Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Ngọt

Mẹ Trần Thị Ngọt sinh năm 1918 tại thị xã Sa Đéc (nay là TP. Sa Đéc), tỉnh Đồng Tháp. Mẹ kết hôn với ông Lê Năm (sinh năm 1916), theo chồng về làm dâu ở xã Điện Hồng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Vợ chồng mẹ có 8 người con (5 trai, 3 gái). Thời kháng chiến chống Pháp, con trai lớn của mẹ là Lê Văn Thu vừa làm giáo viên lớp bình dân học vụ xóa mù chữ cho người dân địa phương, vừa tham gia du kích xã. Trong một trận quân Pháp càn vào Điện Hồng năm 1952, Lê Văn Thu cùng 3 người chú ruột ẩn núp dưới hầm bí mật bị địch phát hiện, bắn xả xuống hầm nên cả 4 người đều hy sinh (sau ngày đất nước thống nhất, 3 người chú đều được công nhận là liệt sĩ, riêng Lê Văn Thu do gia đình chuyển đi nơi khác nên không làm hồ sơ công nhận liệt sĩ). Đến giai đoạn kháng chiến chống Mỹ, 2 người con trai kế của mẹ là Lê Kê (sinh năm 1946) và Lê Văn Kê (sinh năm 1949) đều thoát ly tham gia cách mạng. Lê Kê là du kích xã, còn Lê Văn Kê là Trung sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam, hoạt động ở đội Biệt động thành Đà Đẵng. Ngày 11/9/1966, Lê Kê cùng 2 đội viên du kích trong tổ tam tam tạt về nhà mẹ Ngọt. Các anh kêu đói bụng, mẹ vội vã vào bếp bắc nồi cơm, tranh thủ ra sau nhà hái mớ rau nấu nồi canh. Nồi cơm chưa kịp chín thì quân Mỹ càn vào xã, 3 anh vội vã cầm súng đi chống càn, sau đó cả 3 đều hy sinh khi nồi cơm mẹ nấu cho các con ủ trong bếp vẫn còn nóng... Liệt sĩ Lê Kê được truy tặng bằng Tổ quốc ghi công theo Quyết định số 132/CTKT do Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng ký ngày 15/2/2009. Nỗi đau mất con chưa kịp nguôi thì mẹ hay tin Lê Văn Kê trong một trận đánh ở nội thành Đà Nẵng bị địch bắt và đày ra Côn Đảo. Ngày 5/5/1970, chiến sĩ cách mạng Lê Văn Kê hy sinh bởi đòn tra tấn của địch. Liệt sĩ Lê Văn Kê được truy tặng bằng Tổ quốc ghi công theo Quyết định số 1011/TTga do Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng ký ngày 15/2/2009. Sau ngày đất nước thống nhất, hài cốt của liệt sĩ Lê Văn Kê được đưa về Nghĩa trang liệt sĩ Hàng Dương. Mong ước của mẹ lúc sinh thời là được một lần đến Côn Đảo thăm mộ con, nhưng vẫn chưa thực hiện được. Mẹ qua đời ngày 1/7/1999, được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 2383/ KTCTN ngày 9/12/2014. Hiện, con trai Lê Văn Quang thờ cúng mẹ tại ấp Chiến Thắng, xã Bảo Hòa, huyện Xuân Lộc.