không chỉ là một ký ức xúc động, mà còn là lời nhắc nhở lặng lẽ về lòng biết ơn và trách nhiệm của mỗi người, đối với hòa bình mà chúng ta đang có hôm nay.